skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Bescherm uw ogen met luteïne en zeaxantine

Luteïne en zeaxantine vormen een natuurlijk ultraviolet (UV)-filter en beschermen het netvlies tegen oxidatieve schade, veroorzaakt door UV-licht en blauw licht.

Blauw licht is licht dat een onderdeel vormt van zonlicht. Het wordt ook uitgestraald door de beeldschermen van computers, tablets, smartphones, e-readers, televisies en LED-verlichting. De blootstelling aan blauw licht is door het toenemend gebruik van deze apparaten erg toegenomen.

Blauw licht passeert het hoornvlies en de ooglens en bereikt het netvlies. Teveel blootstelling aan blauw licht kan schade aan het netvlies en oogaandoeningen zoals droge ogen, cataract en maculadegeneratie veroorzaken. Daarnaast stimuleert blauw licht de hersenen, remt het de aanmaak van melatonine en verhoogt het de aanmaak van cortisol, wat kan leiden tot slaapstoornissen en een verzwakte weerstand.Bescherm uw ogen met luteïne en zeaxantine

Luteïne en zeaxanthine

Er zijn tegenwoordig brillen en schermen te koop met blauwlichtfilters, die blootstelling aan teveel blauw licht verminderen. De ogen hebben zelf echter ook een ingebouwd filter tegen blauw licht, namelijk luteïne en zeaxantine. Deze pigmenten, die behoren tot de carotenoïden, zijn in staat om onzichtbaar licht te absorberen. Hoewel alle carotenoïden licht absorberen, kunnen alleen luteïne en zeaxanthine de bloednetvliesbarrière passeren.

Luteïne en zeaxanthine absorberen het binnenkomende blauwe licht in de ooglens en het netvlies. Afhankelijk van de concentratie van deze carotenoïden in de macula, kan tot 90% van het blauwe licht door deze pigmenten geabsorbeerd worden voordat het de lichtreceptoren in het netvlies bereikt. Door de antioxidatieve en ontstekingsremmende werking worden de ogen beschermd tegen beschadiging door blauw licht. De ogen, maar ook de hersenen, zijn namelijk heel gevoelig voor beschadiging door vrije radicalen door het hoge gehalte aan meervoudig onverzadigde vetten en de hoge metabole activiteit.

Wanneer men onvoldoende carotenoïdenrijke voeding eet, vermindert de pigmentconcentratie in het netvlies en de macula. Dit kan alleen verhoogd worden door het eten van voeding die rijk is aan luteïne en zeaxanthine of door dit te suppleren. Luteïne en zeaxanthine zijn in kleine hoeveelheden aanwezig in onder meer groene bladgroenten en gele en oranje groenten en fruit.

Meso-zeaxanthine komt echter vrBescherm uw ogen met luteïne en zeaxantineijwel niet in onze voeding voor en wordt onder andere in oogweefsel gevormd via enzymatische omzetting van luteïne. Meso-zeaxanthine kan ook als voedingssupplement worden ingenomen, maar dan bij voorkeur in combinatie met luteïne en zeaxanthine. Meso-zeaxanthine heeft antioxidantieve, ontstekingsremmende, weerstandsverhogende, ontgiftende, leverbeschermende eigenschappen.

Carotenoïden gunstig bij maculadegeneratie

De carotenoïden Meso-zeaxanthine, zeaxanthine en luteïne blijken een gunstig effect te hebben op Macula degeneratie. Macula degeneratie (LMD of gele vlek degeneratie) betekent letterlijk: achteruitgang van de gele vlek en is de belangrijkste oorzaak van slechtziendheid en blindheid. Bij LMD is de gele vlek of macula beschadigd. Er zijn twee vormen van LMD: de natte en de droge vorm, deze laatste vorm komt het meest voor. In circa 90% van de LMD gaat het om de droge variant.

De kenmerken van LMD zijn:

  • Veranderingen in de pigmentatie van de retina
  • Gelige afzettingen in de macula en retina, ook wel drusen genoemd
  • Visus (zicht) verlies door verdunning van de retina vanwege de aantasting door drusen. Door de drusen sterven kegeltjes uit de macula af.
    Bij de droge vorm gaat het gezichtsvermogen langzaam achteruit. De natte vorm (een agressieve variant) kan in enkele dagen tot weken leiden tot een onomkeerbare visuele handicap.
  • Vijftigplussers lopen het grootste risico om deze ziekte op te lopen. Vrouwen, rokers, wie ongezond eet en mensen met een sterk genetische component hebben een predispositie (aanleg). Veel gebruik van verse groenten en fruit, aangevuld met voedingssupplementen, speelt in de klinische praktijk een steeds belangrijker rol bij het vertragen van de voortgang. Er zijn nog geen behandelingen voor de droge variant van LMD. Preventie is dus belangrijk en voeding kan daarbij een grote positieve rol spelen.

Bescherm uw ogen met luteïne en zeaxantineSuppletie van carotenoïden

Suppletie van de pigmenten meso-zeaxanthine, zeaxanthine en luteïne blijkt niet alleen een gunstig effect te hebben op LMD, maar daarnaast het gezichtsvermogen en de prestaties van aangetaste en zelfs niet-aangetaste ogen te verbeteren. De bescherming door deze drie pigmenten wordt aan hun biochemische en fotochemische eigenschappen toegeschreven. Licht met een korte golflengte (blauw licht) bevordert de productie van vrije radicalen. Hierdoor ontstaat foto-oxidatief netvliesletsel dat een significante rol in de pathogenese van LMD speelt.

Meso-zeaxanthine, zeaxanthine en luteïne concentreren zich in hoge mate in oogweefsels en maken niet alleen vrije radicalen onschadelijk door hun antioxidatieve eigenschappen, maar ze filteren en beperken ook de hoeveelheid schadelijke korte golf licht op de fotoreceptoren in het netvlies. Deze factoren dragen in hoge mate bij aan het verhinderen of verminderen van maculadegeneratie.

Voedingsbronnen zeaxanthine en luteïne

Voedingsbronnen van zeaxanthine en luteïne zijn: donkergroene bladgroenten, spinazie, boerenkool, kool, broccoli, spruiten, raapstelen, courgette, pompoen, maïs, sinaasappelen, gojibessen, sharonfruit en paprika.

Bescherm uw ogen met luteïne en zeaxantineEierdooiers en avocado’s zijn ook goede bronnen van luteïne. Hoewel het gehalte relatief laag is, wordt luteïne uit eierdooiers en avocado’s goed opgenomen (ten gevolge van de er in aanwezige vetten).
Het eten van eieren kan helpen bij het tegengaan van maculabeschadigingen, zonder daarbij het cholesterolgehalte te laten stijgen. Eieren bevatten veel luteïne, zeaxanthine en carotenoïden die vooral de eidooier zijn specifieke gele kleur geven.

Opmerkelijk is dat de stijging van luteïne en zeaxanthine in het bloed door het eten van eieren makkelijker gaat dan het nemen van supplementen of groene groenten. Eieren zijn trouwens ook nog rijk aan B-vitaminen en goede vetten en lecithine (choline en inositol).

Omega 3 vetzuren en ‘Low carb diet’

In een studie naar de invloed van vetzuren en LMD bleek dat mensen die minimaal 1 keer per week vette vis eten (rijk aan omega 3 vetzuren), 50% minder kans hebben op het ontwikkelen van LMD. Dit in tegenstelling tot mensen die minder vaak, zelden of nooit vis eten.

Het Human Nutrition Research Center on Aging van de Tufts Universiteit in Boston voerde een prospectieve studie uit naar de invloed van koolhydraat-inname en glycemische index op de ziekteprogressie van LMD. De resultaten die de onderzoekers in 2007 publiceerden in het American Journal of Clinical Nutrition gaven een positief effect te zien als mensen een dieet volgde met koolhydraten van een lage glycemische index. Dat effect bleek vooral sterk naarmate de LMD verder gevorderd was.

Antioxidantensuppletie goed bij maculadegeneratie

Een publicatie in 2002 in het gezaghebbende blad Archives of Ophthalmology, markeerde de doorbraak van antioxidanten bij deze ziekte. Centraal in het artikel stond de Age Related Eye Disease Study (AREDS), die opgezet was door het onafhankelijke National Eye Intitute (NEI) en werd uitgevoerd aan elf prominente onderzoekscentra in de VS. Er deden 3600 mensen van 55 tot 80 jaar mee aan het gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde onderzoek, onderscheiden naar de ernst van de LMD.

Bescherm uw ogen met luteïne en zeaxantineDe supplementen die werden gebruikt in dit onderzoek betrof een antixoxidantenformule met 500 mg vitamine C, 400IE vitamine E, 15 mg bètacaroteen, 80 mg zink en 2 mg koper. De mensen werden ingedeeld in 4 categorieën waarvan de eerste geen LMD (nauwelijks of geen bleekgele afzettingen in het oog) had, bij de tweede en derde was de afzetting toegenomen en bij de vierde was duidelijk sprake van een voortgeschreden LMD. De deelnemers werden in vier groepen verdeeld.

De eerste kreeg elke dag de antioxidantformule met zink, de tweede alleen de formule zonder zink, de derde alleen zink en de vierde een placebo. De proefpersonen werden gedurende gemiddeld 6,3 jaar gevolgd. De beste resultaten werden gevonden bij categorie 3 en 4 die al aan LMD leden. Het risico van het krijgen van gevorderde LMD was met de antioxidantenformule en met zink met maar liefst 25% verminderd!

De kans op verlies van gezichtsvermogen was met 19% verlaagd. Met zink alleen waren de percentages respectievelijk 21% en 11%; met de antioxidanten alleen 17% en 10%. In de lichtere categorieën 1 en 2 liet de studie geen significante effecten zien van deze suppletie.

Vitamine D beschermt tegen maculadegeneratie

Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat vitamine D mogelijk een beschermende werking heeft tegen de leeftijd gerelateerde maculadegeratie (LMD). De onderzoeksgegevens waren afkomstig van 7.752 personen die deelnamen aan de Third National Health and Nutrion Examinatium Survey van 1988 tot en met 1998. Binnen deze groep hadden 11% LMD.

Het bleek dat de 20% van de deelnemers met de hoogste concentraties 25-hydroxyvitamine D [25(OH) vit D] in het bloed 36% minder kans hadden op vroege LMD vergeleken met de 20% met de laagste concentraties. Een hogere visconsumptie hield verband met een 59% verlaagd risico van late LMD.

Astaxanthine en de ogen

Veel mensen brengen uren per dag achter een beeldscherm door en krijgen mede daardoor last van vermoeide ogen en moeite met scherpstellen (accommoderen). Klachten van vermoeide ogen (asthenopie), die in de loop van de dag toenemen, zijn rode, lichtgevoelige, pijnlijke, geïrriteerde, droge en/of tranende ogen, minder goed zien en hoofdpijn.

Bij mensen is aangetoond dat inname van astaxanthine (6 mg per dag gedurende 4 weken) zorgt voor een betere doorbloeding van de haarvaten in het netvlies en rond de oogzenuw. Dit impliceert dat astaxanthine waardevol is voor de preventie van maculadegeneratie en glaucoom. Astaxanthine is een relatief onbekende carotenoïde die wordt gemaakt door plankton, algen en sommige planten, om zich te weren tegen de schadelijke effecten van zonlicht en zuurstof. Astaxanthine zorgt voor afname van oogirritatie door de ontstekingsremmende werking.

Voedingsmaatregelen voor uw ogen

Samenvattend zijn voor uw ogen de volgende voedingsmaatregelen belangrijk:

  1. Optimale voeding met een koolhydraat-inname met een laag-glycemische index. Dus bijvoorbeeld geen snelle suikers, witmeelproducten, gebak, snoep, etc.
  2. 1 à 2 maal per week vette vis (bevat het aminozuur taurine en omega 3 vetzuren)Bescherm uw ogen met luteïne en zeaxantine
  3. Elke dag of 3 à 4 maal per week een gekookt ei.
  4. Ruim groente- en fruitgebruik dat rijk is aan luteïne (donkere bladgroenten, boerenkool. spinazie, raapstelen, kiwi’s, blauwe druiven), zeaxanthine (gele paprika’s, mais, eigeel) en carotenoïden (wortel, pompoen, kiemgroenten). Terwijl luteïne in tamelijk veel voedingsmiddelen in relevante hoeveelheden voorkomt, komt zeaxanthine een stuk minder voor in een uitgebalanceerde voeding.
  5. In de antroposofie wordt gierst aanbevolen omdat er o.a. veel kiezelzuur in zit, een goede bouwstof voor de ogen.

Hardlopen goed voor de ogen

Naast de juiste voeding blijkt ook hardlopen een beschermende werking te hebben tegen LMD.
Mannen en vrouwen die tussen de twee tot vier kilometer per dag hardlopen, blijken 19% minder kans op LMD te hebben en voor diegene die meer dan vier kilometer per dag hardloopt vermindert het risico met 50%.

Elektro Magnetische Velden

 

Marijke Verstege & Marijke de Waal Malefijt

Bescherm uw ogen met luteïne en zeaxantine

Zie ook voor lezingen, Webinars, kookcursussen, etc. onze agenda.

Bronnen:

[1] Le Ma, Rong Liu,, Jun Hui Du,, Tao Liu, Shan Shan Wu, and Xiao Hong Liu, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4963902/ Lutein, Zeaxanthin and Meso-zeaxanthin Supplementation Associated with Macular Pigment Optical Density, Nutrients. 2016 Jul; 8(7): 426.
[2] Jayashree Madhavan, Sundaram Chandrasekharan , M K Priya , Ashok Godavarthi;
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29720843/?from_term=blue+light+macula&from_filter=ds1.y_5&from_page=2&from_pos=1
Modulatory Effect of Carotenoid Supplement Constituting Lutein and Zeaxanthin (10:1) on Anti-oxidant Enzymes and Macular Pigments Level in Rats; Pharmacogn Mag. Apr-June 2018; 14 (54): 268-274.
[3] Paul S. Bernstein, Binxing Li, Preejith P. Vachali, Aruna Gorusupudi, Rajalekshmy Shyam, Bradley S. Henriksen, and John M. Nola; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4698241/ Lutein, Zeaxanthin, and meso-Zeaxanthin: The Basic and Clinical Science Underlying Carotenoid-based Nutritional Interventions against Ocular Disease; Prog Retin Eye Res. 2016 Jan; 50: 34–66.
[4] Verônica Castro Lima, Richard B. Rosen, and Michel Farah; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5088450/ Macular pigment in retinal health and disease; Int J Retina Vitreous. 2016; 2: 19.
[5] Y Tian, A Kijlstra, R.L. van der Veen et al., http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25160533 Lutein supplementation leads to decreased soluble complement membrane attack complex sC5b-9 plasma levels, Acta Opththalmology; March 2015;93(2):141-5.
[6] Luteïne en zeaxanthine. Pigmenten voor een goed zicht & gezonde hersenen. PlaceboNocebo31.
[7] Ogen als spiegel van gezondheid; Christianne Vink Supplement nummer 8 augustus 2009.
[8] Chiu CJ, Milton, R., Klein, R.l Gensler, G. Taylor, A. (2007) Dietary carbohydrate and the progression of age-related macular degeneration: a prospectieve study from the Age-Related Eye Disease Study, American Journal of Clinical Nutrition, Vol. 86, No. 4, 1210-1218, October 2007
[9] Cumming R.G, Mitchell P, Smith W. Diet and cataract: the Blue Mountains Eye Study. Ophtaholmology 2000:10:450-6
[10] DOE/Lawrence Berkeley National Laboratory (2009, February 14) Vigorous Exercise may help prevent vision loss, investigative ophthalmology and visual science.
[11] Smith, Mitchell, Leeder (2000) Dietary fat and fish intake and age related maculopathy. Archives of opthalmol 118:401-404.
[12] Taylor W. Schmitz, Eve De Rosa, and Adam K. Anderson. Opposing influences of affective state valence on visual cortical encoding. Journal of Neuroscience, 23009: 29(22):7199 DOI:10.1523/JNEUROSCI.5387-08.2009.
[13] Beatty S, Chakravarthy U, Nolan JM, Muldrew KA, Woodside JV, Denny F, Stevenson MR (2013) Secondary outcomes in a clinical trial of carotenoids with coantioxidants versus placebo in early agerelated macular degeneration. Ophthalmology 120:600–606.
[14] Kvansakul J, Rodriguez-Carmona M, Edgar DF, Barker FM, Kopcke W, Schalch W, Barbur JL. Supplementation with the carotenoids lutein or zeaxanthin improves human visual performance. Ophthalmic Physiol Opt 2006; 26:362–371.
[15] Stringham JM, Hammond BR. Macular pigment and visual performance under glare conditions. Optom Vis Sci 2008; 85:82–88.
[16] Loughman J, Akkali MC, Beatty S, Scanlon G, Davison PA, O’Dwyer V, Cantwell T, Major P, Stack J, Nolan JM. The relationship between macular pigment and visual performance. Vision Res 2010; 44:131–139.
[17] Loughman J, Davison PA, Nolan JM, Akkali MC, Beatty S. Macular pigment and its contribution to visual performance and experience. J Optom 2010; 3:74–90.
[18] Loughman J. Nolan JM. Howard AN. Connolly E. Meagher K. Beatty S. The impact of macular pigment augmentation on visual performance using different carotenoid formulations. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2012 Nov 29; 53(12):7871-80.
[19] Thurnham, DI, Nolan, JM, Howard, AN, et al. Macular response to supplementation with differing xanthophyll formulations in subjects with and without age-related macular degeneration. Graefes Arch Clin Exp Ophthalmol. 2015; 253: 1231–1243.
[20] Snodderly DM, Brown PK, Delori FC, Auran JD. The macular pigment. I. Absorbance spectra, localization, and discrimination from other yellow pigments in primate retinas. Invest Ophthalmol Vis Sci 1984; 25:660–673.
[21] San Giovanni JP, Chew EY, Clemons TE, et al, AREDS Research Group. Dietary lipid intake and incident advanced age-related macular degeneration (AMD) in the Age-Related Eye Disease Study (AREDS). Invest Ophthalmol Vis Sci 2005; 46:2382.
[22] Age-Related Eye Disease Study Research Group. The relationship of dietary carotenoid and vitamin A, E, and C intake with age-related macular degeneration in a case-control study: AREDS report no. 22. Arch Ophthalmol. 2007; 125:1225–1232.
[23] Eye Disease Case-Control Study Group. Antioxidant status and neovascular age related macular degeneration. Arch Ophthalmol. 1993; 111:104–109.
[24] Seddon JM, Ajani UA, Sperduto RD, et al. Eye Disease Case-Control Study Group. Dietary carotenoids, vitamins A, C, and E, advanced age-related macular degeneration. JAMA. 1994; 272:1413–1420.
[25] Mares-Perlman JA, Fisher AI, Klein R, et al. Lutein and zeaxanthin in the diet and serum and their relation to age-related maculopathy in the third National Health and Nutrition Examination Survey. Am J Epidemiol. 2001; 153:424–432.
[26] Snellen EL, Verbeek AL, Van Den Hoogen GW, et al. Neovascular age-related macular degeneration and its relationship to antioxidant intake. Acta Ophthalmol Scand. 2002; 80:368–371.
[27] Moeller SM, Parekh N, Tinker L, et al. CAREDS Research Study Group. Associations between intermediate age-related macular degeneration and lutein and zeaxanthin in the Carotenoids in Age-Related Eye Disease Study (CAREDS): ancillary study of the Women’s Health Initiative. Arch Ophthalmol. 2006; 124:1151–1162.
[28] Tan JS, Wang JJ, Flood V, et al. Dietary antioxidants and the long-term incidence of age-related macular degeneration: The Blue Mountains Eye Study. Ophthalmology. 2008; 115:334–341.
Kirby ML, Beatty S, Loane E, et al. A central dip in the macular pigment spatial profile is associated with age and smoking. Invest Ophthalmol Vis Sci 2010; 51:6722–6728.
[29] Chew EY, SanGiovanni JP, Ferris FL, et al. Lutein/zeaxanthin for the treatment of age-related cataract: AREDS2 randomized trial report no. 4. JAMA Ophthalmol 2013; 131:843–850.
[30] Chew EY, Clemons TE, SanGiovanni JP, et al. Secondary analyses of the effects of lutein/zeaxanthin on age-related macular degeneration progression: AREDS2 report no. 3. JAMA Ophthalmol 2013; 132:142–149.
[31] Bhosale P, Bernstein PS. Synergistic effects of zeaxanthin and its binding protein in the prevention of lipid membrane oxidation. Biochim Biophys Acta 2005; 1740:116–121.
[32] Nolan JM, Akkali MC, Loughman J, et al. Macular carotenoid supplementation in subjects with atypical spatial profiles of macular pigment. Exp Eye Res 2012; 101:9–15.
[33] Awh CC, Hawken S, Zanke BW. Treatment response to antioxidants and zinc based on CFH and ARMS2 genetic risk allele number in the Age-Related Eye Disease Study. Ophthalmology. 2015 Jan;122(1):162-9.
[34] Sabour-Pickett S, Beatty S, Connolly E, Loughman J, et al. Supplementation with three different macular carotenoid formulations in patients with early age-related macular degeneration. Retina. 2014 Sep;34(9):1757-66.
[35] Nolan JM et al. What is meso-zeaxanthin, and where does it come from? Eye (Lond). 2013;27(8):899-905.
[36] Bernstein PS et al. Lutein, zeaxanthin, and meso-zeaxanthin: The basic and clinical science underlying carotenoid-based nutritional interventions against ocular disease. Prog Retin Eye Res. 2016;50:34-66.
[37] Scripsema NK et al. Lutein, zeaxanthin, and meso-zeaxanthin in the clinical management of eye disease. J Ophthalmol. 2015;2015:865179.
[38] Crosby-Nwaobi R et al. An exploratory study evaluating the effects of macular carotenoid supplementation in various retinal diseases. Clin Ophthalmol. 2016;10:835-44.
[39] Ma L et al. Lutein, zeaxanthin and meso-zeaxanthin supplementation associated with macular pigment optical density. Nutrients. 2016;8(7). pii: E426.
[40] Sabour-Pickett S et al. Supplementation with three different macular carotenoid formulations in patients with early age-related macular degeneration. Retina. 2014;34(9):1757-66.
[41] Moschos MM et al. Effect of carotenoids dietary supplementation on macular function in diabetic patients. Eye Vis (Lond). 2017;4:23.
[42] 8. Firdous AP et al. Anti-inflammatory potential of carotenoid meso-zeaxanthin and its mode of action. Pharm Biol. 2015l;53(7):961-7.
[43] 9. Firdous AP et al. Anti-mutagenic and anti-carcinogenic potential of the carotenoid meso-zeaxanthin. Asian Pac J Cancer Prev. 2010;11(6):1795-800.
[44] Rebecca P et al. Supplemental retinal carotenoids enhance memory in healthy individuals with low levels of macular pigment in a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. J Alzheimers Dis. 2018;61(3):947-961.
[45] Kelly D et al. Cognitive function and its relationship with macular pigment optical density and serum concentrations of its constituent carotenoids. J Alzheimers Dis. 2015;48(1):261-77.
[46] Xu X et al. Safety evaluation of meso-zeaxanthin. Food Control 2013;32(2):678-686.
[47] Jia YP et al. The pharmacological effects of lutein and zeaxanthin on visual disorders and cognition diseases. Molecules. 2017;22(4). pii: E610.
[48] Mares J. Lutein and zeaxanthin isomers in eye health and disease. Annu Rev Nutr. 2016;36:571-602.
[49] Lin H et al. Association between dietary xanthophyll (lutein and zeaxanthin) intake and early age-related macular degeneration: The Atherosclerosis Risk in Communities Study. Ophthalmic Epidemiol. 2017;24(5):311-322.
[50] Ma L et al. Effect of lutein and zeaxanthin on macular pigment and visual function in patients with early age-related macular degeneration. Ophthalmology. 2012;119(11):2290-7.
[51] Liu XH et al. Association between lutein and zeaxanthin status and the risk of cataract: a meta-analysis. Nutrients. 2014;6(1):452-65.
[52] Kelly D et al. Cognitive function and its relationship with macular pigment optical density and serum concentrations of its constituent carotenoids. J Alzheimers Dis. 2015;48(1):261-77.
[53] Renzi-Hammond LM et al. Effects of a lutein and zeaxanthin intervention on cognitive function: a randomized, double-masked, placebo-controlled trial of younger healthy adults. Nutrients. 2017;9(11). pii: E1246.
[54] Bovier ER et al. The macular carotenoids lutein and zeaxanthin are related to increased bone density in young healthy adults. Foods. 2017;6(9). pii: E78.
[55] Sun Z et al. The influence of di-acetylation of the hydroxyl groups on the anti-tumor-proliferation activity of lutein and zeaxanthin. Asia Pac J Clin Nutr. 2007;16(Suppl 1):447-52.
[56] Johnson EJ. Role of lutein and zeaxanthin in visual and cognitive function throughout the lifespan. Nutr Rev. 2014;72(9):605-12.
[57] Capeding R et al. Lutein-fortified infant formula fed to healthy term infants: evaluation of growth effects and safety. Nutr J. 2010;9:22.
[58] Kuchan M et al. Lutein stimulates the differentiation of human stem cells to neural progenitor cells in vitro. Presented at Advances and Controversies in Clinical Nutrition, Washington, DC, 2013. Abstract No. 23.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen