skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

De kwaliteit van een voedingssuplement

Hoe kunnen wij deze veelvoud aan producten verantwoord op haar merrites beoordelen? Gelukkig zijn er wel een aantal mogelijkheden beschikbaar om op een verregaand neutrale manier iets meer te kunnen zeggen over de basiskwaliteiten van een voedingssupplement of kruidenpreparaat.
Een paar belangrijke voorbeelden daarvan zijn:• Productiemethode
• Keuze voor een capsule of een tablet
• Bereidingsprotocollen en -verhoudingen
• Berekening van de elementaire waarden en de consequenties daarvan
• Onderzoek en/of monografieen

Binnen deze opsomming biedt de productiemethode een van de eenvoudigste manieren om snel heel veel te kunnen zeggen over de verwachte eindkwaliteit van een voedingssuplement.

GMP versus HACCP


Voor producenten van voedingssupplementen is het in Nederland verplicht om minimaal te voldoen aan HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points). Binnen HACCP wordt een inventarisatie gemaakt van alle mogelijke risico’s en kritische controlepunten, die bij de productie, het verpakken en de distributie van voedingssupplementen een rol kunnen spelen.

HACCP is daarmee met name een preventief systeem dat door bedrijven zelf moet worden uitgevoerd. Door de gezondheidsrisico’s in bereidings- en behandelingsprocessen op te sporen en deze vervolgens beheersbaar te maken, kan de veiligheid van het eindproduct worden verhoogd.
De 7 kernpunten van een goed uitgewerkt HACCP-systeem zijn:• inventariseert alle potentiële gevaren;
• stelt de kritische beheerspunten (CCP’s) vast, de punten in het proces waar het risico kan worden voorkomen of beperkt;
• geeft per CCP de kritische grenzen aan;
• stelt vast hoe de CCP’s bewaakt ofwel “gemonitord” worden;
• legt per CCP de correctieve acties vast die moeten leiden tot herstel van de veiligheid;
• past verificatie toe: een periodieke check om na te gaan of de HACCP-aanpak goed werkt;
• houdt documentatie en registraties bij: vastlegging van wat is aangepast en hoe.

GMP-vergunning

Enkele bedrijven produceren naast voedingssupplementen ook geneesmiddelen. Deze bedrijven hebben, naast alle noodzakelijke vergunningen en eisen voor de productie van voedingssupplementen, tevens een GMP- vergunning (vergunning voor de productie van geneesmiddelen).

Daarmee zijn zij in staat om met betrekking tot de bereiding van voedingssupplementen iets extra’s te bieden. Ook bij deze bedrijven is immers de aanwezigheid van een goed uitgewerkt HACCP- systeem een wettelijke vereiste. In dit artikel wordt dieper ingegaan op de extra voordelen die een productie onder GMP condities kan bieden, waardoor u beter kunt beoordelen of dat ook voor uw dagelijkse supplementatie van belang kan zijn.

GMP (Good Manufacturing Practices) is een kwaliteitsborgingssysteem voor de farmaceutische, cosmetische en voedingsmiddelenindustrie. Bij GMP gaat het er om, dat nauwkeurig wordt vastgelegd hoe en onder welke omstandigheden een product wordt gemaakt. Tijdens de productie worden alle grondstoffen, tussenproducten en eindproduct gecontroleerd en wordt het proces precies bijgehouden op het zogenaamde bereidingsprotocol.
Enkele basisprincipes binnen GMP zijn:• alle grondstoffen en verpakkingsmaterialen zijn vastgelegd en moeten voldoen aan de specificaties;
• de kwaliteit van grondstoffen en eindproducten wordt getest;
• alle procedures zijn vastgelegd in zogenaamde SOP’s, en het productieproces van iedere partij in het chargebereidingsprotocol;
• al het personeel is gekwalificeerd en getraind voor de uit te voeren werkzaamheden;
• fabrieks- en productieomstandigheden zijn ontworpen en worden gecontroleerd om verontreiniging tegen te gaan en verwisselingen te voorkomen;
• alle veranderingen in de werkvoorschriften en eventuele afwijkingen in de gevolgde procedures worden vastgelegd;
•het ligt vast wie eindverantwoordelijk is voor de kwaliteit van de producten.

Selecteren, afwegen en homogeen mengen van de grondstoffen

Wanneer een bedrijf ook een GMP-vergunning heeft, kunnen delen van de gevalideerde processen voor geneesmiddelen ook worden benut voor de productie van voedingssupplementen. Hiervan is o.a. sprake bij het selecteren en afwegen van de grondstoffen en tijdens het mengproces van de verschillende grondstoffen tot een homogeen gemengd poeder.

Bij het afwegen garandeert dan het systeem dat de juiste hoeveelheid van de juiste grondstof wordt afgewogen. Dit voorkomt dat onveilige hoeveelheden of verkeerde grondstoffen in een voedingssupplement terechtkomen. Het systeem controleert dit bovendien totaal onafhankelijk van de werkzaamheden van de operator.

In het mengproces wordt dan een actieve component gebruikt als marker. Op deze manier is vastgesteld dat het proces van homogeniseren er voor zorgt dat uiteindelijk een homogeen gemengd poeder verkregen wordt. Dat is, tesamen met het gebruik van de juiste hulpstoffen, de enige manier om een goede verdeling van de gebruikte grondstoffen te verkrijgen, waardoor iedere tablet of capsule de opgegeven samenstelling ook daadwerkelijk bevat.

De operators, die werken aan de bereiding van de voedingssupplementen, zijn binnen deze bedrijven GMP opgeleid, waardoor het gehele productieproces voor voedingssupplementen op een ho(o)g(er) niveau wordt uitgevoerd.

Supplementen onderhevig aan variaties

Naast de gebruikelijke kwaliteitssystemen en –waarborging die bijvoorbeeld HACCP en/of FSSC22000 voorschrijven, onderscheidt GMP zich verder in positieve zin op diverse gebieden.
Dit betreft de volgende gebieden:• Verplichte validering van alle apparatuur bij aanschaf en daarna iedere 3 jaar.
• Verplicht aantonen dat elke productiestap onder controle is. Dit kan op basis van risico-afweging. Belangrijkste aspect hierin is dat de fabrikant aantoont dat hetgeen geproduceerd is (tabletten, capsules), bij vrijgifte een homogene verdeling heeft en de gevonden waarden binnen zeer strikte bandbreedtes liggen (+ of -5%).
• Verplichte identificatie van de grondstoffen die worden gebruikt voor de bereiding van het voedingssupplement of kruidenpreparaat.
• Verplichte controle op de luchtkwaliteit. Producten die onder GMP worden geproduceerd worden bereid in A of D (tegenwoordig binnen de NEN-normen beschreven als ISO-klasse) ruimtes. In deze ruimtes wordt de luchtkwaliteit incidenteel dan wel continu gemeten, waardoor microbiele contaminatie via de lucht tot een minimum wordt beperkt.

De conclusie, dat voedingssupplementen die onder GMP-condities zijn geproduceerd minder onderhevig zijn aan variaties vanwege een stabielere en gecontroleerdere productieomgeving, is gerechtvaardigd. Zonder deze GMP-condities wordt het moeilijker om te kunnen blijven garanderen dat elke batch voedingssupplementen van dezelfde hoge kwaliteit is.

Kwaliteit waarborgen

De algehele kwaliteit voor dergelijke voedingssupplementen wordt dus beter gewaarborgd door het toepassen van productieprocessen die gevalideerd zijn vanuit de GMP in combinatie met de opleiding van de operators.

Omdat betrouwbaarheid een van de belangrijkste bouwstenen vormt, is het van belang om veel tijd te blijven steken in de continue beoordeling van de producten die u in de praktijk kiest. De samen-stelling van die supplementproducten en de hoeveelheden van de grondstoffen moeten naadloos aansluiten op het gewenste kwaliteitsniveau en waar mogelijk onderbouwd zijn met wetenschappelijke dossiers.

HACCP minimale eis en GMP hoogst haalbare

De werkelijke waarde van voedingssupplementen en kruiden wordt veelal mede bepaald door de zuiverheid, potentie (dosering), bron van de bestanddelen en de gekozen productiemethode. De basis van een echt goede kwaliteit ligt in de combinatie van een goed werkend HACCP-systeem in combinatie met het (waar mogelijk) werken onder de strikte voorwaarden van Good Manufactering Practices. HACCP is de minimale eis. GMP is het hoogst haalbare.

Commentaar Natuurdietisten Nederland

Een nadeel voor de consument die een GMP voedingssupplement wil kopen is dat dit niet op de verpakking staat vermeld. Navragen bij de voorschrijver of bij de fabrikant of u een hoogwaardig voedingssuplement slikt is een optie.

Op sommige websites van firma’s staat vermeld dat ze volgens Good manufacturing practice (GMP) werken, een kwalificatie om te verzekeren dat producten gemaakt worden met een constante kwaliteit en gecontroleerd worden volgens strikte kwaliteitstandaarden. Een GMP certificaat opvragen bij firma’s die dit niet op hun site vermelden is ook mogelijk.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen