skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Darm-Long-As en luchtwegklachten bij kinderen

Een aanzienlijk aantal jonge kinderen in Nederland kampt in hun eerste levensjaren met recidiverende of chronische luchtwegklachten. Voorbeelden hiervan zijn chronische rhinitis, recidiverende oor- en keelontstekingen, bronchitis en astma. Recent wijzen een groeiend aantal onderzoeken in de richting van een nauwe relatie tussen het darmmicrobioom, de longen en de ontwikkeling van luchtwegaandoeningen, zoals astma, COPD, longkanker, Cystic Fibrosis en luchtweginfecties.

Communicatie tussen darmen en longen

Darm-Long-As en luchtwegklachten bij kinderenEr is sprake van een bi-directionale communicatie (cross-talk) tussen de darm en luchtwegen, ook wel de darm-long-as genoemd. Mechanismen die hierbij waarschijnlijk een rol spelen zijn:

  • systemische ontstekingsremmende effecten van door darmbacteriën geproduceerde korte keten vetzuren op de luchtwegen
  • migratie van immuuncellen van de darm naar de luchtwegen via het commensale mucosale systeem (MIS)
  • modulatie van het immuunsysteem in de luchtwegen door transport van bacteriële celresten (LPS), schadelijke micro-organismen en bacteriële metabolieten (waaronder korte ketenvetzuren) vanuit de darm via het bloed naar de luchtwegen.

Veranderingen darmmicrobioom en luchtwegklachten

Een ongunstige balans in het darmmicrobioom (dysbiose) wordt geassocieerd met een groter risico op de ontwikkeling van longaandoeningen waaronder astma, COPD, longkanker, Cystic Fibrosis (CF) en luchtweginfecties.

Zo blijkt bijvoorbeeld, dat de darmmicrobioomverstorende factoren van het gebruik van maagzuurremmers en antibiotica op jonge leeftijd, een keizersnee-geboorte, flesvoeding en het eten van fastfood geassocieerd zijn met een verhoogd risico op het ontwikkelen van astma. Dit terwijl een vaginale geboorte, borstvoeding, en gebruik van een vezelrijke voeding een negatieve correlatie hebben met het ontwikkelen van astma (Ahmadizar et al. 2017, Cepeda et al, 2017, Dreher et al, 2018, Mitre et al 2018, Ni et al 2019) .

Luchtweginfecties

Darm-Long-As en luchtwegklachten bij kinderenEen dysbiose in de darm is geassocieerd met een verhoogd risico op de ontwikkeling van luchtweginfecties.
Mogelijke onderliggende werkingsmechanismen van de invloed van het darmmicrobioom bij luchtweginfecties zijn:
A. Een gezond darmmicrobioom:
– Stimuleert Gesegmenteerde Filamenteuse bacteriën long Th17 immuniteit door een toename van IL-22 en IL-22- en TCRbeta-celniveau’s.
– Draagt bij aan het verzamelen van IL-22 producerende ILC3’s in longen van pasgeborenen.
– Stimuleert NF-kB activatie in de long door IL-17A signalering.

B. Een door antibiotica verstoord darmmicroboom:
– Verlaagt niveaus van MALT-cellen en IL17A.
– Verlaagt Macrophage inducible Ca2+-dependent Lectine Receptor expressie in de dendritische cellen in de longen.
– Verlaagt de bacteriedodende capaciteit van de alveolaire macrofagen en verhoogt de niveaus van ontstekingsbevorderende cytokines, zoals IL-6 en IL-1beta in de longen.

C. Gebruik van probiotica:
– Verandert de mRNA-expressie van immuunmodelerende stoffen, zoals IFN-y, IL12a, IL-2rb, IL-12rb1, PRF1, Klrk1, CD247 en TNF-alfa in de longen.

Probiotica bij luchtweginfecties

Darm-Long-As en luchtwegklachten bij kinderenProbiotica kunnen helpen bij de preventie en het verminderen van de duur en ernst van luchtweginfecties. Het onderliggende effect van probiotica bij luchtweginfecties is nog niet goed gedefinieerd.

Gedacht wordt aan:
– Lokale competatieve kolonisatie van de darm om potentiële pathogenen te elimineren
– Modulatie van de darmbarriere-functie en darmpermeabiliteit
Immuunmodulerende effecten waaronder:

  • verhogen van de productie van leucocytyen, neutrofielen, natural killer cells aantal en activiteit.
  • verhogen van de expressie van anti-inflammatoir IL-10 en verlagen van de expressie van inflammatoir TNF-a, IL1B en IL-8.
  • verhogen van de productie van secretoir IgA.
  • verhogen van de productie van antimicrobiële peptiden, zoals bacteriocines en reuterine.

Lactobacillus Rhamnosus LGG bij de preventie van luchtweginfecties

Darm-Long-As en luchtwegklachten bij kinderenGezondheidseffecten van het probioticum LGG op de luchtwegen zijn mede toe te schrijven aan beïnvloeding van het hele darmmicrobioom. Dit was de conclusie van de onderzoeksgroep Claire Fraser van de universiteit van Maryland.
LGG-suppletie leidde tot toename van de expressie van o.a. Bifidobacterium, Bacteroides, Eubacterium, Roseburia en Faecalibacterium (Eloe-Fadrosh et al 2015).

In een placebogecontroleerde studie onder 281 kinderen werd 3 maanden lang dagelijks gefermenteerde melk met/zonder LGG (1 miljard cfu/dag) gegeven (Hojsak I et al, 2010). Vergeleken met de placebogroep had de groep kinderen met LGG-suppletie een significant kleinere kans (34%) op infecties in de bovenste luchtwegen. Indien ze wel een infectie kregen hadden deze kinderen minder dagen last van luchtwegklachten.

In een andere studie kregen 571 gezonde kinderen tussen de 1 en 6 jaar 7 maanden lang dagelijks melk met/zonder LGG (1,3-2,6 x 10:8 cfu/dag) (Hatakka K et al, 2001). De kinderen in de LGG-groep waren minder vaak afwezig door ziekte. Daarnaast was de kans op luchtweginfecties met complicaties en infecties van de onderste luchtwegen 17% lager. Ook was de kans op het nodig hebben van antibiotica voor een luchtweginfectie 19% lager. De incidentie van middenoorontstekingen daalde met 21%.

Rautava et al. onderzochten in 2009 de effecten van suppletie met een combinatie van Lactobacillus Rhamnosus LGG en B. lactis BB12 (totaal 100 miljard CFU per dag) bij baby’s gedurende het 1e levensjaar. Gekeken werd naar het optreden van acute infecties met en zonder suppletie. De baby’s met suppletie kregen minder vaak een luchtweginfectie en oorontsteking.

Lactobacillus acidophilus NCFM en Bifido animalis lactis BI-07

Darm-Long-As en luchtwegklachten bij kinderenLeyer et al in 2009 onderzocht in een studie gedurende 6 maanden het effect van het gebruik van Lactobacillus acidophilus NCFM (10 miljard CFU/dag) op het voorkomen van influenza-achtige klachten (koorts, rhinorrhea en hoesten) bij kinderen in de leeftijd van 3-5 jaar.

In een 2e studie werd het effect van een combinatie van Lactobacillus acidophilus NCFM (5 miljard CFU/dag) en Bifido animalis lactic BI-07(5 miljard CFU/dag) gemeten. Zowel in de NCFM groep als in de NCFM en BI-7 combinatiegroep namen de incidentie van koorts, neusverkoudheid en hoesten af ten opzichte van de placebo-groep.

Ook was de duur van koorts, hoesten en neusverkoudheid significant lager in de suppletiegroep ten opzichte van de placebogroep. De afname was sterker in de groep die de twee probioticastammen kreeg toegediend. Ook het gebruik van antibiotica nam sterk af bij de suppletiegroep t.o.v. de placebogroep. Er was een sterkere daling daarvan bij de groep die twee probioticastammen kreeg gesuppleerd.

Luchtweginfecties voorkomen

Darm-Long-As en luchtwegklachten bij kinderenHet gezond maken en houden van het darmmicrobioom bij kinderen helpt mee bij het voorkomen en verkorten van de duur en ernst van luchtweginfecties.
Dit geldt vooral als er vermoedelijk sprake is van een onbalans in het darmmicrobioom door bijvoorbeeld een keizersnede-geboorte, gebruik van antibiotica of maagzuurremmers, doormaken van darminfecties, allergische aanleg of een onevenwichtige voedingspatroon. Een darmmicrobioom-ontlastingsonderzoek geeft meer zicht op de conditie van de darm-long-as en geeft handvatten voor een advies op maat.

Een op het darmmicrobioom afgestemd voedingsadvies met pre- en probiotische voeding en inzet van specifieke probiotische bacteriestammen, zoals de Lactobacillus Rhamnosus LGG, B. lactis BB12, Lactobacillus acidophilus NCFM en Bifido animalis lactis BI-07 zijn een goede hulp bij de preventie en behandeling van luchtwegklachten.

Darm-Long-As en luchtwegklachten bij kinderen

 

Tanja Visser, natuurdiëtist en kinderdiëtist
www.dieetcare.nl

 

 

 

 

Darm-Long-As en luchtwegklachten bij kinderen

Zelftesten: test uw gezondheid aan huis

Referenties

Ahmadizar F., S. J. H. Vijverberg, H. G. M. Arets et al., “Breastfeeding is associated with a decreased risk of childhood asthma exacerbations later in life,” Pediatric Allergy and Immunology, vol. 28, no. 7, pp. 649–654, 2017.
Cepeda A.M. , the ISAAC Phase III Latin America Group, S. Thawer et al., “Diet and respiratory health in children from Latin American countries: evidence from ISAAC phase III,” Lung, vol. 195, no. 6, pp. 683–692, 2017.
Dreher M.L., “Whole fruits and fruit fiber emerging health effects,” Nutrients, vol. 10, no. 12, p. 1833, 2018.
Eloe-Fadrosh EA, Brady A, Crabtree J et al. Functional dynamics of the gut microbiome in elderly people during probiotic consumption. MBio. 2015 Apr 14;6(2). doi: 10.1128/mBio.00231-15)
Hatakka K et al. Effect of long term consumption of probiotic milk on infections in children attending day care centres: double blind, randomised trial. BMJ. 2001;322:1-5
Hojsak I et al. Lactobacillus GG in the prevention of gastrointestinal and respiratory tract infections in children who attend day care centers: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Clin Nutr. 2010;29(3):312-6.
Leyer GJ et al, Probiotic effects on cold and influenza-like symptom incidence and duration in children. Pediatrics 2009;124:e172-9.
Loverdos K., G. Bellos, L. Kokolatou et al., “Lung microbiome in asthma: current perspectives,” Journal of Clinical Medicine, vol. 8, no. 11, p. 1967, 2019. (19-25). Review the gut microbiota Journal Immu Research 2020.
Mitre E., A. Susi, L. E. Kropp, D. J. Schwartz, G. H. Gorman, and C. M. Nylund, “Association between use of acidsuppressive medications and antibiotics during infancy and allergic diseases in early childhood,” JAMA Pediatrics, vol. 172, no. 6, article e180315, 2018.
Ni J., H. Friedman, B. C. Boyd et al., “Early antibiotic exposure and development of asthma and allergic rhinitis in childhood,” BMC Pediatrics, vol. 19, no. 1, p. 225, 2019.
Rautava S et al, Specific probiotics in reducing the risk of acute infections in infancy-a randomises double blind, placebo controlled study, Br J Nutr 2009;101:1722-6.
Rusconi F., D. Zugna, I. Annesi-Maesano et al., “Mode of delivery and asthma at school age in 9 European birth cohorts,” American Journal of Epidemiology, vol. 185, no. 6, pp. 465–473, 2017.