skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Voedingsadviezen bij eczeem deel 3

Vroeg optreden van deze vorm van huidontsteking is een aanwijzing dat er aangeboren of al dan niet genetische factoren aanwezig moeten zijn die de gevoeligheid bevorderen voor het optreden van ontstekingsreacties. De mate waarin eczeem uiteindelijk optreedt is verder nog afhankelijk van een aantal factoren, waaronder voeding, ontwikkeling van de darmflora en blootstelling aan chemische en niet-chemische omgevingsfactoren die een ontstekingsreactie kunnen opwekken.

Daarnaast blijken ook psychische factoren als stress eczeemklachten te kunnen doen verergeren. Vrijwel altijd komt jeuk voor bij eczeem en dat kan ertoe leiden dat de patiënt zich gaat krabben. Dit kan de ontstoken plekken verder beschadigen en zelfs tot infectie leiden.

Aangeboren eczeem

Wanneer atopisch eczeem bij een baby ontstaat, wordt dit dauwworm genoemd. Het is een acture vorm van eczeem dat zich voornamelijjk bevindt op de wangen, achter de oren, op de behaarde hoofdhuid, de romp, armen en benen, met name de scheenbenen.

Dauwworm ontstaat meestal rond de 3e levensmaand [1]. Er bestaat een relatie tussen kinderen die kunstmatige (fles-)voeding hebben gekregen zonder onverzadigde vetzuren en het ontwikkelen van huidproblemen [2,3,4].

Tekort aan vetzuren bij eczeem

De relatie tussen essentiële (onverzadigde) vetzuren en eczeem is bekend. Het is duidelijk dat een tekort in het dieet aan het omega-6 vetzuur linolzuur – en niet het omega-3 vetzuur alfa-linoleenzuur – leidt tot deze huidaandoening. [5-8]

Bij deze vorm van eczeem is een versnelde deling van keratinocyten (de “hoorncellen” van de huid) gevonden [9] evenals een verlies van de normale ondoordringbaarheid van de huid voor water samen met afwijkende hoorncellen en een verhoogde aanmaak van sterolesters. [10]
Onderzoek toonde aan dat volwassenen met een ernstige stoornis in de vetopname, of zij die parenterale voeding (volledigde voeding per infuus) kregen zonder onverzadigde vetten, eczeem ontwikkelden. [11]

Zie voorgaande adviezen in deel 2 van dit artikel voor een gezonde huid, als basis voor de behandeling van eczeem. Daarnaast zijn er een aantal stappen die men kan nemen, die specifiek gelden bij eczeem.

Erfelijkheid en eczeem

Het is belangrijk na te gaan of de eczeem erfelijk is. Atopisch eczeem komt vaker voor in families met andere atopische aandoeningen als hooikoorts, astma en voedselallergie. Er is ook verbetering van eczeem gebleken uit onderzoeken bij atopisch eczeem met een behandeling van bepaalde microbiotica, vitamine D, foliumzuur, visolie en GLA-vetzuren. Vraag bij de behandeling hiervan advies en begeleiding van een ervaren therapeut of natuurdiëtist.

(voedsel)Overgevoeligheden bij eczeem

Bepaalde stoffen kunnen een trigger zijn voor het ontstaan van eczeem of de verergering hiervan. Het is noodzakelijk om de desbetreffende trigger op te sporen. Huidcontact met verschillende stoffen kunnen de boosdoener zijn; denk aan wol, zeep, wasmiddel, parfum, conserveringsmiddelen, huisstofmijt, huisdieren of metalen.

Ook voedingsmiddelen kunnen een trigger vormen en eczeemklachten veroorzaken of verergeren. Veel voorkomende voedselovergevoeligheden bij eczeem zijn een overgevoeligheid voor tarwe, melkproducten, ei, pinda, noten, zaden, citrusfruit, cacao, soja, varkensvlees, kruiden, specerijen, biogene aminen en histaminevrijmakers.

Deze overgevoeligheden kunnen opgespoord worden door speciale huid- en bloedtesten en kunnen meer duidelijkheid geven over welke voedingsstoffen te vermijden om eczeemklachten te verminderen of te voorkomen.

Het gebruik van kruiden en specerijen kan eczeemklachten verergeren, omdat zij de bloedsomloop stimuleren en biogene aminen en histaminevrijmakers bevatten. Het vermijden of een verminderd gebruik van bijvoorbeeld speculaaskruiden, kaneel, ontbijtkoek, kipkerrie en gember is hier raadzaam.

Het samenstellen van een volwaardig eetpatroon zonder deze voedingstriggers kan gedaan worden onder begeleiding van een natuurdiëtist, zodat er geen tekorten van voedingsstoffen ontstaan.

Vetten en eczeem

Zie deel 1 van het artikel ‘Voeding voor de huid’ voor meer achtergrond informatie en praktische tips voor het gebruik van onverzadigde vetzuren, GLA en visolie vetten. Naast deze algemene tips voor een juist vetgebruik, zie voorgaand in dit artikel, is er bij eczeem extra aandacht voor de inname van vitamine E-rijke producten omdat deze de capaciteit van de huidcellen ondersteunen om de vochtbalans te bewaren. olijfolie

Zorg in de voeding voor voldoende inname van koudgeperste oliesoorten omdat deze een hoger gehalte aan vitamine E bevatten. Een dagelijkse inname van ongezouten, ongebrande noten en zaden en een eetlepel biologische tarwekiemen leveren daarbij ook veel vitamine E. Eet volle graanproducten, omdat de vitamine E-rijke kiem van de graankorrel daarin nog aanwezig is.

Vitamine D en eczeem

Een belangrijke beschermer van de huid tegen infecties is vitamine D. In Nederland hebben veel mensen een tekort aan deze waardevolle vitamine. Een tekort kan worden vastgesteld door een bloedonderzoek via een (huis)arts of een klinisch werkend natuurdiëtist. Tips voor voldoende inname en aanmaak van vitamine D zijn;
• Ga regelmatig naar buiten en neem in de zomermaanden een dagelijks zonnebad tussen 10:00 en 14:00 uur van 15 minuten. Hetzelfde geldt voor de herfst- en wintermaanden, hoewel er dan geadviseerd wordt langer in de buitenlucht te zijn (ook wanneer de zon niet schijnt)
• Neem dagelijks vitamine D-rijke voedingsmiddelen: biologische lever, vette vis, roomboter en ei
• Gebruik indien nodig (na bloedonderzoek), bij een tekort, een vitamine D supplement. Vraag hiervoor advies aan een natuurdiëtist

Zie voorgaande adviezen voor voldoende inname van zink; het is gebleken dat veel mensen met atopisch eczeem een tekort hebben aan dit ontstekingsremmende mineraal.

Adviezen bij eczeem van buitenaf

Om de huid te verzorgen en droogte en jeuk te verminderen, is het advies de huid in te smeren met een neutrale, natuurijke olie. Zo is de huid ook minder gevoelig voor infecties. Geschikte oliën bij een eczeemhuid zijn kokosolie, amandelolie of karitéboter.
Eventueel kan de aangedane huid ingesmeerd worden met GLA-rijke olie als borageolie of teunisbloemolie. Neem daarvoor een capsule, prik deze lek en breng de inhoud hiervan op de huid aan. [12]

Commentaar NDN

Kurkuma (koenjit, koenier, Indiase geelwortel, Indiase saffraan) is een aromatische specerij uit de wortel van Curcuma longa, een plant uit de gemberfamilie (Zingiberaceae). Kurkuma geeft kerriepoeder zijn typische diepgele kleur en is licht bitter van smaak. Naast een rol in de voedselbereiding werd kurkuma (Ayurvedisch, traditionele Chinese geneeskunde) aanbevolen bij uiteenlopende gezondheidsproblemen waaronder diverse soorten huidklachten.

De wetenschappelijke belangstelling voor curcumine is groot: inmiddels zijn er ruim 5200 (vooral preklinische) studies met ‘curcumin’ in de titel verschenen op Pub- Med, de internet database van medisch-wetenschappelijke artikelen.

De gezondheidsbevorderende eigenschappen van curcumine worden voor een belangrijk deel veroorzaakt door verhoging of verlaging van (de genexpressie en activiteit van) regulatiemoleculen zoals:
– transcriptiefactoren (DNA-bindende eiwitten die de gentranscriptie reguleren, waaronder NFκB, Nrf2 en PPAR-γ),
– pro-inflammatoire cytokines (waaronder TNF-α en diverse interleukines zoals bij de huid Il-8 ),
– enzymen (waaronder de pro-inflammatoire enzymen COX-2, 5-LOX en iNOS),
– groeifactoren en adhesiemoleculen. Eiwitten die zorgen voor binding van twee structuren/moleculen (bijvoorbeeld VCAM-1, dat zorgt voor binding van immuuncellen aan vaatendotheel).

Curcumine beïnvloedt meer dan 100 verschillende regulatie- of signaalmoleculen. Indien een voldoende hoge weefselconcentratie wordt bereikt, kan curcumine een groot aantal (chronische)klachten en ziekten beïnvloeden, vooral door versterking van het antioxidantsysteem, ontstekingsremming en immunomodulatie.

Dat er nog relatief weinig klinische studies zijn gedaan met curcumine heeft veel te maken met de lage biologische beschikbaarheid van curcumine, waardoor studieresultaten kunnen tegenvallen. Bij curcuminesuppletie is het essentieel gebruik te maken van een voedingssupplement met (sterk) verbeterde absorptie.

Wetenschappers doen er alles aan om de biologische beschikbaarheid van curcumine te verbeteren, bijvoorbeeld door curcumine te combineren met piperine of fosfatidylcholine. (Singh S. From exotic spice to modern drug? Cell 2007; 130:765–768). Dit curcumine product is een interessante optie als vervanger van de huidige reguliere huidbehandelingen.

Maaike Soetermans, Natuurdietist

Voedings- en laboratoriumtesten

Laboratoriumtesten urine bloed ontlasting en speekseltesten Natuurdiëtisten kunnen als geen ander uw voedingsstatus inschatten en adviezen geven op het gebied van voeding in relatie tot ziekte en gezondheid. Dit doen ze aan de hand van laboratoriumtesten.

Met laboratoriumbepalingen is de natuurdiëtist in staat uw voedingsstatus te bepalen en de dieetadviezen op maat te maken en door laboratoriummonitoring te evalueren en zo nodig bij te stellen.

Wij werken samen met de Duitse fabrikant van laboratoriumtesten Medivere. Medivere levert laboratorium diagnostische diensten waarbij de conventionele geneeskunde als ook aanvullende (complementaire) medische diagnostica en therapieën optimaal worden gecombineerd.

Op onze pagina over voedings- en laboratoriumtesten kunt u alle Medivere testen bekijken en bestellen.

Allergo-Screen Voedingsmiddelen IgE (20 meest voorkomende voedselallergenen) bloedtest

Verkoopprijs (incl. BTW): € 94,45
Koop deze test hier
Allergische reacties worden veroorzaakt door een overreactie van het immuunsysteem op onschuldige stoffen. Dit zijn vaak natuurlijk voorkomende bestanddelen uit onze omgeving. Door de verhoogde alarmfase van het immuunsysteem kunnen ook gewone levensmiddelen door het immuunsysteem als allergenen herkend worden en de typische symptomen van een allergische reactie oproepen.

Het allergieprofiel Allergo-Screen® voedingsmiddelen biedt een onderzoek naar de 20 belangrijkste voedingsallergenen door de bepaling van specifieke immuunglobuline E (IgE) antilichamen uit een bloedmonster.
Voor de uitvoering zijn diverse druppels bloed als monstermateriaal nodig.

Er wordt onderzocht op de volgende allergenen: Eiwit, eigeel, melk, caseine, witmeel, roggemeel, sojabonen, aarnoot, hazelnoot, amandel, appel, kiwi, perzik, tomaat, wortel, aardappel, selderij, kabeljauw en krab.

Literatuur en links:

Referenties curcumine:

1. Hatcher H et al. Curcumin: from ancient medicine tot current clinical trials. Cell Mol Life Sci. 2008;65:1631-1652.

2. Ali T et al. Curcumin and inflammatory bowel disease: biological mechanisms and clinical implication. Digestion 2012;85:249-255.

3. Srivastava RM et al. Immunomodulatory and therapeutic activity of curcumin. Int Immunopharmacol. 2011;11:331-341.

4. Shehzad A et al. New mechanisms and the anti-inflammatory role of curcumin in obesity and obesity-related metabolic diseases. Eur J Nutr. 2011;50(3):151-61.

5. Alpers DH. The potential use of curcumin in management of chronic disease: too good to be true? Curr Opin Gastroenterol. 2008;24:173-175.

6. Hsu CH et al. Clinical studies with curcumin. Adv Exp Med Biol 2007;595:471-480.

7. Dadhaniya P et al. Safety assessment of a solid lipid curcumin particle preparation: acute and subchronic toxicity studies. Food Chem Toxicol. 2011;49(8):1834-42.

8. Aggarwal BB et al. Curcumin: an orally bioavailable blocker of TNF and other pro-inflammatory biomarkers. Br J Pharmacol. 2013;169(8):1672-92.

9. Gupta SC et al. Therapeutic roles of curcumin: lessons learned from clinical trials. AAPS J. 2013;15(1):195-218.

10. Aggarwal BB et al. Pharmacological basis for the role of curcumin in chronic diseases: an age-old spice with modern targets. Trends Pharmacol Sci. 2009;30:85–94.

11. Kurup VP et al. Immunomodulatory effects of curcumin in allergy. Mol Nutr Food Res. 2008;52(9):1031-9.

12. Akbik D et al. Curcumin as a wound healing agent. Life Sciences 2014;116:1-7.

13. Antiga E et al. Oral curcumin (Meriva) is effective as an adjuvant treatment and is able to reduce IL-22 serum levels in patients with psoriasis vulgaris. Biomed Res Int. 2015;2015:283634.

14. Holt PR et al. Curcumin therapy in inflammatory bowel disease: a pilot study. Dig Dis Sci. 2005;50:2191-2193.

15. Hanai H et al. Curcumin has bright prospects for the treatment of inflammatory bowel disease. Curr Pharm Des. 2009;15:2087-2094.

16. Hanai H et al. Curcumin maintenance therapy for ulcerative colitis: randomized, multicenter, double-blind, placebocontrolled trial. Clin Gastroenterol Hepatol. 2006;4:1502-1506.
17. Storr M. TRPV2 in colitis: is it a good or a bad receptor? A viewpoint. Neurogastroenterol Motil 2007;19:625-629.

18. Srivastava KC et al. Curcumin, a major component of food spice turmeric (Curcuma longa) inhibits aggregation and alters eicosanoid metabolism in human blood platelets. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 1995;52(4):223-7.

19. Maheshwari RK et al. Multiple biological activities of curcumin: A short review. Life Sci. 2006;78:2081-2087.

Referenties deel 3:

1. Solgar. GLA en (atopisch) eczeem, de rol van omega-6 vetzuren bij ontstekingsreacties in de huid.

2. Hansen AE, Haggard ME, Boelesche AN, Adam D, Wiese HF. Essential fatty acids in infant nutrition III. Clinical manifestations of linoleic acid deficiency. J Nutr 1958;66:565–576.

3. Hansen AE, Wiese HF. Essential fatty acids and human nutrition II. Serum level for unsaturated fatty acids in poorly nourished infants and children. J Nutr 1954;52:367–374.8.

Hansen AE. Study of iodine number of serum fatty acids in infantile eczema. Proc Soc Exp Biol Med 1933;30:1198–1199.

4. Sheretz EF. The skin and essential fatty acid deficiency. In: Roe DA, ed. Nutrition and the skin. New York: Alan R Liss, 1986:117–30.

5. Horrobin DF. Essential fatty acids in clinical dermatology. J Am Acad Dermatol 1989;20:1045–1053.

6. Wright S. Essential fatty acids and the skin. Br J Dermatol 1991;125:503–515.

7. Burton JL. Dietary fatty acids and inflammatory skin disease. Lancet 1989;1:27–31.

8. Lowe NJ, DeQuoy PR. Linoleic acid effects on epidermal DNA synthesis and cutaneous prostaglandin levels in essential fatty acid deficiency. J Invest Dermatol 1978;70:200–203.

9. Basnayake V, Sinclair HM. Skin permeability in deficiency of essential fatty acids. J Physiol 954;126:55P–56P.

10. Prottey C. Investigation of functions of essential fatty acids in the skin. Br J Dermatol 1977;97:29–38

11. Ziboh VA. Biochemical abnormalities in essential fatty acid deficiency. Models Dermatol 1987;3:106–111.

12. Natuurlijke voeding voor een gezonde huid. Tanja Visser, maart 2014

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen