skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Verhoogd risico op Sjögren bij fibromyalgie

Mensen tussen de 20-49 jaar met fibromyalgie hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van Sjögren. Tussen het syndroom van Sjögren (een systemische auto-immuunziekte) en fibromyalgie blijkt een associatie te bestaan .

Syndroom van Sjögren

Verhoogd risico op Sjögren bij fibromyalgieHet syndroom van Sjögren is een auto-immuunziekte die zich karakteriseert door een droog gevoel in de ogen en mond door ontstekingsreacties waardoor traan- en speekselklieren worden aangetast. Daarnaast hebben mensen met het syndroom van Sjögren last van: vermoeidheid, spier-, pees-, en gewrichtsklachten. Symptomen die gelijkenis vertonen met klachten bij fibromyalgie. Bestaat er een mogelijk verband tussen deze aandoeningen?

Wetenschappers hebben daarom een retrospectief cohortonderzoek gedaan naar of een dergelijk verband tussen Sjögren en fibromyalgie bestaat.

Verband tussen Sjögren en fibromyalgie?

Onderzoekers hebben de data van 149.706 mensen geanalyseerd. Vijftig procent had fibromyalgie, de andere 50% waren sekse- en leeftijd-overeenkomende gezonde volwassenen. [1] De uitkomst van het onderzoek was:

  • Patiënten met fibromyalgie hadden in vergelijking met de controlegroep een twee keer grotere kans om Sjögren te ontwikkelen.
  • Patiënten tussen de 20-49 jaar hadden een drie keer grotere kans dan de gezonde volwassenen.
  • Binnen de fibromyalgiegroep bevonden zich mensen die ontstekingsremmers gebruikten. Opmerkelijk was dat juist zij een lagere kans hadden op de ontwikkeling van Sjögren in vergelijking met diegenen die geen ontstekingsremmers gebruikten.

Pro-inflammatoire overreactie van het immuunsysteem

Het vermoeden van de wetenschappers is, dat er overlappende mechanismen ten grondslag liggen aan beide ziekten. Gevonden zijn: het neuro-endocriene systeem, de HPA-as en een pro-inflammatoire overreactie van het immuunsysteem via Th17-cellen.

De pro-inflammatoire overreactie (cytokinen) van het immuunsysteem zou een verklaring kunnen zijn voor het mogelijk beschermende effect van ontstekingsremmers op de ontwikkeling van Sjögren bij fibromyalgie.

Verhoogd risico op Sjögren bij fibromyalgieFibromyalgie heet ook ‘weke delen-reuma’. Kenmerkend voor fibromyalgie is pijn, vooral in de spieren, pezen en banden. Dit zijn de zachte delen van het lichaam. Fibromyalgie beschadigt de pijnlijke spieren, pezen en banden niet. Naast pijn hebt u bij fibromyalgie last van stijfheid. Ook bent u vaak moe. Misschien slaapt u slecht door de pijn. Depressieve gevoelens en angsten komen ook veel voor. In Nederland heeft 2% van de bevolking fibromyalgie, voor het grootste deel vrouwen. De klachten beginnen meestal tussen het 25ste en het 50ste levensjaar.

Gebruik van magnesium zou effectief kunnen zijn bij de bestrijding van de pijn bij fibromyalgie.[2]

Fibromyalgie en cytokines

Verhoogd risico op Sjögren bij fibromyalgieEén hypothese suggereerde dat inflammatoire cytokines bij fibromyalgiepatiënten verstoringen in neurale netwerken zouden kunnen veroorzaken tijdens de interactie van het zenuwstelsel met immuuncellen, wat uiteindelijk zou kunnen leiden tot verhoogde centrale en perifere sensibilisatie evenals neuroinflammatie. Het epidemiologische profiel van fibromyalgie vertoont enkele overeenkomsten die zijn waargenomen bij verschillende auto-immuunziekten.

Het immuunsysteem is slechts een van de vele factoren die mogelijk betrokken zijn bij de pathofysiologie van fibromyalgie. De wijdverspreide pijn en overgevoeligheid die wordt gezien bij patiënten met fibromyalgie kan te wijten zijn aan een onbalans tussen pro-inflammatoire en anti-inflammatoire cytokines, wat de inductie en het behoud van pijn zou kunnen veroorzaken. [3]

Sjögren en cytokines

Cytokinen spelen een belangrijke rol bij weefselvernietiging veroorzaakt door autoimmuun disregulatie. Bij patiënten met het syndroom van Sjögren zijn speekselklieren de doelorganen voor auto immuu weefselbeschadiging.

Men denkt dat de pathogenese van Sjögren een meerstapsproces is, veroorzaakt door een omgevingsfactor, hoogstwaarschijnlijk viraal, in een genetisch gepredisponeerd individu. Een immuunrespons met aangeboren en adaptieve immuniteit, leidend tot auto-immuniteit en chronische ontsteking, is de centrale component van het ziekteproces.

Een belangrijke overeenkomst tussen Sjögren en fibromyalgie is de productie van pro-inflammatoire cytokinen. Belangrijk dus om aandacht te schenken aan hoe deze productie wordt opgestart.

Bioflavonoïden (flavonoïden) zijn polyfenolen die veel in planten voorkomen. Ze zijn goed inzetbaar tegen een cytokinenstorm.

Cytokinen zijn stoffen die een rol spelen als boodschapper om cellen van het afweersysteem te remmen of juist te activeren.

Marijke de Waal malefijt

 

Marijke de Waal Malefijt

 

 

Verhoogd risico op Sjögren bij fibromyalgie

Zelftesten: test uw gezondheid aan huis

Bronnen

[1] Gau, S. Y., Leong, P. Y., Lin, C. L., Tsou, H. K., & Wei, J. C. C. (2021). Higher Risk for Sjögren’s Syndrome in Patients With Fibromyalgia: A Nationwide Population-Based Cohort Study. Frontiers in Immunology, 12, 1105. www.frontiersin.org/articles/10.3389/fimmu.2021.640618/full
[2] Morel, V., Pickering, M. E., Goubayon, J., Djobo, M., Macian, N., & Pickering, G. (2021). Magnesium for Pain Treatment in 2021? State of the Art. Nutrients, 13(5), 1397. www.mdpi.com/2072-6643/13/5/1397
[3] Peck M, Maram R, Mohamed A, et al. (September 06, 2020) .The Influence of Pro-inflammatory Cytokines and Genetic Variants in the Development of Fibromyalgia: A Traditional Review.2020. www.cureus.com/articles/39458-the-influence-of-pro-inflammatory-cytokines-and-genetic-variants-in-the-development-of-fibromyalgia-a-traditional-review
[4] L.-W. Zhang Expression of interleukin-17 in primary Sjogren’s syndrome and
the correlation with disease severity: A systematic review and
meta-analysis.2018 ss.bjmu.edu.cn/Sites/Uploaded/File/2019/09/166370422766593139121419897.pdf%5B/vc_column_text%5D%5B/vc_column%5D%5B/vc_row%5D