skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Selenium bij hepatitis en leververvetting?

Selenium is vooral bekend van een goede werking op de schildklier. Het speelt echter waarschijnlijk ook een belangrijke rol in de gezondheid van de lever. Er zijn onlangs substantiële epidemiologische studies uitgevoerd om het verband tussen seleniumspiegels en het risico op chronische leverziekten te onderzoeken. De resultaten zijn echter niet altijd consistent en de relatie met de verschillende ernst van chronische leverziekten is controversieel.

Tekort zorgt voor onbalans

Selenium bij hepatitis en leververvetting?Chronische leverziekten, waaronder leververvetting, hepatitis, fibrose, cirrose en kanker, zijn jaarlijks verantwoordelijk voor ongeveer 2 miljoen sterfgevallen wereldwijd. De reden voor leverbeschadiging is voornamelijk gerelateerd aan uitgebreide ontsteking en oxidatieve stress die gegenereerd wordt door overmatige productie van reactieve zuurstofsoorten (ROS), die leverziekten bevordert.

Gebleken is dat een tekort aan selenium zorgt voor een onbalans in het zuurstofevenwicht en ontsteking in het bloed en pathologische veranderingen in de lever veroorzaakt. Het normale bereik van selenium in serum van gezonde personen is 0,8-2 umol/l.

Recente studies: selenium en leverziekten

Selenium bij hepatitis en leververvetting?Een onderzoek in 2022 omvatte 9.875 gevallen van chronische leverziekten. De meeste betroffen leververvetting (5.621), gevolgd door hepatitis (1.635), levercirrose (1.435) en leverkanker (1.164). In totaal waren er 12.975 controlepersonen. Selenium werd vooral gemeten in het bloed en in enkele gevallen in haar, nagels of de lever zelf.

Uit de onderzoeksresultaten bleek dat patiënten met hepatitis, cirrose en kanker significant lagere seleniumniveaus hadden in vergelijking met controlepersonen. Voor leververvetting waren de uitkomsten echter te tegenstrijdig om conclusies te kunnen trekken.

Selenium bij hepatitis en leververvetting?In het vroege stadium van chronische leveraandoeningen, was er enig bewijs dat lagere seleniumspiegels in het bloed in verband werden gebracht met leververvetting in vergelijking met controles, terwijl andere onderzoeken geen of zelfs een positief verband vonden tussen seleniumgehaltes en niet-alcoholische leververvetting (NAFLD). Bovendien hebben sommige onderzoeken het verband tussen de inname van selenium en het risico op chronische leverziekten onderzocht, maar kwamen met inconsistente resultaten.

Gestratificeerde analyses uit monsterbronnen toonden echter aan dat patiënten met leververvetting een significant lager haarseleniumgehalte hadden dan controles, maar geen verschil in volbloed, serum en plasma. Studies hebben aangetoond dat teennagelknipsels worden beschouwd als superieure marker voor de seleniumstatus omdat ze uitgebreide metingen leveren over een periode van maximaal een jaar. Bloedspiegels daarentegen worden beschouwd als een geschiktere korte termijn marker voor seleniumblootstelling.

Selenium in voeding

Selenium bij hepatitis en leververvetting?De hoeveelheid selenium in de voeding loopt over de hele wereld terug. Zure regen zorgt voor chemische reacties in de bodem waardoor de daar aanwezige seleniumverbindingen uit elkaar vallen en het overgebleven vrije selenium niet opgenomen kan worden door de planten.

Bronnen van selenium zijn: vlees, eidooier, mosselen, garnalen, paranoten, broccoli, kool, knoflook, paddenstoelen en zilvervliesrijst. De rijkste voedingsbron is vis. Het gehalte in de Nederlandse voeding behoort tot de laagste van de wereld: gemiddeld 37 mcg per dag.

Tekenen van een mogelijk seleniumtekort

  • Verminderde weerstand,
  • Onvruchtbaarheid,
  • Spierzwakte,
  • Spierpijn,
  • Neerslachtigheid,
  • Depressie,
  • Hypothyroïdie,
  • Verhoogde kans op kanker,
  • Hart- en vaatziekten.

Interacties tussen medicatie, supplementen en selenium

  • De anticonceptiepil kan de seleniumstatus verlagen.
  • Corticosteroïden kunnen de uitscheiding van selenium met de urine verhogen en de seleniumstatus verlagen. Dit kan een verminderde werkzaamheid geven van corticosteroïden.
  • Selenium kan de werking van statines verlagen.
  • Selenium kan de kalmerende werking van barbituraten versterken (dieronderzoek).
  • Clozapine kan cardiotoxiciteit veroorzaken, wat mogelijk te maken kan hebben met de verlaging van de seleniumstatus.
  • Maagzuurremmers kunnen de opname van selenium remmen.
  • Valproïnezuur kan de seleniumstatus verlagen.
  • Astragalus verhoogt mogelijk de seleniumstatus. Terughoudendheid is geboden bij seleniumsuppletie.
  • Omega-3 vetzuren verhogen mogelijk de seleniumopname.

Seleniumdosering luistert nauw

Selenium bij hepatitis en leververvetting?Selenium heeft een smalle therapeutische breedte; het verschil tussen de therapeutische ondergrens en (toxische) bovengrens is niet groot. De veilige bovengrens van inname (uit voeding en supplementen) voor volwassenen (ook zwangere en zogende vrouwen) is circa 300 microgram per dag. Langdurige (jarenlange) suppletie met selenium in een dosis vanaf 300 mcg per dag (naast selenium uit voeding) is mogelijk niet veilig.

Commentaar Natuur Diëtisten Nederland

Selenium bij hepatitis en leververvetting?Alhoewel de resultaten uit onderzoek niet consistent zijn lijkt het erop dat selenium in het geval van hepatitis, cirrose en kanker een belangrijke bijdrage kan leveren aan de levergezondheid. De uitkomst van de rol van het spoorelement bij leververvetting is dan wel minder duidelijk, maar door de markers die zijn aangetroffen in haar en teennagels, is het goed mogelijk dat het ook hierbij een significant verschil kan maken.

Naast dat dit antioxidant mogelijk een bijdrage kan leveren bij chronische leverziekten heeft het ook tal van andere functies. Zo bindt en verwijdert selenium zware metalen, is het essentieel voor de jodiumstofwisseling en de synthese van schildklierhormoon, voor de groei en het goed functioneren van hersenen, zenuwstelsel en immuunsysteem en beschermt het tegen ouderdomsverschijnselen. Ook verhoogt het de weerstand, houdt de spieren gezond, beschermt het tegen kanker en ondersteunt het hart en bloedvaten. Inzet ervan kan daarom interessant zijn. Zeker gezien het feit dat de hoeveelheid selenium die we binnenkrijgen is teruggelopen.

Selenium bij hepatitis en leververvetting?

 

Petrie Koenen, orthomoleculair therapeut

Selenium en zink bloedtest

Selenium bij hepatitis en leververvetting?€ 52,75  / Excl. BTW: € 43,60

Laboratorium analyse van selenium + zink in bloed om een ​​mogelijk tekort aan te tonen.

Referenties
[1] Asrani S.K., Devarbhavi H., Eaton J., Kamath P.S. Burden of liver diseases in the world. J. Hepatol. 2019;70:151–171. doi: 10.1016/j.jhep.2018.09.014. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30266282/
[2] Tang C., Li S., Zhang K., Li J., Han Y., Zhan T., Zhao Q., Guo X., Zhang J. Selenium deficiency-induced redox imbalance leads to metabolic reprogramming and inflammation in the liver. Redox Biol. 2020;36:101519. doi: 10.1016/j.redox.2020.101519. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32531544/
[3] Lin Y, He F, Lian S, et al. Selenium Status in Patients with Chronic Liver Disease: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients. 2022 Feb 23;14(5):952. www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8912406/#B9-nutrients-14-00952
[4] Kristian Hillert Winther. Insufficient documentation for clinical efficacy of selenium supplementation in chronic autoimmune thyroiditis, based on a systematic review and meta-analysis.Endocrine. 2017; 55(2): 376–385. www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5272877/
[5] Margaret P. Effect of long-term selenium supplementation on mortality: Results from a multiple-dose, randomised controlled trial. www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0891584918300704?via%3Dihub%5B/vc_column_text%5D%5B/vc_column%5D%5B/vc_row%5D