skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1500 artikelen over gezondheid!

Pioppi-dieet tegen (laaggradige) ontstekingen

Westerse voeding, die rijk is aan snelle koolhydraten, geraffineerde suikers, ongunstige (trans)vetten, zuivel en vlees, geeft laaggradige ontstekingen in het lichaam. Deze ontstekingen liggen vaak aan de basis van vele ziekten. Mediterrane voeding kan een oplossing bieden om laaggradige ontstekingen te dempen. Dit dieet staat deels beschreven in de bestseller die nu in de winkels ligt: ‘Het Pioppi dieet’, geschreven door cardioloog dr. Aseem Malhotra en documentairemaker Donal O’Neill. Zij maakten ook een film die opgenomen is in Pioppi: The Big Fat Fix.

Auto-immuunziekten (zoals psoriasis, reuma, coeliakie, colitis ulcerosa, diabetes type 1, en de ziekte van Crohn, -Bechterew, -Hashimoto, -Addison), maar ook hart- en vaatziekten, (pseudo) allergieën, chronische pijn, fibromyalgie, depressie en zelfs kanker worden vaak aangewakkerd door laaggradige ontstekingen. Een Westers eet- en leefpatroon bevordert laaggradige ontstekingen. In de fastfood-cultuur van de Westerlingen is vaak geen plek voor gezonde voeding met verse plantaardige producten, eieren, noten, vis en gevogelte. Men eet juist veel bewerkt voedsel, geraffineerde suikers, vlees en zuivelproducten. Het Pioppi-dieet biedt hierin een mooi tegengeluid.

Metabool syndroom terugdraaien met het Pioppi-dieet

De auteurs van het boek claimen dat je met dit dieet in drie weken het metabool syndroom kunt terugdraaien door het aanpassen van je (eet)gewoonten. Het metabool syndroom wordt gezien als voorloper van diabetes en hart- en vaatziekten. Het Pioppi-dieet bestaat uit vezelrijke groenten en fruit, vette vis (minstens 3 keer per week), schaal- en schelpdieren, eieren (minimaal 10 per week), ongezouten noten (een handje per dag), zaden, extra vierge olijfolie (2-4 eetlepels per dag), kokosolie, pure chocolade (minstens 85%, met mate – maximaal 30 gram per dag), volle gefermenteerde zuivel (volle melkproducten zoals kaas, Griekse yoghurt, crème fraîche, kefir en grasboter), kruiden en specerijen (zoals basilicum, knoflook, gember, kurkuma). Rood vlees staat beperkt op het menu (maximaal 500 gram per week) en bij voorkeur onbewerkt en van grasgevoerde dieren. Qua drinken worden water, thee, koffie en één glas rode wijn per dag aangeraden.

Koolhydraatrijke producten met een hoge glykemische index (GI<70)/lading worden afgeraden. Denk aan alle producten met toegevoegde suikers, brood, pasta, rijst, ontbijtkoek, couscous, risotto, crackers, cruesli, mueslirepen, koekjes, chips, frisdrank, vruchtensappen, honing en siropen. Hetzelfde geldt voor oliën uit zaden zoals zonnebloem, maïs- of sojaolie. En ook bewerkte yoghurt- en kwarkproducten, sauzen uit potjes en pakjes, light-producten, gedroogde vruchten en dadels en exotisch fruit zoals ananas, bananen, mango, meloen, kiwi en sinaasappel worden afgeraden. Over peulvruchten wordt in het Pioppi-dieet niet veel geschreven, maar ze komen wel voor in verschillende recepten.

Ziekte door laaggradige ontstekingen i.p.v. verhoogd cholesterol

Al meer dan een halve eeuw verkondigen officiële instanties zoals de Hartstichting, Gezondheidsraad en het Voedingscentrum dat een hoog cholesterolgehalte een grote risico factor is bij hart- en vaatziekten (1-3). Maar Mediterrane voeding, die onder andere rijk is aan zogenaamde ‘cholesterol verhogende voedingsmiddelen’ (zoals eieren, zuivel en vlees) beschermt juist tegen hart- en vaataandoeningen. Onderzoek toont aan dat de ‘cholesterol-mythe’ niet voor niets een mythe wordt genoemd (4) en dat chronische ziekten, waaronder hart- en vaatziekten, ontstaan door laaggradige ontstekingen. En niet zozeer door een hoog cholesterolgehalte, zoals vaak wordt gedacht (5).

Ook diverse studies waarin voeding en biomarkers onderzocht zijn bij met mensen die leven in de ‘Five Blue Zones’ (1: Ikaria, Griekenland – 2: Okinawa, Japan – 3: Ogliastra Regio, Sardinië – 4: Loma Linda, Californië en 5: Nicoya Peninsula, Costa Rica) bewijzen het tegendeel. In deze ‘zones’ worden mensen zeer oud en dat in goede gezondheid. Daar kunnen de Westerlingen met hun fastfoodcultuur nog een voorbeeld aan nemen. Gezonde voeding en een gezonde leefstijl met voldoende beweging zijn de sleutel voor preventie van hart- en vaatziekten en andere chronische (ouderdoms)ziekten. En daarbij blijkt uit vele studies dat niet cholesterol (zowel in voeding als in bloedwaarden), maar juist (laaggradige) ontstekingen de oorzaak zijn van chronische ziekten als gevolg van een Westers eet- en leefpatroon (5).

Het Pioppi-dieet versus het Westers eet- en leefpatroon

In het westen is het leven gehaast, social media vervangt sociale contacten (waardoor eenzaamheid toeneemt) en stress is een ware epidemie. De Westerling probeert met vitaminepillen, powernaps, hardlopen of de sportschool aan zijn gezondheid te werken. Op zich is het innemen van supplementen niet zo verkeerd, want gevarieerde/verse voeding bevat veel minder vitaminen en mineralen dan vroeger. Maar supplementen zijn natuurlijk geen vervanging voor voeding. Ook een powernap haalt het niet bij een siësta of een goede nachtrust van minstens 8 uur slaap. En hardlopen niet bij klussen rondom huis of tuinieren in je eigen moestuin; een eet- en leefstijl die de inwoners van Pioppi wél hebben.

Het leven in Pioppi is rustig, er is geen supermarkt, sportschool of wild nachtleven en het is een hechte gemeenschap (ook een factor voor een goede gezondheid). Ze eten seizoensgebonden, lokaal en onbewerkte verse plantaardige producten, groenten, fruit, vis, volvette kaas, noten, olijfolie en minder geraffineerde suikers en snelle koolhydraten zoals wit brood, chips en koek. Maar de inwoners van Pioppi eten ook (eier)pasta, brood (weliswaar homemade) en rijst terwijl in het Pioppi- dieet wordt geadviseerd dit (vooral in de eerste drie weken) te laten staan.

Het Pioppi-dieet verschilt van traditioneel Mediterraan dieet

Je kunt de gezondheidseffecten van een Mediterraan dieet dan ook niet zomaar vertalen naar het Pioppi-dieet. Het traditionele Mediterraan dieet is niet koolhydraatarm en het Pioppi-dieet bevat kokosolie. Het Pioppi-dieet is eigenlijk een koolhydraatbeperkte versie van het traditioneel Mediterrane dieet en past binnen de low carb high fat diëten.

Daarbij is het Pioppi-dieet eigenlijk meer een ‘lifestyle’ dan een dieet. In het boek wordt namelijk naast gezonde voeding ook geschreven over het belang van voldoende beweging, sociale contacten, slaap en ontspanning. En daarbij is een richtlijn om regelmatig te vasten inbegrepen, dit kun je bijvoorbeeld te doen door ‘intermittent fasting’ (een voedingspatroon waarbij op verschillende manieren gevast wordt).

Verzadigd vet theorie verkeerde interpretatie van Mediterraan dieet

Onderzoeker Ancel Keys heeft in het Zuid-Italiaanse dorpje Pioppi gewoond. Keys werd bekend door zijn onderzoeken naar de voedingsgewoonten in dit dorpje. Deze voedingsgewoonten vormden de basis van het traditionele Mediterrane dieet; het Mediterrane voedingspatroon uit de jaren 50/60 van de vorige eeuw, wat veel fruit, groente, vis en olijfolie bevat. Aangevuld met rijst, pasta, peulvruchten en wat noten, vlees, kaas of ei. Keys zette dit dieet wereldwijd op de kaart. Ook werd Keys bekend door de Zeven Landen-studie (6). Deze studie legde een link tussen verzadigd vet en het risico op hart- en vaataandoeningen. Ook legde deze studie de basis voor de aanbevelingen van officiële instanties zoals de Hartstichting, Gezondheidsraad en het Voedingscentrum dat verzadigd vet het risico op hart- en vaataandoeningen verhoogt.

Deze bevinding over verzadigd vet wordt door de auteurs van het Pioppi-dieet weerlegd. Ze schrijven in hun boek dat het onderzoek van Keys ‘de basis vormde voor onze moderne, maar verkeerde interpretatie van het traditionele Mediterrane dieet’. De auteurs gaan hiermee ook in tegen het Voedingscentrum die aangeeft dat het vervangen van verzadigd vet door onverzadigd vet het LDL-cholesterol verlaagt. En dat hiermee de kans op hart- en vaatziekten wordt verkleind (7).

De Framingham study (een oud maar zeer groot onderzoek dat sinds 1948 20 jaar lang de hartconditie van de bevolking van een stadje in Massachusetts volgde) concludeert het tegendeel; een hoog cholesterolniveau is geen voorspeller van een fatale hartaanval. Het tegenovergestelde kwam aan het licht: mensen met een laag cholesterolgehalte hadden juist meer kans om aan een hartziekte te overlijden. Uit een andere studie blijkt dat vervanging van verzadigd vet door koolhydraten (en dan vooral snelle koolhydraten met een hoge GI) te zijn geassocieerd met een hoger risico op cardiovasculaire ziekte (8).

Voedingscentrum haalt Pioppi-dieet onterecht door het slijk

Door het Voedingscentrum wordt het Pioppi-dieet in vergelijking met de ‘Schijf van Vijf’ door het slijk gehaald (9). Het Voedingscentrum maakt zich zorgen over de koolhydraatbeperking van het dieet. Hierdoor zou je te weinig B-vitaminen en voedingsvezels binnen krijgen en de gezondheidswinst van volkoren graanproducten, zoals een lager risico op hart- en vaatziekten en de stofwisselingsziekte diabetes type 2, missen. Terwijl voedingsmiddelen uit het Pioppi-dieet zoals groenten, fruit, eieren, zuivelproducten, noten, vis en vlees ook B-vitaminen bevatten.

En natuurlijk is volgens het Voedingscentrum verzadigd vet uit bijvoorbeeld kokosolie verkeerd. Ook de aanbeveling van het eten van meer dan 300 gram rood vlees en meer dan vier eieren per week druist in tegen de adviezen van het Voedingscentrum. Het Voedingscentrum zou zichzelf (en andere overheidsinstanties) tegen haar schenen schoppen door dit soort adviezen te omarmen, want daarmee zou de cholesterol-consensus meteen ook ‘officieel’ in een mythe veranderen. Ook claimt het Voedingscentrum dat er onvoldoende wetenschappelijk bewijs is onderzocht, terwijl het Pioppi- dieet in het boek wordt afgesloten met een lange literatuurlijst waar veel wetenschappelijke bronnen in zijn vermeld (10) en er voldoende bewijs is wat betreft de gezondheidseffecten van een Mediterraan voedingspatroon.

Op dit punt spreekt het Voedingscentrum zichzelf dan ook tegen, want op de site van het Voedingscentrum staat aangegeven dat er in de basis niets mis is met een Mediterraan voedingspatroon en dat daarvan is aangetoond dat dit dieet het risico op bepaalde hartziekten en beroerte verkleint. En ook dat het dieet past in de reeks low carb high fat-diëten, waarmee veel gezondheidseffecten worden behaald (9).

Aandacht richten op gezonde (eet)gewoonten i.p.v. (verzadigd) vet en cholesterol

Zoals het onderzoek van Muskiet et al omschrijft (8), wordt er op dit moment nog steeds overdreven aandacht gegeven aan het totaal vet en de verzadigde vetten in onze voeding. En ook aan de door de American Heart Association aanbevolen therapie van ons cholesterol met cholesterolverlagend linolzuur. Dit leidt de aandacht af van een simpele manier om risicofactoren op obesitas, diabetes type 2, hart- en vaatziekten en vele andere Westerse ziektes die gelinkt zijn aan het metabool syndroom, te vermijden. Het is veel zinvoller om meer aandacht te geven aan de huidige lage inname van groente, fruit, vis en het gebrek aan rust en beweging.

Commentaar Natuur Dietisten Nederland

Het Pioppi-diet is een high fat low carb dieet, met bestanddelen van het traditionele Mediterrane dieet. In het Pioppi-dieet wordt geadviseerd graanproducten te vermijden. En door het toevoegen van kokosolie is het geen typisch Mediterraan dieet. Het is eigenlijk een variatie op de vele andere low carb high fat diëten. Maar er zijn ook wat lifestyle-tips aan toegevoegd (wat je bij andere diëten niet vaak ziet) zoals voldoende slaap, ontspanning, sociale contacten en beweging. Het Pioppi-dieet haakt in op trendy onderwerpen zoals HIT (High Intensity Training) en intermittent fasting. Het is een dieet met beperkte calorie-inname, zoals vele diëten.

Zuivel (caseïne), nachtschaden (biogene aminen), peulvruchten (lectines) en glutenbevattende granen (saponines) kunnen bij mensen met een slechte/zwakke spijsvertering klachten geven doordat ze de darmwand irriteren. Het Pioppi-dieet gaat hier verder niet op in.

Vlees van zoogdieren bevat N-glycolylneuraminezuur (Neu5Gc). Dit lijkt op het menselijk N-acetylneuraminezuur (Neu5Ac), maar dat is dus niet hetzelfde en het kan ons immuunsysteem in de war brengen en klachten/ziekten geven. Als iemand gezond is en op nuchtere maag beweegt, kan Neu5Gc als energiebron worden gebruikt door het lichaam. In het Pioppi-dieet wordt maximaal 500 gram vlees van grasgevoerde zoogdieren aanbevolen per week en dit kan bij sommige mensen dus niet goed uitpakken en klachten geven.vlees_rauw_rauwvlees Vladmir Kamyshko Dreamstime.com

Drie keer per week vis eten, is prijzig. Helemaal wilde vis (niet afkomstig uit kwekerijen), zoals wordt geadviseerd door dokter Aseem. Daarbij zorgt visvangst voor natuur- en milieuproblemen, zoals overbevissing. Meer dan één keer per week vis eten, zorgt al voor een hogere milieubelasting. Om toch omega-3 vetzuren binnen te krijgen, is het aan te raden om lijnzaadolie of een kwalitatief goed visoliesupplement te gebruiken.

Omdat het Pioppi-dieet een algemeen dieet is, zal niet iedereen hier baat bij hebben. Het is bijvoorbeeld belangrijk om ook rekening te houden met iemands constitutie; het totaal van lichamelijke en geestelijke eigenschappen die iemand vanaf zijn geboorte heeft. Zo zal de één goed reageren op het dieet, terwijl het de ander juist (meer) klachten geeft. Nachtschaden (tomaten, paprika, aardappelen, aubergine en pepers) kunnen bijvoorbeeld voor de één schadelijk zijn voor de gezondheid en (pseudo) allergische reacties geven, terwijl de ander nergens last van heeft. Maar ook kan de één niet goed tegen af en toe vasten, terwijl het voor de ander goed werkt.

Daarnaast is het heel zinvol om te kijken naar de mate van beweging; niet iedereen heeft een geschikte constitutie om bijvoorbeeld zware lichamelijke arbeid in de moestuin te verrichten. En tenslotte is het belangrijk om te onderzoeken wat de status is van iemands lichaam; wat is de status van bepaalde bloedwaarden, hoe werkt de lever, zijn de darmen gezond en is er sprake van (bijnier)uitputting? Allerlei vragen die eerst beantwoord dienen te worden voordat iemand aan een bepaald dieet begint. Een natuurdiëtist kan hierbij passende begeleiding en adviezen bieden.

 

 

 

 

 

Ellen Geestman, Natuurdietist

Combivitaal

Bronnen:
1) https://www.hartstichting.nl/risicofactoren/gids-cholesterol/cholesterol-goed-houden?tab=1 (december 2018)
2) https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/cholesterol.aspx (december 2018)
3) https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2015/11/04/voedingscholesterol-achtergronddocument-bij-richtlijnen-goede-voeding-2015 (december 2018)
4) https://www.natuurdietisten.nl/kenniscentrum/hart-voor-natuurvoeding/cholesterol-vette-leugens-misverstand/ (december 2018)
5) Tsoupras A, Lordan R, Zabetakis I. Inflammation, not Cholesterol, Is a Cause of Chronic Disease. Nutrients. 2018 May 12;10(5)
6) Meer informatie over de Zeven Landen-studie: https://www.sevencountriesstudy.com
7) https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/cholesterol.aspx (december 2018)
8) F.A.J. Muskiet, M.H.A. Muskiet en R.S. Kuipers, Het faillissement van de verzadigd vethypothese van cardiovasculaire ziektes, Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 2012; 37: 192-211
9) https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/pioppi-dieet.aspx (december 2018)
10)Van pagina 319 t/m 327 van het boek ‘Het Pioppi-dieet’ staat de (wetenschappelijke) onderbouwing van het Pioppi-dieet vermeld

Onderzoeken laten verrichten via thuistesten

Om een indruk te krijgen van uw gezondheid kunt u tegenwoordig ook gebruik maken van diverse doe-het zelf-thuistesten. Deze testen kunt u zelf thuis doen en dan per post naar het laboratorium opsturen. De uitslag ontvangt u gemiddeld na 2 weken.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen