skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Pijn bij honden

Pijn bij honden is een onderwerp waar (bijna) iedere hondeneigenaar mee te maken krijgt. Echter, niet iedere hond laat pijn even duidelijk zien. Het herkennen van pijn bij honden is belangrijk voor hond, eigenaar én omgeving. Als gezondheidsproblemen bijtijds  worden opgelost, dan bent u waarschijnlijk grote(re) problemen voor, zowel lichamelijk als geestelijk. Pijn is een belangrijke trigger voor ongewenst gedrag. Het heeft ook een positieve invloed op de band tussen hond en eigenaar. Herkent u het, dan voelt uw hond  zich immers begrepen en gesteund.

Keuzes bij gezondheidsproblemen

Pijn en gezondheidsproblemen kunnen doorslaggevend zijn bij keuzes. Denk aan:

  • Wel/niet fokken met de betreffende hond. Erfelijke aandoeningen kunnen een rol spelen maar ook de lichamelijke conditie van de hond in zijn algemeenheid.
  • Wel/ geen extra hond of ander dier erbij nemen. Een hond met pijn zit wellicht niet te wachten op ‘dierengezinsuitbreiding’. Een nieuwkomer kost energie en met pijn is die energie er meestal niet.
  • De overweging om uw hond wel of niet mee te geven aan een uitlaatservice. Kortere één op één wandelingen zijn waarschijnlijk passender, rustiger en leveren minder risico op nog meer blessures en pijn.
  • Wel/ geen vakantie in het buitenland met verplichte vaccinaties.

Algemene symptomen van pijn bij uw hond

Hieronder staan een aantal voorbeelden van pijnsymptomen. Symptomen zoals ‘lusteloos’ en ‘rusteloos’ lijken tegenstrijdig maar niet iedere hond uit pijn op dezelfde manier. Kijken naar de context is belangrijk: een hond kan bijvoorbeeld hijgen  vanwege  warmte,  maar het kan ook een uiting zijn van pijn.

Uitingen van Pijn:

  1. Vocaal: piepen, janken, grommen, veelvuldig blaffen, hijgen.
  2. Verhoogde hartslag en/of ademhaling of astmatisch ademen.
  3. Verandering in beweging zoals: niet willen lopen, hinken of trekken (sleepvoet) met een poot, waggelen, stijfheid, regelmatig verstappen, struikelen of evenwicht (bijna) verliezen, nagels over grond horen slepen, meer links of rechts georiënteerd raken bij bijvoorbeeld plassen of draaien, vaker uitglijden, moeilijker opstaan, bibberen/trillen, trap niet meer op of af kunnen/willen, stoel of bank niet meer op kunnen springen, niet meer in of uit de auto kunnen/willen springen, een poot minder of in geheel niet belasten. Maar ook een poot vaak anders dan ’recht onder het lichaam’ neerzetten, bijvoorbeeld meer naar voren gestrekt, meer onder het lichaam of juist naar buiten toe.  Een voorzichtiger manier van bewegen en/of zich heel regelmatig uitrekken of spelbogen maken. Extreem veel likken of een vaak bijten in een poot of heup. De hond houdt het hoofd anders dan voorheen: bijvoorbeeld scheef of meer in verlengde van de rug of vindt het aantrekken van een tuigje of halsband steeds onaangenamer.
  4. Uiterlijke veranderingen zoals: een vacht die dof, pluizig, verkleuringen vertoont of snel grijs wordt. Extreem verharen of veel meer haren verliezen bij het borstelen. Een vacht met kale plekken met wondjes, korstjes, rode plekken of veel schilfers duidt op een probleem.
  5. Afwijkende staartstand. Verschil in gespierdheid tussen linker en rechter kant of tussen voor- en achterhand van het lichaam.
    Ogen: wallen onder ogen, fel, moe, dof, starend, hard, in zichzelf gekeerd, kwetsbaar, meer knipperen dan voorheen, verwijde pupillen, loensend of kleurveranderingen. Ogen van een hond moeten schoon en helder zijn. Er mag geen geel of groen pus in de ooghoeken zitten. Let op verstopte traanbuizen, oog wit wat niet meer wit is, rode ogen en rode adertjes in oogwit (kan door opwinding, maar moet daarna snel wegtrekken).
  6. Verandering in gedrag zoals: zich afzonderen; weinig tot geen eetlust, korter lontje/reactief, lusteloos of juist rusteloos, lip optrekken, grommen, bijten. Zich ‘lastiger’ gedragen, bijvoorbeeld: wil halsband/tuig niet (meer) om, wil niet geborsteld worden, plots brommen bij nagels knippen etc.
    Is minder enthousiast om mee te gaan voor een wandeling of heeft minder plezier in z’n algemeenheid. De hond vertoont veranderd spelgedrag, wordt snel geïrriteerd als andere honden in de buurt komen of willen spelen.
  7. Verandering in geur zoals: slecht ruikende adem, huid, vacht, oren. Veranderde geur van de ontlasting (in combinatie met brijige/dunne ontlasting, diarree, bloed of verstopping). Zelfs als een hond afwijkend gedrag heeft van pup-af-aan zoals bijvoorbeeld lopend poepen, dan wil dit niet zeggen dat het goed is.
  8. Plotseling onlogisch of ander gedrag dan u gewend bent van uw hond zoals: niet meer in zijn favoriete mand willen liggen, favoriete kluif laten liggen, niet meer de auto in willen na een wandeling, restjes eten achter laten in de etensbak, voorkeur voor ander eten dan voorheen.
    Uw hond zoekt warmere of juist koelere plekken op dan normaal terwijl de omgevingstemperatuur niet gewijzigd is, gaat anders liggen dan normaal, bijvoorbeeld: met kop op, of juist over een rand, ligt normaal opgekruld en nu uitgestrekt, ligt niet meer op zijn rug te slapen.

Verschillende soorten pijn

Er zijn verschillende soorten pijn. Daarnaast kan acute pijn overgaan in chronische pijn. Tevens geldt dat lichamelijke en geestelijke klachten vaak in elkaars verlengde liggen. Emotionele pijn uit zich vaak lichamelijk: het is geen aanstellerij of hysterie.

Acute Pijn
Bij acute pijn kunt u denken aan bijvoorbeeld:
Ongeluk zoals een aanrijding, grasaar tussen tenen, in oor, doorn of scherp voorwerp in kussentjes onder de poten, in het leven geknipt bij nagels knippen.
Hondenbeet, breuk, verkeerde beweging, verstappen, gebitsproblemen, pijn na operatie.
Ruk(je) aan de lijn door de eigenaar of door de hond zelf.

Enkele voorbeelden van reacties van een hond met acute pijn: blaffen, janken, jammeren, gillen, grommen of soms bijten in paniek, likken, kreupel lopen, niet meer kunnen opstaan, zich afzonderen, omkijken naar aangedane lichaamsdeel, plotseling kort lontje/grommen.

Chronische Pijn
Bij voorbeelden van chronische pijn kunt u denken aan bijvoorbeeld artrose, heupdysplasie, elleboogdysplasie, jeuk (flinke jeuk kan soms nog erger zijn dan pijn) en darm- en spijsverteringsproblemen. Deze laatste kan zich uiten in maag- en buikpijn, maar bijvoorbeeld ook in rugpijn of vermoeidheid.

Enkele voorbeelden van reacties van een hond met chronische pijn: rustiger/stiller dan normaal, eerder moe, ligt langer dan voorheen en slaapt langer dan normaal, ligt in vreemde houding, moeite met (gaan) zitten/liggen/opstaan, loopt stram (vooral na rust), likken, minder speels, lusteloosheid.

Heeft moeite met trap, auto in/uit, reactief en agressief gedrag, smakt regelmatig, onzindelijkheid, geeft reactie bij (voorzichtige) aanraking van bijvoorbeeld rug of nek, zoals een lichte trilling van de huid of grommen. Plekken op het lichaam voelen warmer(ontstoken) aan of juist koeler aan.

Geestelijke Pijn
Een hond kan ook in geestelijke nood verkeren, iets wat helaas niet altijd wordt erkend of herkend. Geestelijke pijn kan diverse oorzaken hebben zoals angst, stress, rouwen, PTSS (post traumatisch stress syndroom), overvraagd, overtraind zijn etc. Dit kan gelden voor iedere hond, dus niet alleen voor bijvoorbeeld een hulp-, politie- of drugshond.

Hieronder vind u een aantal oorzaken: onkunde en/of onwetendheid eigenaar, (het gevoel van) continue overvraagd worden, steeds onder druk staan en/of steeds paraat moeten staan, (te) grote verantwoordelijkheid, zich onbegrepen of ongehoord voelen, constant overprikkeld zijn door bijvoorbeeld een te drukke omgeving, binnenhuis en/of buitenshuis, uit balans zijn door bijvoorbeeld ruzie(s) in het huisgezin, een verhuizing of herplaatsing.

Rouwen: het verlies van een dierbare of een scheiding. Verkeerde spullen voor de hond zoals een slipketting, stroomband etc. Wanneer de verwachtingen en wensen van de eigenaar niet binnen de mogelijkheden van de hond liggen.

Geestelijke pijn kan zich uiten in lichamelijke en/of gedragsproblematiek. Hieronder vind u een aantal voorbeelden:

  • Diverse uitingen van stress zoals: pootkluiven, krabben, hyperactiviteit, angstig, niet meer willen eten/drinken, obsessief gedrag, bevriezen, huilen (verschillende uitingen), bibberen, wegkruipen.
  • Vastzittende achterhand en/of nek (hoofdpijn), gespannen bek, strak lichaam, algemene hogere spierspanning in het lichaam
  • Ogen staan anders, snelle veroudering (snel grijs worden), huidklachten, jeuk en/of krabben
  • Veranderd gedrag: bijvoorbeeld een (hulp)hond die niet meer ‘wil werken’, vermoeidheid, kort lontje.
  • Maagtorsie: stress wordt als één van de triggers beschouwd

Als een hond ‘lekker rustig is’ dan kán er iets mis zijn maar het kan ook met de leeftijd te maken hebben. Of een combinatie van pijn én ouderdom. Als een hond ‘lekker druk is’ dan kán er ook iets mis zijn: lichamelijk of geestelijk. Opgewondenheid of hyperactiviteit wordt vaak veroorzaakt door stress en uit zich bijvoorbeeld in stuiteren, niet tot rust kunnen komen en bijten in de lijn en broekspijpen. Daarnaast kunnen pijn of gezondheidsproblemen ook een veroorzaker zijn.

Veel oudere honden krijgen gewichts- en gewrichtsproblemen. Door artrose ‘willen’ ze niet meer meelopen tijdens de wandeling of ‘willen’ niet de auto in na de wandeling. Als een hond iets ‘niet wil’, dan betreft het zelden onwil. Uw hond probeert u iets aan te geven, iets te ‘vertellen’. Let daarom op veranderingen in beweging, gedrag, geur en uiterlijk. Niet iedere hond jankt of piept bij pijn; veel honden lijden in stilte.

Dieren ook baat bij natuurlijke ontstekingsremmers

Niet alleen mensen, ook (huis)dieren met ontsteking- en pijnsymptomen kunnen bijvoorbeeld baat hebben bij het Ayurvedische kruid Boswellia, Ribes nigrum en groenlipmosselextract. In een serie placebogecontroleerde studies kregen in totaal 96 honden gedurende zes weken groenlipmosselextract [3] in het eten. Dit leidde tot een afname van de ontstekingssymptomen. Boeiend is verder nog te melden dat er veel hondjes met een speciaal pijnsyndroom zijn (met name de Cavalier spaniels) die goed reageren op zuivere gepatenteerde Palmitoylethanolamide. Palmitoylethanolamide kan zinvol ingezet worden bij een veelheid van aandoeningen die gepaard gaan met jeuk [4], pijn [5] en/of ontstekingen 6-9]. Daarnaast zijn de juiste dieetadviezen aan te raden bij honden met ontstekingen, pijn en gedragsproblemen [10] .

Mogelijke oplossingen

U kunt uw hond laten nakijken door bijvoorbeeld een holistische dierenarts, osteopaat, chiropractor of acupuncturist op mogelijke verrekkingen, kneuzingen, (geestelijk) trauma etc. Bijvoorbeeld na een bijt- of vuurwerkincident, een aanrijding, een auto-ongeluk waarbij de hond in de auto zat. Honden kunnen (onzichtbaar) letsel oplopen, maar kunnen ook (geestelijke) pijn ervaren na het overlijden van een dierbare, een inbraak etc.
Hier vindt u nog meer suggesties,  zodat u kunt kijken wat het beste bij u en uw hond past.

Tessa Gottschal

Bronnen:

[1] Met grote dank aan Doggo; https://www.doggo.nl/artikelen/verzorging-van-een-hond/pijn-bij-honden/
[2] Boek (gratis Eboek pdf) PIJN BIJ HONDEN; 7 symptomen waardoor jij kunt herkennen dat jouw hond pijn heeft . Michelle Vrolijk & drs. Viviane Miellet; https://www.michellevrolijk.nl/EboekPbH.pdf
[3] Bierer TL, Bui LM. Improvement of arthritic signs in dogs fed green-lipped mussel (Perna canaliculus). J Nutr. 2002;132(6S2):1634S-6S.

[4] Vet Dermatol. 2015 Dec;26(6):432-40, e101. doi: 10.1111/vde.12250. Epub 2015 Aug 18.
Efficacy of ultra-micronized palmitoylethanolamide in canine atopic dermatitis: an open-label multi-centre study.Noli C1, Della Valle MF2, Miolo A2, Medori C2, Schievano C3; Skinalia Clinical Research Group.
[5] Back pain in dogs and palmitoylethanolamide. Dr. Bergknut, N. wrote a PhD thesis on this topic, publihed in Acta Universitatis Agriculturae Sueciae, Volume: 2010, Issue: 91 (2011), from which we quote parts of the summary.
[6] syringomyelia-in-cavalier-spaniels-treated-succesfully-with Palmitoylethanolamide. https://neuropathie.nu/research-development/syringomyelia-in-cavalier-spaniels-treated-succesfully-with-no.html
[7] Palmitoylethanolamide (PEA) has been evaulated in many different animal … They showed good resorption after oral intake of PEA in dogs. https://neuropathie.nu/research-development/pea-palmitoylethanolamide-per-os-active-in-different-animal-m.html
[8] Effects of palmitoylethanolamide on the cutaneous allergic inflammatory response in Ascaris hypersensitive Beagle dogs.The Veterinary Journal Volume 191, Issue 3, March 2012, Pages 377-382
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1090023311001407
[9] Palmitoylethanolamide in Homeostatic and Traumatic Central Nervous System Injuries. Emanuela Esposito and Salvatore Cuzzocrea. CNS & Neurological Disorders – Drug Targets, 2013,12,55-61. https://www.drsvanderveen.nl/Palmitoylethanolamide/Palmitoylethanolamide%20in%20Homeostatic%20and%20Traumatic%20Central%20Nervous.pdf
[10] Effects in dogs with behavioural disorders of a commercial nutraceutical diet on stress and neuroendocrine parameters. https://veterinaryrecord.bmj.com/content/180/1/18
In this randomised, controlled evaluation assessing neuroendocrine blood parameters in dogs with behavioural disorders, the authors demonstrated the significant positive effects, obtained within a short 45-day period, of a combination of hydrolysed fish proteins, rice carbohydrates, P granatum, V officinalis, R officinalis, Tilia species, C oxyacantha, green tea extract and l-tryptophan and a omega-3/6 (1:0.8 ratio).Diet clearly influences the overall health status in dogs like in other species.
Aggressive behaviour is generally seen as a major behavioural problem in dogs; however, nutrition is rarely considered as one possible contributing factor to this issue (Bosch and others 2007). In the present study, the authors demonstrated, in a randomised, control clinical study using dogs with abnormal behaviour, that an equilibrated nutraceutical diet was highly tolerated without any adverse effects.

In conclusion, this study demonstrated the positive effects of a nutraceutical diet on neuroendocrine parameters associated with stress, anxiety, aggression and numerous behavioural disorders. If a better understanding of dog behaviour and psychological and clinical signs associated with suffering is warranted, the authors demonstrated that the use of adapted and appropriate diet, devoid of contaminants and including specific nutraceuticals, may help ensuring a better quality of life of animals and improving behavioural disorders (Sonntag and Overall 2014). An easy and medication-free approach to behavioural issue treatment can be proposed.

 

 

 

Boek (gratis Eboek pdf)) PIJN BIJ HONDEN;

7 symptomen waardoor jij kunt herkennen dat jouw hond pijn heeft .

Michelle Vrolijk & drs. Viviane Miellet (dierenarts)

Zegt het voort: “Ook honden willen aandacht vragen voor hun pijn en voeding”.

Gratis E-book; pijn bij honden.

Lees hier meer over gezonde voeding voor de hond

Hotch de Beagle

Een boek vol puppie-ervaringen, trainingsadviezen en een door de Natuurdiëtisten.nl gemaakt hoofdstuk over hondenvoeding.

De Puberhond

Komische en tegelijkertijd leerzame verhalen over puberstreken. Met een uitgebreid hoofdstuk over de Ayurvedische constituties  bij honden.