skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Microplastics in fruit en groenten

De hele dag door krijgen we minuscule deeltjes plastic (microplastics) binnen. Ze zitten in cosmetica, tandpasta, waterflesjes, honing en vis. Inmiddels is bekend dat ze ook in sommige theezakjes en groenten en fruit voorkomen.

Wat zijn microplastics?vleesvervanger_ Tessa Gottschal

Microplastic zijn kleine, vaste kunststofdeeltjes tussen de 100 nanometer (een nanometer is een miljardste van een meter) en vijf millimeter. Ze zijn slecht oplosbaar in water en niet afbreekbaar en blijven dus altijd bestaan. Als de deeltjes loslaten, gaan ze door de lucht zweven en ademen we ze in.

Microplastic ontstaat wanneer plastic breekt of versnippert, maar bijvoorbeeld ook bij het wassen van synthetische kleding.

Primaire microplastics zijn bewust geproduceerd om te worden verwerkt in producten zoals cosmetica en tandpasta. Secundair microplastic ontstaat doordat plastic afval in de natuur terechtkomt en langzaam uiteenvalt in kleinere deeltjes.

Uit schattingen (1) blijkt dat het aandeel secundaire microplastics hoger is dan het aandeel primaire microplastics. De grootste bijdrage wordt geleverd door fragmentatie van zwerfvuil, gevolgd door slijtage van banden en verfdeeltjes, en het ontstaan van synthetische vezels door wassen van kleding en slijtage van kunstgrassportvelden.

Microplastics in fruit en groentenDe grootste bron van primaire microplastics zijn preproductie pellets die onbedoeld in het milieu komen door ongelukken en onzorgvuldig handelen tijdens transport en/of productie van plastic producten. Andere bronnen van primaire microplastics zijn scrubdeeltjes in cosmetica, rubbergranulaat uit kunstgras en in mindere mate schurende schoonmaakmiddelen.

Momenteel is het niet bekend bij welke concentraties microplastic er effecten op het ecosysteem ontstaan. Dit komt doordat microplastic een zeer divers materiaal is. Het gaat om verschillende polymeren in verschillende groottes en vormen, met in meer of mindere mate daaraan toegevoegde hulpstoffen, zoals weekmakers en brandvertragers.

Plastic deeltjes in groenten en fruit

Wetenschappers menen al tientallen jaren dat plastic deeltjes niet in groente en fruit voorkomen, omdat deze te groot zouden zijn om door de fysieke barrières van intact plantweefsel te worden vervoerd. Uit twee verschillende wetenschappelijke studies die onlangs zijn gepubliceerd blijkt nu dat microplastics ook in groenten en fruit zitten.

Volgens wetenschapper Margherita Ferrante van de Universiteit van Catania op Sicilië zijn appels het meest verontreinigde fruit en wortelen koploper onder de groenten. Zij pleit met nadruk voor een onderzoek naar de effecten van microplastics op de menselijke gezondheid.

Wortelsystemen zuigen plasticdeeltjes op

Een tweede studie werd uitgevoerd door dr. Lianzhen Li van het Yanthai Institute of Coastal Zone Research in China en professor Willie Peijnenburg van de Universiteit Leiden. Deze studie toont aan dat plastic met water wordt opgezogen door de wortelsystemen van voedselgewassen.
Professor Peijnenburg ontdekte dat microplastics zo in de wortels van sla en tarweplanten terechtkomen, waarna ze naar de eetbare bovengrondse plantendelen worden getransporteerd. Dit nieuwe onderzoek (2) roept twijfels op over de voedselveiligheid van wortelgroenten, zoals wortelen, radijs, rapen, en bladgroenten, zoals sla.

Plastic bij je thee?groene_thee_Tessa Gottschal

Sommige theezakjes bevatten plastic en miljarden deeltjes daarvan lekken in de thee die je drinkt. Bij het zetten van een lekker kopje thee kan het zomaar zijn dat we meer binnenkrijgen dan we willen, namelijk 15 miljard minuscule plasticdeeltjes. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) was een paar jaar geleden bezorgd toen werd ontdekt dat in waterflesjes tientallen tot honderden plasticdeeltjes zitten, maar onderzoekers van de Canadese McGill University (3) ontdekten dat theedrinkers veel meer dan dat binnenkrijgen.

Gemiddeld drinken ze 11,6 miljard microplasticdeeltjes en 3,1 miljard nanoplasticdeeltjes per kopje. Maar om plastic in de thee te krijgen, moet het in het theezakje aanwezig zijn. De waarschijnlijkste boosdoeners zijn de piramidevormige zakjes waarbij vaak polypropyleen wordt gebruikt om ze te sealen, of ze zijn van een kunststof zoals nylon gemaakt. Als er kokend water overheen komt, geven ze miljarden deeltjes plastic af in het kopje.

Microplastics in fruit en groentenVerontreinigde lucht, water en bodem

Als microplasticdeeltjes loslaten, gaan ze door de lucht zweven en ademen we ze in. De lucht binnenshuis bevat meer plastic verontreiniging dan buitenlucht, omdat er minder luchtcircuatie plaatsvindt enook omdat huishoudelijk stof en synthetisch textiel belangrijke bronnen van microplastics zijn. Microplastics zitten niet alleen in lucht en water, ook de bodem is ermee verontreinigd. Volgens een onderzoek, gepubliceerd in Science of the Total Environment (4), is de netto hoeveelheid vervuilde grond, 23 keer groter dan de vervuiling in oceanen.

Plastic consumptie: twee vuilniszakken vol

Een studie (5) in opdracht van de World Wildlife Fund en uitgevoerd door de Universiteit van Newcastle, Australië, kwam tot de conclusie dat mensen gemiddeld 5 gram plastic per week consumeren. Dat staat gelijk aan 1 creditcard. Bij een gemiddelde levensduur van 79 jaar, zal men gemiddeld 20 kilo plastic binnenkrijgen, wat overeenkomt met 2 volle vuilniszakken.

Microplastics in fruit en groentenMicroplastics in ontlasting

In een kleine studie uit 2018 (6) onder 8 deelnemers uit verschillende landen, waaronder Nederland, bleek dat microplastics terug te vinden zijn in ontlasting. Er werden tot 9 verschillende soorten plastic, met een omvang van 50 tot 500 micrometres gevonden. De meest voorkomende waren polypropylene (PP) en polyethylene terephthalate (PET). Gemiddeld vonden de onderzoekers 20 microplastic deeltjes per 10g ontlasting.
Uit onderzoek bij dieren is gebleken dat één á twee procent van de microplastics bij inname wordt opgenomen in de bloedbaan. De rest verlaat het lichaam weer via de ontlasting.

Gezondheidsproblemen

Volgens een onderzoek (7) in Science of the Total Environment absorberen microplastics van breed toegepaste polyvinyl chloride (PVC), carcinogene plastificeermiddelen zoals bisphenol A (BPA) en bisphenol S (BPS). BPA is een weekmaker die hormoonverstorend kan werken in het menselijk lichaam. Deze organische verbinding vindt men in plastic flessen, de coating van de binnenkant van conservenblikken en in sealmiddelen voor gebitsvullingen. BPA verhoogt de kans op borstkanker significant zo bleek uit een onderzoek (8), dat gepubliceerd is in Environmental Science and Pollution Research. Andere schadelijke effecten van microplastics zijn o.a.: cytotoxiciteit, hypersensitiviteit, immuunrresponsen en acute reacties zoals hemolysis.

Microplastics in fruit en groentenInademen van plastic

Er verschijnen nu ook studies waarin onderzoekers hebben vastgesteld dat de microplastics in fijn stof voorkomen. We weten echter nog weinig over de gevolgen van het inademen van microplastics. Er zijn zorgen over het effect van stoffen die aan (micro)plastics worden toegevoegd of vastkleven, zoals kleurstoffen, weekmakers of polycyclische aromatische koolwaterstoffen.

Onderzoekers van de Technische Universiteit Twente, IRAS Institute of Risk Assessment Sciences (Universiteit Utrecht) en RIVM onderzoeken hoe longcellen reageren op microplastic vezels. Wanneer kan worden aangetoond dat nanoplastics de bloedbaan kunnen bereiken na inademen betekent dit dat effecten niet alleen moeten worden gezocht in de longen maar ook in andere organen.

Microplastics in compost

Uit recente analyses komt naar voren dat er ook microplastics in GFT-compost terug te vinden zijn.
Hoogst waarschijnlijk komt dit doordat soms ook plastic in de GFT-bak wordt weggegooid.
Omdat GFT-compost wordt gebruikt als bodemverbeteraar, komen de (micro)plastics in compost ook op het land en daarmee in het milieu terecht. Wat de gevolgen daarvan zijn voor mens en milieu is nog moeilijk te zeggen.

Bandenslijtage

Uit onderzoek van het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu blijkt dat er in Nederland in 2012 zo’n 900 ton aan microplastics van bandenslijtsel naar de lucht werd uitgestoten. De bijdrage van bandenslijtage aan de totale hoeveelheid plastic die in onze oceanen terechtkomt, wordt geschat op 5 tot 10 procent.

TextielMicroplastics in fruit en groenten

De jaarlijkse productie van kunststof textielvezels bedraagt maar liefst 60 miljoen ton. Dit is ongeveer 16 procent van de wereldproductie van plastic. De afbraak van deze vezels resulteert in vezelachtige microplastics. Deze zijn gemeten in binnen- en buitenlucht. Sommige vezelige microplastics kunnen worden ingeademd. De meesten daarvan zullen echter makkelijk weer verdwijnen, onder andere doordat zij worden opgehoest.

Onderzoek bij textielarbeiders toonde aan dat deze microplastics ook dieper in de longen doordringen. Daar kunnen zij biologische reacties opwekken, zoals ontstekingen. Uit biopten van longweefsel blijkt dat acryl, polyester en/of nylon aanwezig zijn in de longen. Gasperi (2018) heeft een relatie aangetoond tussen deze vezels en een verhoogde irritatie van het ademhalingssysteem en allergische reacties.

Wat kunt u er zelf aan doen?

  1. Volgens een door de EU gefinancierd onderzoek komen er bij een was van 6 kilo synthetische kleding gemiddeld 9 miljoen plastic microvezels vrij. Vooral fleece en kleding met kunststofversiering geven extreem veel microplastic af tijdens een wasbeurt.
    Het beste is het daarom om kleding van natuurlijke materialen te dragen, bijvoorbeeld biologisch katoen of hennep. Was minder vaak, op maximaal dertig graden in een volle machine en gebruik een vloeibaar wasmiddel.
    Centrifugeer op een lager toerental, dan komen er minder vezels vrij.
    De was aan een droogrek ophangen geeft ook minder microplasticvervuiling dan drogen met een wasdroger.
  2. Flessenwater kun je beter vermijden, omdat dit over het algemeen vrij veel microplastic bevat (9). Drink kraanwater met eventueel een goed waterfilter.
    Water uit plastic flessen bevat volgens de WHO meer plastic deeltjes. De microplastics in drinkwater vormen waarschijnlijk geen bedreiging voor de menselijke gezondheid. Er zijn kwalitatief betere studies nodig om hier meer over te kunnen zeggen. aldus de WHO (2019)(10).
  3. Koop in de supermarkt zoveel mogelijk onverpakte producten in plaats van in plastic verpakte.
  4. Gebruik geen plastic wegwerpartikelen zoals rietjes, borden, bekers en tasjes. Neem zelf een tas mee naar de winkel. Er zijn ook goede vervangers voor plastic zakjes. Deze zijn gemaakt van hennep en biologische katoen en zijn bewerkt met een laag bijenwas.
  5. Veel theezakjes zijn van nylon gemaakt. Beter is het om thee te zetten met een thee-ei of een theepot met filter. Losse thee is daarnaast vaak goedkoper en ook nog eens van betere kwaliteit.
  6. Vermijd cosmetica met microplastics (microbeads). Deze zijn op het etiket meestal te herkennen aan de ingrediënten Polyethyleen (PE), Polypropyleen (PP) of Polyethyleen terephtalaat (PET). Via deze lijst kun je zien of het product microplastics bevat en vind je ook microplasticvrije alternatieven.
  7. Voorkom onnodige kilometers in de auto, daardoor slijten de banden minder, waardoor er minder microplastic van banden in de atmosfeer terecht komt. Ook consuminderen heeft effect, omdat vrachtwagens die goederen naar de winkels brengen sterk bijdragen aan de bandenslijtage.

 

 

Microplastics in fruit en groenten

Verzorg je lever goed bij microplastics; zie ons artikel; de ontgiftingspotentie van de lever.

 

Microplastics in fruit en groenten

 

NDN nieuws is ook te vinden op www.ensie.nl

 

Bronnen:

1 Emission of microplastics and potential mitigation measures,Verschoor en de Valk 2018 https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/2016-0026.pdf emission of microplastics and potential mitigation measures.
2. Micro- and nano-plastics in edible fruit and vegetables. The first diet risks assessment for the general population. Elsevier. Evironmental research augustus 2020.
3. https://www.mcgill.ca/newsroom/channels/news/some-plastic-your-tea-300919.
4.Microplastics in freshwater and terrestrial environments: Evaluating the current understanding to identify the knowledge gaps and future research priorities; Alice A.Hortonab1AlexanderWaltonac1David J.SpurgeonaElmaLahiveaClausS vendsena ; Science of The Total Environment Volume 586, 15 May 2017, Pages 127-141.
5. https://www.newcastle.edu.au/newsroom/featured/plastic-ingestion-by-people-could-be-equating-to-a-credit-card-a-week
6. Detection of Various Microplastics in Human Stool: A Prospective Case Series ; Philipp Schwabl 1 , Sebastian Köppel 2 , Philipp Königshofer 1 , Theresa Bucsics 1 , Michael Trauner 1 , Thomas Reiberger 1 , Bettina Liebmann 2 ; Ann Intern Med . 2019 Oct 1;171(7):453-457 ;
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31476765/ .
7. Adsorption Mechanisms of Five Bisphenol Analogues on PVC Microplastics ; Pengfei Wu 1 , Zongwei Cai 2 , Hangbiao Jin 3 , Yuanyuan Tang 4 ; Sci Total Environ. 2019 Feb 10;650(Pt 1):671-678. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30212696/ .
8. Stop Eating Plastic, Molecular Signaling of Bisphenol A in Breast Cancer ; Ayman Shafei 1 , Marwa Matbouly 1 2 , Ezzat Mostafa 1 , Salah Al Sannat 1 , Mahmoud Abdelrahman 1 , Bola Lewis 1 , Badr Muhammad 1 , Shaima Mohamed 2 , Randa Mohamed Mostafa 3 4 ; Environ Sci Pollut Res Int . 2018 Aug;25(24):23624-23630 ; https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29959737/ .
9. Human Consumption of Microplastics ; Kieran D Cox 1 2 , Garth A Covernton 1 , Hailey L Davies 1 , John F Dower 1 , Francis Juanes 1 , Sarah E Dudas 1 2 3 ; Environ Sci Technol . 2019 Jun 18;53(12):7068-7074. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31184127/ .
10. https://www.who.int/water_sanitation_health/water-quality/guidelines/microplastics-in-dw-information-sheet/en/ .
11. https://www.rivm.nl/documenten/factsheet-over-microplastics-in-nederlandse-wateren.
12.https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969717302073
13. https://www.natuurdietisten.nl/verzorg-lever-extra-giftige-hapjes/
14. https://www.gezondheidsnet.nl/astma-en-copd/microplastic-hoe-schadelijk-is-het
15. https://www.rivm.nl/microplastics/nieuwe-kennis-over-microplastics-in-lucht
16. https://www.milieucentraal.nl/minder-afval/voorkom-afval/plastic-in-zee/
17. https://www.plasticsoupfoundation.org/wat-wij-doen/microplastics/beat-the-microbead/
18. https://www.who.int/water_sanitation_health/water-quality/guidelines/microplastics-in-dw-information-sheet/en/

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen