skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

LDL cholesterolverlagende voeding

De meta-analyse [1] onder leiding van dr. Vladimir Vuskan (St. Michaels, Canada) beperkte zich niet tot LDL- cholesterol. Haver oefent ook een effect uit op HDL-cholesterol en apoB. Naast de klassieke lipideparameters zoals plasmacholesterol, LDL-cholesterol, HDL-cholesterol en triglyceriden begint plasma-apolipoproteïne B (apoB) steeds meer in de belangstelling te komen. De bepaling van Apolipoproteïne A1 en B geven een goede aanduiding van het risico op coronair lijden.

Hierbij duidt een hogere waarde van Apolipoproteïne A1 op een beschermende factor, een hoge concentratie van Apolipoproteïne B is een risicofactor. Lipoproteïnen zijn verbindingen van vetten met eiwitten. Door de eiwitten worden de vetten in oplossing gehouden, waardoor vet via het bloed getransporteerd kan worden. Lipoproteïnen bevatten verschillende soorten cholesterol: HDL, LDL, VLDL en chylomicronen.

Haver bevat bètaglucaan, een viskeuze oplosbare vezel waarvan onderzoekers menen dat die verantwoordelijk is voor de daling in cholesterolparameters. Dr. Vladimir Vuskan geeft als tip om haverzemelen te verwerken in maaltijden. Dat maakt het voor veel mensen gemakkelijker om een substantiële hoeveelheid bètaglucaan in te nemen dan het eten van bijvoorbeeld havermoutpap.
Vuskan’s meta-analyse telde 58 klinische studies met bijna 4000 mensen. LDL-cholesterol verminderde met 4,2 %, non-HDL-cholseterol met 4,8 % en apoB met 2,3 %.

Voedingsinterventies om LDL te verlagen

Wat is naast haver nog meer belangrijk aan voedingsinterventies om de LDL te verlagen? Eet om de LDL te verlagen zo veel mogelijk ingrediënten uit het mediterraan dieet, dus veel olijfolie, olijven, verse groenten fruit en noten. Deze drie remmen onder meer de oxidatie van cholesterol. Geoxideerde cholesterol wordt gezien als een risicofactor bij hart- en vaatklachten.

Het is bewezen dat olijfoliefenolen [2-3] bijdragen aan de bescherming van bloedlipiden tegen oxidatieve schade. Dat bevestigt de EFSA ook. Maar dat is niet de enige functie van olijfoliefenolen: ook het ‘slechte’ LDL-cholesterol gaat ermee omlaag. Beperk het gebruik van bewerkte voedingsmiddelen, kant-en-klaar gerechten, junkfood en gefrituurd voedsel.

Voedingsadviezen voor de preventie en behandeling van hart- en vaatziekten richten zich voornamelijk op een vermindering van de inname van verzadigd vet, met als voornaamste doel het gehalte LDL-cholesterol te verlagen. Om het effect van dit advies te kunnen beoordelen, moet ook gekeken worden naar de macronutriënten die als alternatief voor deze verzadigde vetzuren worden gegeten. Amerikaanse voedingskundigen onder leiding van dr. Ron Krauss onderbouwen hun stelling [4] als volgt.

Vetsoorten: nog geen eenduidig verband aangetoond

Klinische studies waarin verzadigde vetzuren (VV’s) werden vervangen door meervoudig onverzadigde vetzuren (MOV’s), laten over het algemeen een vermindering in hart- en vaatziekten zien. In epidemiologische studies is er echter nog geen eenduidig verband aangetoond tussen inname van verzadigd vet en het risico op hart- en vaatziekten.

Door VV’s te vervangen door MOV’s of EOV’s (enkelvoudig onverzadigde vetzuren) daalt zowel het LDL- als het HDL-cholesterolgehalte. Worden de VV’s vervangen door koolhydraten, en dan vooral geraffineerde koolhydraten, dan heeft dit een negatief effect op het bloedlipidenprofiel dat bijdraagt aan de atherosclerose en aan verminderde insulinegevoeligheid en overgewicht.

Het eten van MOV’s in plaats van VV’s verlaagt het risico op hart- en vaatziekten. De inname van VV’s verlagen door extra koolhydraten te eten, heeft dit effect niet. Daarom dienen voedingsadviezen die het risico van hart- en vaatziekten moeten verlagen, de nadruk te leggen op beperking van de inname van geraffineerde koolhydraten en vermindering van overgewicht.

Fructose nog erger dan glucose

In vergelijking met glucose verhoogt fructose de cholesterolsynthese in de lever. Een onderzoek [5] met twee groepen personen met overgewicht (gemiddelde BMI van 29 kg/m2 en gemiddelde leeftijd van 50 jaar) kregen gedurende 10 weken gezoete drankjes. De ene met glucose gezoete drank en de andere met fructose-gezoete drank.

Beide groepen hadden na de 10 weken ongeveer eenzelfde gewichtstoename (ca 1,5 kg).Het bleek dat het vet rond organen (visceraal vet) alleen in de fructosegroep significant was toegenomen. De toename was het dubbele van dat in de glucosegroep. Ook de lipidenwaarden bleken door de fructose verslechterd. In vergelijking met de glucosegroep was het LDL-cholesterol 14% verhoogd en de insulinegevoeligheid met ongeveer 17% verminderd. Ook andere lipidenwaarden waren verslechterd, terwijl in de glucosegroep dat niet het geval was.

Pistachenoten

Pistachenoten zijn rijk aan antioxidanten en blijken het LDL-cholesterol te verlagen. Dit ontdekten wetenschappers van de Pennsylvania State University [7]. De proefpersonen volgden drie diëten, telkens met een duur van een maand. Het eerste dieet was een gewoon cholesterolverlagend dieet zonder pistaches. Aan het tweede dieet werd 1 portie pistachenootjes toegevoegd (32-63 gram per dag, afhankelijk van de energie-inname) en aan het derde dieet werden 2 porties noten toegevoegd (63-126 gram per dag, afhankelijk van de energie-inname).

De concentratie van de antioxidanten luteïne, alfacaroteen en bètacaroteen was duidelijk hoger na het volgen van de diëten waaraan de noten waren toegevoegd. Tevens bleek het LDL-cholesterolgehalte te zijn gedaald en was de concentratie van geoxideerd LDL-cholesterol eveneens lager.

Walnoten en vis

Een verhoogde inname van omega 3-vetzuren vermindert het risico op hart- en vaatziekten. In dit opzicht wordt zowel het eten van vis als van walnoten aanbevolen. Maar uit onderzoek aan de Loma Linda University in de VS [8] blijkt dat beide voedingsmiddelen (dagelijks 42 gram walnoten met tweemaal per week 113 gram zalm) een verschillend effect uitoefenen op de bloedvetsamenstelling. Terwijl walnoten vooral de cholesterolspiegel verlagen, leidt een verhoogde visconsumptie vooral tot een verlaagde bloedspiegel voor triglyceriden.

Uit de resultaten bleek dat het walnotendieet de cholesterolspiegel met 5,4% en de LDL-cholesterolspiegel met 9,3% liet dalen ten opzichte van het controledieet. Het visdieet resulteerde ten opzichte van het controledieet in een 11,4% gedaalde triglyceridenspiegel en een 4% gestegen bloedspiegel voor HDL-cholesterol. Het zorgde daarnaast ook voor een lichte stijging van de LDL-cholesterolspiegel.

Vanwege de verschillende, elkaar gunstig aanvullende effecten raden de onderzoekers aan om de omega 3-vetzuren van plantaardige oorsprong (alfalinoleenzuur) en van vis (eicosapentaeenzuur [EPA] en docosahexaeenzuur [DHA]) gecombineerd te gebruiken.

Macadamianoten en bessen

Ook macadamianoten verlagen de concentratie markers voor oxidatieve stress en ontstekingsactiviteit in het bloed. Aan het einde van de onderzoeksperiode (dagelijks 40 tot 90 gram macadamianoten ) [9] was de concentratie enkelvoudig onverzadigde vetzuren in het bloed van alle deelnemers verhoogd. Het bleek dat het eten van de noten verband hield met een verlaagde concentratie van verschillende markers voor oxidatieve stress en ontstekingsactiviteit.

Regelmatige eten van bessen houdt hart en bloedvaten gezond. Er werden twee willekeurige groepen geformeerd. Eén groep gebruikten gedurende 8 weken dagelijks twee porties bessen. Dat had de volgende samenstelling: hele bosbessen, een zoete saus van lingonbessen, een puree van zwarte bessen, een puree van aardbeien, koudgeperste zwarte appelbessen en frambozensap.

De controlegroep kreeg in dezelfde periode een zoet niet-bessenproduct. Na 8 weken werden bij de groep die bessen had gegeten significante verbeteringen gezien in de functie van de bloedplaatjes, de concentratie HDL-cholesterol in het bloed en de systolische bloeddruk, vergeleken met de controlegroep[10].

Kiwi en boerenkoolsap gunstig bij hoog cholesterol

Door acht weken lang twee kiwi’s per dag te eten stegen de plasmaspiegels van HDL-cholesterol, vitaminen C en E significant. Daarnaast was er een daling te zien in de verhouding LDL-/HDL-cholesterol en totaal cholesterol/HDL-cholesterol. Daarnaast zagen de onderzoekers significante verbeteringen in de tijd totdat er LDL-oxidatie optrad en in de spiegels van malondialdehyde en 4-hydroxy-2(E)-nonenal, twee maten voor de activiteit van vrije radicalen in het lichaam[11]

Het regelmatig drinken van boerenkoolsap verbetert ook de vetsamenstelling van het bloed. Ook heeft het een gunstige invloed op de antioxidatieve functies in het lichaam. Deze effecten kunnen bijdragen aan het verlagen van het risico van coronaire vaatziekten. Dit werd geconcludeerd uit de resultaten van een studie waarin men gedurende 12 weken dagelijks 150 ml boerenkoolsap nam [12].

Bloedanalyse aan het einde van deze periode gaf aan dat er duidelijke verbeteringen waren opgetreden in de vetsamenstelling van het bloed: het HDL-cholesterol was met 27% gestegen en het LDL-cholesterol met 10% gedaald. Dit leidde tot een 52% verbeterde verhouding tussen HDL- en LDL-cholesterol. Daarnaast werden er significante stijgingen gemeten in de bloedwaarden voor glutathionperoxidase en selenium. Dit duidt op een verbeterde antioxidatieve capaciteit.

Kikkererwten en volle granen: vezelrijk en LDL verlagend

Kikkererwten bevatten veel voedingsvezels. Het eten ervan verbetert de vetsamenstelling van het bloed en de controle op de suikerhuishouding. Dit was de conclusie uit een eerste verkennende studie [13], uitgevoerd door Australische onderzoekers.

Aan 45 volwassen werd gevraagd gedurende 12 weken wekelijks minimaal 728 gram kikkererwten te eten. Dit als onderdeel van hun gebruikelijke maaltijden. Ter vergelijking kregen ze de opdracht de daaropvolgende 4 weken weer normaal, zonder kikkererwten, te eten.

Het bleek dat de deelnemers tijdens de periode dat ze hun maaltijden combineerden met kikkererwten, dagelijks 6,8 gram meer voedingsvezel binnen kregen. Aan het einde van de kikkererwtenperiode waren hun bloedwaarden voor totaal cholesterol en LDL-cholesterol met respectievelijk 7,7 en 7,3 mg/dl gedaald. Ook werden er verbeteringen gezien in de concentratie nuchtere insuline en de insulineresistentie.

Vezelinname uit voeding is omgekeerd gerelateerd aan verschillende risicofactoren voor cardiovasculaire ziekten. Dit is de conclusie van Franse onderzoekers van de Université de la Mediterranée in Marseille [14]. Het onderzoek werd uitgevoerd onder 5961 volwassenen, 2532 mannen en 3429 vrouwen. Zij waren 35 tot 60 jaar oud. De deelnemers werden in vijf groepen verdeeld, gebaseerd op hun vezelinname.

De onderzoekers vonden dat vezels van verschillende bronnen verschillende positieve effecten hadden. Vezels van volle granen bleken het gewicht te verlagen net zoals de bloeddruk en de homocysteïnespiegels, ook een risicofactor voor hartziekten.

Vezels uit fruit verlaagden de bloeddruk en verminderden de hoeveelheid buikvet. De taille/heupratio verbeterde. Groente verlaagde het risico op een te hoge bloeddruk en de homocysteïnespiegels. Verder gaven gedroogd fruit, noten en zaden een lager gewicht, minder buikvet en lagere bloedsuikerspiegels.

Het vijfde deel met de grootste totale inname van voedingsvezels had significant minder kans op overgewicht, verhoogde taille/heupratio, bloeddruk, cholesterol, triglyceriden en homocysteïne.
Mensen die veel hele volle granen eten hebben minder kans op hart- en vaatziekten dan personen die dat niet doen. Tot deze conclusie kwamen onderzoekers van Harvard na een studie onder 938 gezonde volwassenen [15]. Deze studie uit 2006, sluit dus mooi aan bij de recente haverstudie [1].

Rode gist rijst in vergelijking met statines

Rode gist rijst is een goed alternatief voor cholesterolverlagende medicijnen. Suppletie leidt tot een lichte daling van het totale cholesterol en het LDL-cholesterol en geeft weinig bijwerkingen[16]. Tijdens de retrospectieve studie [16] werden 1400 klinische gegevens geanalyseerd. Hieruit bleek dat 25 patiënten gedurende een periode van minimaal 4 weken rode gist rijst capsules hadden gebruikt. De meeste patiënten konden geen statines verdragen vanwege bijwerkingen zoals spierpijn (68%), maagdarmklachten (16%) en een verhoging van ALAT (8%).

Het totale cholesterolgehalte daalde significant met 15% en het LDL-cholesterol daalde eveneens significant met 21% na een gemiddelde behandelperiode van zo’n twee tot drie maanden. De meeste patiënten (92%) konden de behandeling met de rode gist rijst goed verdragen. In totaal haalde 56% van de personen de streefwaarde van het LDL-cholesterol. Bij de patiënten die geen statines konden verdragen, daalde zowel het totale cholesterol als het LDL-cholesterol significant met respectievelijk 13% en 19%.

Vitamine C: gunstig antioxidanteneffect

Het zogenaamde ‘goede’ HDL- cholesterol verliest zijn beschermende eigenschappen wanneer het oxideert. Toevoeging van vitamine C in het dieet remt niet alleen de oxidatie van HDL-cholesterol, maar beschermt ook de antioxidanteigenschappen van HDL zelf. Dit eigen antioxidanteffect wordt mede verantwoordelijk gehouden voor de beschermende werking van HDL-cholesterol [17].

In een meta-analyse van 13 [18] gerandomiseerde en gecontroleerde( tussen 1970 en 2007 gepubliceerd) studies werd het effect van vitamine C op de verschillende bloedvetten onderzocht. De onderzoekers vonden dat een dagelijkse dosis vitamine C (van minimaal 500 mg) gedurende minimaal 4 weken de LDL-cholesterol- en triglyceridenspiegels deed dalen met respectievelijk 8 en 20 mg/dl.

Astaxanthine en vit D

Astaxanthine is een veel krachtiger antioxidant en vrije radicalenvanger dan andere vetoplosbare antioxidanten zoals tocoferolen (vitamine E) en verwante carotenoïden (bètacaroteen, luteïne). Astaxanthine is een relatief onbekende carotenoïde die wordt gemaakt door plankton, algen en sommige planten, schimmels en bacteriën om zich te weren tegen de schadelijke effecten van zonlicht en zuurstof; de hoogste concentratie astaxanthine wordt aangetroffen in de groene microalg Haematococcus pluvialis.

Onderzoeksresultaten[19] toonden aan dat de inname van astaxanthine een gunstig effect heeft op triglyceriden en HDL-cholesterol en mogelijk preventief werkt tegen diabetes. Vitamine D-suppletie leidt bij personen met overgewicht mogelijk tot een verlaagd risico op hart- en vaatziekten, aldus de resultaten van een Duitse studie[20].

Het onderzoek betrof 200 gezonde zwaarlijvige personen met een gemiddelde 25(OH)D-spiegel van 30 nmol/l. Zij kregen professionele begeleiding om af te vallen. Zij werden tevens in willekeurige groepen verdeeld en een jaar lang gesuppleerd met een dagelijkse dosis van 83 mcg (3320 IE) vitamine D of een placebo.

In de vitamine D-groep werd na 12 maanden een 14% gedaalde concentratie triglyceriden gemeten, vergeleken met een stijging van 3% in de placebogroep. Voor de concentratie TNF-alfa (een ontstekingsmarker) was een daling van 10% te zien, tegen een daling van 3% in de placebogroep. De concentratie bijschildklierhormoon daalde met 27% tegen een daling van 19% in de placebogroep. De 25(OH)D-spiegel steeg naar een waarde van gemiddeld 56 nmol/l. Er werd geen significante invloed op de mate van afvallen gesignaleerd. In beide groepen waren de deelnemers na een jaar ongeveer 6 kg lichter.

Vitamine B 3 en DHA

Volgens onderzoekers van een Duitse studie hebben patiënten met coronaire hartziekten en een lage bloedspiegel voor HDL-cholesterol mogelijk baat bij suppletie met vitamine B3 in de vorm van niacine. Het leidt bij hen namelijk tot een verbeterde endotheelfunctie. Daarnaast waren bij de patiënten die niacine kregen gunstige veranderingen te zien wat betreft de bloedspiegels voor LDL-cholesterol en triglyceriden [21].

DHA laat ook goede resultaten zien op het LDL. In een studie [22] werden vier willekeurige groepen samengesteld, die gedurende 12 weken dagelijks 2, 4 of 6 gram DHA-rijke visolie (26% DHA, 6% EPA) of een placebo kregen. Het bleek dat elke stijging van de DHA-inname met 1 gram per dag, de concentratie triglyceriden met 23% liet dalen en de concentraties HDL- en ook LDL-cholesterol met respectievelijk 4,4% en 7,1% liet stijgen. DHA is ook in een vegetarische vorm verkrijgbaar.

Curcumine: component van kerriekruid

Curcumine is de actieve component van kerriekruid of curcuma. Curcumine blijkt atherosclerose te remmen. Dierstudies [23] hebben aangetoond dat curcumine de endotheelfunctie verbetert, plaatjesaggregatie remt, de LDL-cholesterolspiegel verlaagt, de HDL-cholesterolspiegel verhoogt, LDL beschermt tegen oxidatie en vaatontsteking remt.

In een humane studie [24] leidde curcuminesuppletie (500 mg/dag) tot daling van LDL-cholesterol met 12%, stijging van HDL-cholesterol met 29% en daling van lipidenperoxidatie met 33%. Een modelsysteem bestaande uit humane levercellen werd in een onderzoek [25] behandeld met oplopende concentraties curcumine met een maximale concentratie van 50 micromol/l.

Concentraties boven de 12,5 micromol/l bleken toxisch te zijn voor de cellen. De curcumine veroorzaakte een zevenvoudige verhoging van het mRNA van de LDL-receptor vergeleken met niet-behandelde cellen. LDL-receptoren binden de ‘slechte’ vorm van cholesterol.

Daarnaast werd een tweevoudige verhoging van het mRNA van HMG-CoA-reductase en FDPS-enzymen waargenomen bij concentraties van 50 micromol/l. Deze enzymen zijn betrokken bij de cholesterolsynthese. Een significante verlaging van FABP1 en vetzuurtranslocase CD36 werd aangetroffen bij toxische concentraties van curcumine. Beide enzymen zijn betrokken bij cellulair vettransport.

Lage concentraties curcumine gaven geen verandering. Wat wel bij lage concentraties werd aangetroffen was een verhoging van expressie en ophoping van mRNA van het LXRa-gen. Toename van de LXRa- en LDL-receptoren zorgt voor het cholesterolverlagend effect van curcumine. Deze receptoren spelen een belangrijke rol in het vetmetabolisme [25].

De ontstekingsmarker C-reactief proteïne (CRP) is een sterke voorspeller en onafhankelijke risicofactor voor hart- en vaatziekten. Een meta-analyse van humane studies concludeert dat suppletie met curcumine (met verbeterde absorptie) gedurende minimaal 4 weken is geassocieerd met significante verlaging van de CRP-spiegel [26].

Selenium en chroom: verbetering ratio LDL- en HDL-cholesterol

Het is waarschijnlijk dat selenium het LDL-cholesterol beschermt tegen oxidatie, en zo het optreden van atherosclerose en coronaire hartziekten vertraagt [27]. Selenium kan de oxidatieve stress en de vorming van atherogeen LDL-cholesterol na de maaltijd voorkomen. Veertien deelnemers kregen gedurende 10 dagen een supplement met 110 mcg selenium.

Maat voor de activiteit van vrije radicalen in het lichaam zijn o.a. glutathionperoxidase-activiteit en malondialdehyde. Deze werden verlaagd door selenium aanvulling [28]. Paranoten bevatten veel selenium. Een lage seleniuminname komt in Nederland veel voor, onder meer bij vegetariërs.

Chroom verbetert de ratio tussen LDL- en HDL-cholesterol in het bloed. Voldoende chroom kan van belang zijn om de vetopslag in het lichaam onder controle te houden. Voeding rijk aan enkelvoudige suikers verhoogt de uitscheiding van chroom.

Policosanol effectief op LDL en HDL

In 2002 werd een grote wetenschappelijke review gepubliceerd van meer dan 60 placebogecontroleerde studies met policosanol die in totaal meer dan 3000 patiënten omvatten. Bij deze patiënten werd het totaalcholesterolgehalte met 17-21% verlaagd, het schadelijke LDL-cholesterol met 21-29% verlaagd en het goede HDL-cholesterol met 8-15% verhoogd.

Policosanol is een natuurlijk product dat effectief is gebleken in het verlagen van de cholesterolniveaus in het lichaam. Naast de gunstige effecten op het LDL-, HDL- en totaalcholesterolgehalte, vermindert policosanol ook de LDL-oxidatie. Policosanol wordt gemaakt uit de wasachtige coating van suikerriet. Het is belangrijk om policosanol te gebruiken die ongeveer 60-65% octacosanol bevat en uit suikerriet wordt gemaakt.

Dat policosanol meestal uit suikerriet wordt gemaakt, hoeft gebruik door diabetici niet in de weg te staan. Policosanol bevat geen suikers meer. Ook plantaardige oliën kunnen policosanol of octacosanol bevatten, zoals bijvoorbeeld tarwekiemolie. Policosanol uit andere bronnen (waaronder tarwekiemolie en bijenwas) of met andere percentages octacosanol blijkt veel minder werkzaam [29-46].

Groene thee: minder ziekten

Een meta-analyse van 14 klinische studies [47] heeft bevestigd dat het geregeld drinken van groene thee resulteert in een significant lagere totaal- en LDL-cholesterolspiegel. Groene thee polyfenolen remmen atherosclerose, verlagen de totaal- en LDL-cholesterolspiegel (daling totaalcholesterolspiegel circa 0,015 mmol/l per kop groene thee per dag), verbeteren de insulinegevoeligheid, beschermen LDL-cholesterol tegen oxidatie, verhogen de plasma-antioxidantcapaciteit, verlagen chronische ontsteking (waaronderC-reactief proteïne in serum)

In de Japanse Ohsaki studie (een prospectieve cohortstudie met 40530 volwassenen) is aangetoond dat de consumptie van groene thee is geassocieerd met een kleinere kans op sterfte als gevolg van hart en vaatziekten en andere ziekten [48, 49].

Vitamine B 5 verlaagt triglyceriden en LDL

Verschillende kleine, dubbelblinde gerandomiseerde onderzoeken suggereren dat pantotheenzuur ( vitamine B5) kan helpen bij het verlagen van triglyceriden of vetten in het bloed. Sommige van deze studies tonen aan dat vitamine B5 zorgt voor een verlaging van de LDL-cholesterol en een verhoging van de HDL-cholesterol. Maar niet alle studies geven eenduidige uitkomsten. Groter opgezette studies zijn nodig om te zien of vitamine B5 echt een voordeel biedt bij verhoogde LDL [50].

Cordyceps sinensis: paddenstoel voor het hart

Cordyceps sinensis is een kostbare medicinale paddenstoel die in China en andere Aziatische landen al meer dan 2000 jaar als tonicum wordt gebruikt om de gezondheid en vitaliteit te verhogen. Cordyceps sinensis heeft een aantal eigenschappen die helpen verklaren waarom de medicinale paddenstoel goed is voor hart en bloedvaten. Cordyceps heeft een vaatverwijdende en bloeddrukverlagende werking, ondersteunt een regelmatig hartritme, verlaagt de cholesterolspiegel, remt de klontering van bloedplaatjes, heeft een ontstekingsremmende en antioxidatieve activiteit.

In diverse humane studies is aangetoond dat het gebruik van Cordyceps (circa 3 gram per dag) leidt tot significante daling van de cholesterol- en triglyceridenspiegels, stijging van de HDL-cholesterolspiegel en verbetering van de ratio tussen HDL- en LDL-cholesterol [51].

Oligomere Proanthocyanidinen (OPC) uit druiven(pitten)

In humane studies is vastgesteld dat suppletie met OPC de antioxidatieve werking in het plasma verbetert, oxidatieve DNA-beschadiging in lymfocyten remt, het vitamine-E-gehalte in celmembranen van rode bloedcellen verhoogt en de oxidatie van LDL-cholesterol remt[52].

Oligomere Proanthocyanidinen (OPC) uit druivenpitten zijn bioflavonoïden met een krachtige antioxidatieve en ontstekingsremmende activiteit en hebben een positieve invloed op hart- en bloedvaten. Druiven(pitten), appels, peren, veenbessen, rode wijn, cacao en groene thee zijn rijke bronnen van proanthocyanidinen.

De dagelijkse inname van proanthocyanidinen met de voeding varieert tussen 10 en 500 milligram per dag, afhankelijk van (lokale) eetgewoonten en het seizoen.

Co- enzym Q 10 en vitamine E goed voor hart- en bloedvaten

Co-enzym Q10 is een uitstekend supplement voor mensen met hart- en vaataandoeningen. Co-enzym Q10 ondersteunt de pompwerking van de hartspier door verbetering van de energieproductie in de hartspiercellen en beschermt het hart tegen oxidatieve beschadiging. Omdat het hart veel energie verbruikt is het erg gevoelig voor een co-enzym Q10-tekort.

Co-enzym Q10 voorkomt oxidatie van LDL-cholesterol (low density lipoprotein), een belangrijke stap in het proces van aderverkalking, en vermindert bovendien de bloedviscositeit. Doordat co-enzym Q10 zorgt voor recycling van vitamine E komt deze opnieuw beschikbaar als antioxidant.

Co-enzym Q10 helpt bij het verlagen van het cholesterol- en Lp(a)-gehalte (lipoproteïne-A) en gaat LDL-oxidatie tegen. Het gunstige HDL-cholesterol (high density lipoprotein) neemt daarentegen toe [53, 54]. Goede natuurlijke bronnen zijn: vis, noten en sommige koudgeperste oliesoorten.

Vitamine E is zeer belangrijk voor de conditie van het cardiovasculair systeem, waar het de bloedvetten modificeert en stabiliseert. Het gaat de vorming van bloedstolsels (thrombose) tegen omdat het een bloedverdunnende werking heeft (het is een anti-stollingsfactor) en het de bloedcirculatie verbetert. Het gaat oxidatie van LDL-cholesterol tegen, versterkt de capillairwanden en remt de vorming van atherosclerotische plaques [55, 56].
Marijke de Waal Malefijt

Voedings- en laboratoriumtesten

Laboratoriumtesten urine bloed ontlasting en speekseltesten Natuurdiëtisten kunnen als geen ander uw voedingsstatus inschatten en adviezen geven op het gebied van voeding in relatie tot ziekte en gezondheid. Dit doen ze aan de hand van laboratoriumtesten.

Met laboratoriumbepalingen is de natuurdiëtist in staat uw voedingsstatus te bepalen en de dieetadviezen op maat te maken en door laboratoriummonitoring te evalueren en zo nodig bij te stellen.

Wij werken samen met de Duitse fabrikant van laboratoriumtesten Medivere. Medivere levert laboratorium diagnostische diensten waarbij de conventionele geneeskunde als ook aanvullende (complementaire) medische diagnostica en therapieën optimaal worden gecombineerd.

Op onze pagina over voedings- en laboratoriumtesten kunt u alle Medivere testen bekijken en bestellen.

Literatuur en links:

[1] Ho HV, Sievenpiper JL, Zurbau A et al. The effect of oat β-glucan on LDL-cholesterol, non-HDL-cholesterol and apoB for CVD risk reduction: a systematic review and meta-analysis of randomised-controlled trials. Br J Nutr. 2016 Oct 11:1-14

[2]Hernáez Á. et al., Olive Oil Polyphenols Decrease LDL Concentrations and LDL Atherogenicity in Men in a Randomized Controlled Trial., J Nutr. 2015 Aug;145(8):1692-7.

[3]Kontogianni MD, Panagiotakos DB, Chrysohoou C, Pitsavos C, Zampelas A, Stefanadis C. The impact of olive oil consumption pattern on the risk of acute coronary syndromes: The CARDIO2000 case-control study. Clin Cardiol 2007; 30(3):125-9

[4] Siri-Tarino PW, Sun Q, [..], Krauss RM. Saturated fat, carbohydrate, and cardiovascular disease. Am J Clin Nutr 2010; 91:502-509

[5] Stanhope KL, Schwarz JM, [..], Havel PJ. Consuming fructose-sweetened, not glucose-sweetened, beverages increases visceral adiposity and lipids and decreases insulin sensitivity in overweight/obese humans. J Clin Invest 2009; 119(5):1322-34

[6] https://www.natuurdietisten.nl/kenniscentrum/hart-voor-natuurvoeding/voedingseffecten-op-bloedvetten/

[7] Kay CD, Gebauer SK, [..], Kris-Etherton PM. Pistachios increase serum antioxidants and lower serum oxidized-LDL in hypercholesterolemic adults. J Nutr 2010; 140(6):1093-8

[8] Rajaram S, Haddad EH, [..], Sabaté J. Walnuts and fatty fish influence different serum lipid fractions in normal to mildly hyperlipidemic individuals: a randomized controlled study. Am J Clin Nutr 2009; 89(5):1657S-1663S

[9] Garg ML, Blake RJ, Wills RB, Clayton EH. Macadamia Nut Consumption Modulates Favourably Risk Factors for Coronary Artery Disease in Hypercholesterolemic Subjects. Lipids 2007; 42(6):583-7

[10] Erlund I, Koli R, Alfthan G, Marniemi J, Puukka P, Mustonen P, Mattila P, Jula A. Favorable effects of berry consumption on platelet function, blood pressure, and HDL cholesterol. Am J Clin Nutr 2008; 87(2):323-31

[11] Chang WH, Liu JF. Effects of kiwifruit consumption on serum lipid profiles and antioxidative status in hyperlipidemic subjects. Int J Food Sci Nutr 2009; 60(8):709-16

[12] Kim SY, Yoon S, [..], Lee-Kim YC. Kale juice improves coronary artery disease risk factors in hypercholesterolemic men. Biomed Environ Sci 2008; 21(2):91-7

[13] Pittaway JK, Robertson IK, Ball MJ. Chickpeas may influence fatty acid and fiber intake in an ad libitum diet, leading to small improvements in serum lipid profile and glycemic control. J Am Diet Assoc 2008; 108(6):1009-13

[14] Lairon D, Arnault N, Bertrais S, Planells R, Clero E, Hercberg S, Boutron-Ruault MC. Dietary fiber intake and risk factors for cardiovascular disease in French adults. Am J Clin Nutr 2005; 82(6):1185-94

[15] Jensen MK, Koh-Banerjee P, Franz M, Sampson L, Gronbaek M, Rimm EB. Whole grains, bran, and germ in relation to homocysteine and markers of glycemic control, lipids, and inflammation 1. Am J Clin Nutr 2006; 83(2):275-83

[16] Venero CV, Venero JV, [..], Thompson PD. Lipid-lowering efficacy of red yeast rice in a population intolerant to statins. Am J Cardiol 2010; 105(5):664-6

[17] RJ Hillstrom, AK Yacapin-Ammons, and SM Lynch. Vitamin C Inhibits Lipid Oxidation in Human HDL. J. Nutr 2003; 133(10): 3047-3051

[18]McRae MP. Vitamin C supplementation lowers serum low-density lipoprotein cholesterol and triglycerides: a meta-analysis of 13 randomized controlled trials. Journal of Chiropractic Medicine 2008; 7(2):48-58

[19]Yoshida H, Yanai H, [..], Tada N. Administration of natural astaxanthin increases serum HDL-cholesterol and adiponectin in subjects with mild hyperlipidemia. Atherosclerosis 2010; 209(2):520-3

[20]Zittermann A, Frisch S, [..], Koerfer R. Vitamin D supplementation enhances the beneficial effects of weight loss on cardiovascular disease risk markers. Am J Clin Nutr 2009; 89(5):1321-7

[21]Warnholtz A, Wild P, [..], Munzel T. Effects of oral niacin on endothelial dysfunction in patients with coronary artery disease: results of the randomized, double-blind, placebo-controlled INEF study. Atherosclerosis 2009; 204(1):216-21

[22]Milte CM, Coates AM, Buckley JD, Hill AM, Howe PR. Dose-dependent effects of docosahexaenoic acid-rich fish oil on erythrocyte docosahexaenoic acid and blood lipid levels. Br J Nutr 2008; 99(5):1083-8

[23] Ichikawa H et al. Curcumine – Biological and medicinal properties. Uit: Turmeric, the genus Curcuma. CRC Press 2007;297-368. ISBN: 9780849370342.

[24]Soni KB et al. Effect of oral curcumin administration on serum peroxides and cholesterol levels in human volunteers. Indian J Physiol Pharmacol. 1992;36(4), 273-275.

[25] Peschel D, Koerting R, Nass N. Curcumin induces changes in expression of genes involved in cholesterol homeostasis. J Nutr Biochem 2007; 18:113-9

[26]Sahebkar A. Are curcuminoids effective C-reactive proteinlowering agents in clinical practice? Evidence from a metaanalysis. Phytother Res. 2014;28(5):633-42.

[27]Schrauzer GN. Selenomethionine: a review of its nutritional significance, metabolism and toxicity. J Nutr 2000 Jul;130(7): 1653-166.

[28]Natella F, Fidale M, Tubaro F, Ursini F, Scaccini C. Selenium supplementation prevents the increase in atherogenic electronegative LDL (LDL minus) in the postprandial phase. Nutr Metab Cardiovasc Dis 2007; 17(9):649-56

[29] Cholesterol-lowering action of policosanol compares well to that of pravastatin and lovastatin. Cardiovasc J S Afr. 2003 May-Jun;14(3):161.

[30] Monograph. Policosanol. Altern Med Rev. 2004 Sep;9(3):312-7.

[31] Arruzazabala ML, Molina V, Mas R, Fernandez L, Carbajal D, Valdes S, Castano G. Antiplatelet effects of policosanol (20 and 40 mg/day) in healthy volunteers and dyslipidaemic patients. Clin Exp Pharmacol Physiol. 2002 Oct;29(10):891-7.

[32] Castano G, Mas R, Gamez R, Fernandez L, Illnait J. Effects of policosanol and ticlopidine in patients with intermittent claudication: a double-blinded pilot comparative study. Angiology. 2004 Jul-Aug;55(4):361-71.

[33] Castano G, Menendez R, Mas R, Amor A, Fernandez JL, Gonzalez RL, Lezcay M, Alvarez E. Effects of policosanol and lovastatin on lipid profile and lipid peroxidation in patients with dyslipidemia associated with type 2 diabetes mellitus. Int J Clin Pharmacol Res. 2002;22(3-4):89-99.

[34] Castano G, Mas R, Fernandez L, Gamez R, Illnait J. Effects of policosanol and lovastatin in patients with intermittent claudication: a double-blind comparative pilot study. Angiology. 2003 Jan;54(1):25-38.

[35] Castano G, Mas R, Fernandez L, Illnait J, Mesa M, Alvarez E, Lezcay M. Comparison of the efficacy and tolerability of policosanol with atorvastatin in elderly patients with type II hypercholesterolaemia. Drugs Aging. 2003;20(2):153-63.

[36] Castano G, Mas R, Fernandez JC, Fernandez L, Illnait J, Lopez E. Effects of policosanol on older patients with hypertension and type II hypercholesterolaemia. Drugs R D. 2002;3(3):159-72.

[37] Castano G, Mas R, Fernandez L, Illnait J, Gamez R, Alvarez E. Effects of policosanol 20 versus 40 mg/day in the treatment of patients with type II hypercholesterolemia: a 6-month double-blind study. Int J Clin Pharmacol Res. 2001;21(1):43-57.

[38] Castano G, Mas R, Fernandez JC, Illnait J, Fernandez L, Alvarez E. Effects of policosanol in older patients with type II hypercholesterolemia and high coronary risk.J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2001 Mar;56(3):M186-92.

[39] Castano G, Mas Ferreiro R, Fernandez L, Gamez R, Illnait J, Fernandez C. A long-term study of policosanol in the treatment of intermittent claudication. Angiology. 2001 Feb;52(2):115-25.

[40] Castano G, Mas R, Fernandez L, Fernandez JC, Illnait J, Lopez LE, Alvarez E. Effects of policosanol on postmenopausal women with type II hypercholesterolemia. Gynecol Endocrinol. 2000 Jun;14(3):187-95.

[41] Gouni-Berthold I, Berthold HK. Policosanol: clinical pharmacology and therapeutic significance of a new lipid-lowering agent. Am Heart J. 2002 Feb;143(2):356-65.

[42] Janikula M. Policosanol: a new treatment for cardiovascular disease? Altern Med Rev. 2002 Jun;7(3):203-17.

[43] McCarty MF. An ezetimibe-policosanol combination has the potential to be an OTC agent that could dramatically lower LDL cholesterol without side effects. Med Hypotheses. 2005;64(3):636-45.

[44] McCarty MF. Policosanol safely down-regulates HMG-CoA reductase – potential as a component of the Esselstyn regimen. Med Hypotheses. 2002 Sep;59(3):268-79.

[45] Mirkin A, Mas R, Martinto M, Boccanera R, Robertis A, Poudes R, Fuster A, Lastreto E, Yanez M,

[46] Irico G, McCook B, Farre A. Efficacy and tolerability of policosanol in hypercholesterolemic postmenopausal women. Int J Clin Pharmacol Res. 2001;21(1):31-41.

[47] Zheng X et al. Green tea intake lowers fasting serum total and LDL cholesterol in adults: a meta-analysis of 14 randomized controlled trials. Am J Clin Nutr 2011;94:601- 10.

[48] Kuriyama S et al. Green tea consumption and mortality due to cardiovascular disease, cancer, and all causes in Japan: the Ohsaki study. JAMA. 2006;296:1255-1265.

[49] Kuriyama S. The relation between green tea consumption and cardiovascular disease as evidenced by epidemiological studies. J Nutr. 2008;138:1548S-1553S.

[50] Rumberger JA, Napolitano J, Azumano I, Kamiya T, Evans M. Pantethine, a derivative of vitamin B(5) used as a nutritional supplement, favorably alters low-density lipoprotein cholesterol metabolism in low- to moderate-cardiovascular risk North American subjects: a triple-blinded placebo and diet-controlled investigation. Nutr Res. 2011 Aug;31(8):608-15. doi: 10.1016/j.nutres.2011.08.001.

[51] Holliday J et al. Medicinal Value of the Caterpillar Fungi Species of the Genus Cordyceps (Fr.) Link (Ascomycetes). A Review. International Journal of Medicinal Mushrooms 2008;10(3):219-234.

[52] B B agchi D, Sen CK, Ray SD et al. Molecular mechanisms of cardioprotection by a novel grape seed proanthocyanidin extract. Mutation Research 2003;523:87–97

[53] Singh RB, Niaz MA. Serum concentration of lipoprotein(a) decreases on treatment with hydrosoluble coenzyme Q10 in patients with coronary artery disease: discovery of a new role. Int J Cardiol 1999;68(1):23-9.

[54] Kaikkonen J1, Nyyssönen K, Tomasi A, Iannone A, Tuomainen TP, Porkkala-Sarataho E, Salonen JT. Antioxidative efficacy of parallel and combined supplementation with coenzyme Q10 and d-alpha-tocopherol in mildly hypercholesterolemic subjects: a randomized placebo-controlled clinical study.
Free Radic Res. 2000 Sep;33(3):329-40.

[55] Simons LA et al. What dosis of vitamine E is required to reduce susceptibility of LDL to oxidation? Australian & New Zealand Journal of Medicine 1996;26:496-503.

[56] Niki, E. Do free radicals play causal role in atherosclerosis? Low density lipoprotein oxidation and vitamin E revisited. Journal of Clinical Biochemistry and Nutrition. 2011 Jan;48(1):3-7.