skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Er zijn veel mensen die, ondanks alle Arbo-regels, op de werkvloer gehoorschade oplopen: barpersoneel in een discothee, bouwvakkers, maar ook badmeesters en crècheleidsters lopen risico. Is het zinvol om mensen in dit soort beroepen voedingssupplementen aan te bevelen?

U kent het wel: u komt na een feest thuis met een irritante piep in uw oor. De volgende dag is dat meestal weer over. Het Magazine GezondNU (nr. 9 september 2008) vroeg zich af: in hoeverre kunnen oren zich na lawaai herstellen en welke rol spelen voeding en voedingssupplementen hierbij? Ook werd de mening hierover gevraagd aan onze redacteur natuurdiëtiste Marijke de Waal Malefijt.

Studie naar eten voor het oor

In Nederland is nog geen onderzoek gedaan naar de vraag of voedingssupplementen een bijdrage kunnen leveren aan het verminderen van gehoorschade door lawaai. In veel andere landen zijn wel studies verricht. Medisch journaliste Selma Timmer spoorde er 41 op voor een artikel in het vakblad Arts en Apotheker (4-2007).

Zo beschrijft ze twee onderzoeken onder 300 en 320 militairen, die ondanks oordoppen vaak gehoorschade oplopen door wapengeknal. Gedurende twee maanden slikte een deel van de deelnemers een magnesiumsupplement, de rest kreeg een placebo. De militairen die de neppil slikten liepen duidelijk meer gehoorschade op dan de anderen die magnesium kregen. En zo zijn er volgens andere studies nog meer stoffen die de oren lijken te beschermen, zoals N-acetylcysteïne en de vitamines B12, C en E.

Pil voor badmeesters en crècheleidsters?

Jan de Laat, audioloog in het Leids Universitair Medisch Centrum, ziet elke dag mensen met gehoorschade in zijn spreekkamer. Het aantal jonge mensen dat slecht hoort neemt de laatste jaren toe door de populaire mp3-spelers. Daarnaast zijn er veel mensen die, ondanks alle Arbo-regels, op de werkvloer gehoorschade oplopen: barpersoneel in een discotheek en bouwvakkers, maar ook badmeesters en crècheleidsters lopen risico. Is het zinvol om mensen in dit soort beroepen voedingssupplementen aan te bevelen?

“Nee, absoluut niet,” reageert Jan de Laat nadat hij het artikel uit Arts en Apotheker heeft gelezen. “Er is eerst nader onderzoek nodig. De studies die hier zijn genoemd zijn te klein om harde conclusies aan te kunnen verbinden. Of het zijn dierproeven, die je niet zomaar kunt extrapoleren (doortrekken) naar de mens. Het is natuurlijk wel interessant dat dit soort effecten bij dieren gevonden zijn, maar dan moet je vervolgens gaan onderzoeken of het bij de mens ook werkt.”

De audioloog wijst ook op mogelijke bijeffecten. “Er worden hoge doseringen van supplementen gebruikt in deze studies, veel meer dan een gewone vitaminepil bevat. Er is een risico dat die hoeveelheid schadelijk is voor andere lichaamsfuncties. Voordat je mensen gaat adviseren pillen te slikken moet je wel heel zeker weten dat ze niet nadelig werken. Onderzoek naar bijwerkingen komt in deze onderzoeken niet goed naar voren.”

Lawaai vreet magnesium

We leggen de vraag ook voor aan Marijke de Waal Malefijt, orthomoleculair natuurdiëtist en natuurgeneeskundige: is het zinvol om mensen die risico lopen op gehoorschade voedingssupplementen aan te bevelen? De diëtiste is blij met het artikel uit Arts en Apotheker en ze vindt dat er meer met deze kennis moet worden gedaan. Toch is ook zij er geen voorstander van om zomaar te zeggen ‘slik dat maar, dan komt het wel goed’.

“Er is een duidelijke relatie tussen lawaai en magnesium,” vertelt ze. “Lawaai ‘vreet’ magnesium, of liever gezegd: elke vorm van stress kost magnesium. Maar voordat je iets gaat aanvullen moet je eerst weten of er in het lichaam inderdaad sprake is van een tekort. Ik laat dus altijd eerst het bloed onderzoeken. Als blijkt dat iemand een groot tekort heeft aan magnesium of andere vitamines en mineralen dan kan het goed zijn om even bij te tanken met een supplement.”

Ze vervolgt: “Magnesium is in ons lichaam een echte regelneef. Het element speelt een rol in de huishouding van alle cellen. Elke cel van ons lijf moet gevoed worden, of het nu een haarcel is in het binnenoor, een cel in de gehoorzenuw of een cel in het puntje van je neus.”
De haarcellen in het binnenoor krijgen het bij een bezoekje aan een luidruchtige kermis flink te verduren: enkele cellen gaan kapot, andere cellen zijn overprikkeld maar kunnen zich nog herstellen. Als de conditie van de cellen en de doorbloeding optimaal is, zal dit herstelproces beter verlopen. Heeft iemand een gebrek aan vitamines en mineralen, dan zal hij/zij eerder gehoorschade oplopen.

Misschien denkt u als u dit leest: laat ik dan voor de zekerheid maar multivitamines slikken, dan kom ik in ieder geval niets tekort. Maar ook daar kleven risico’s aan, waarschuwt de orthomoleculaire natuurdiëtiste: “Als je jarenlang multi’s slikt kunnen bepaalde vitamines uit de pas gaan lopen. Ik heb wel eens iemand in mijn praktijk gehad die na langdurig Multi gebruik een vitamine B6 waarde van 4000 had, terwijl 160 normaal is. Daardoor had ze een zenuwbeschadiging opgelopen.”

Roofbouw

Onvolwaardige voeding, gebrek aan lichaamsbeweging en roken vergroten de kans op gehoorverlies na hard geluid, lezen we in het blad Arts en Apotheker. En erfelijke aanleg speelt een rol: de oren van de een zijn veel gevoeliger dan de oren van de ander. Bovendien kunnen ziektes iemand gevoeliger maken voor lawaaischade, zoals diabetes, aderverkalking en de ziekte van Meniere (een aandoening gekenmerkt door duizeligheid, oorsuizen en gehoorverlies).

Ziektes kunnen iemand dus gevoeliger maken voor lawaai, maar het omgekeerde is ook waar: lawaai kan iemand letterlijk ziek maken. Volgens Marijke de Waal Malefijt wordt het hoog tijd dat werkgevers zich dat realiseren: “Lawaai pleegt roofbouw op ons lichaam, het verslindt vitamines en mineralen. Het is dus niet alleen schadelijk voor het gehoor, maar het leidt ook tot andere kwalen. Mensen die veel blootstaan aan hard geluid hebben vaak een magnesiumtekort. Er is een duidelijke relatie tussen magnesiumtekort en slapeloosheid en ook tussen magnesiumtekort en hart- en vaatziektes. Geluidsoverlast kan zelfs leiden tot hartklachten.”

Ze wijst op de geluidshinder van Schiphol. “Mensen weten wat lawaai met ze doet. Het is slopend. Je wordt er gek van. Als je aan mensen vraagt waar ze zich het meest aan ergeren, dan staat geluidshinder op de eerste of tweede plaats. Ze voelen aan hun systeem wat het met ze doet. Mensen vinden het wel eens moeilijk om op hun werk een klacht in te dienen over geluidshinder. De baas vindt dat al snel gezeur. Maar als je met bloedonderzoek kunt laten zien hoe lawaai zich in het lichaam manifesteert – een groot magnesiumtekort – dan ontstaat er meer begrip.”

Literatuur en links:

Magazine GezondNu nr.9 2008