skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Het aantal patiënten met Macula degeneratie (LMD) in Nederland werd in 2000 geschat op 64.000, van wie er 38.400 slechtziend waren en 20.600 blind. Dit zal in de komende twintig jaar verdubbelen. J Nutr 2006;136:2519–24
Maculadegeneratie (LMD of gele vlekdegeneratie) is de belangrijkste oorzaak van slechtziendheid en blindheid. Veel gebruik van verse groenten en fruit ,aangevuld met voedingssupplementen spelen in de klinische praktijk een steeds belangrijker rol bij het vertragen van de voortgang.

Wat is macula degeneratie?

Macula degeneratie betekent letterlijk: achteruitgang van de gele vlek. Bij LMD is de gele vlek of macula beschadigd. Er zijn twee vormen van LMD: de natte en de droge vorm, deze laatste vorm komt het meest voor. Bij de droge vorm gaat het gezichtsvermogen langzaam achteruit. De natte vorm (een agressieve variant) kan in enkele dagen tot weken leiden tot een onomkeerbare visuele handicap.
Vijftig plussers lopen het grootste risico om deze ziekte op te lopen. Vrouwen, rokers, wie ongezond eet (vooral tekort aan groenten en fruit) en mensen met een sterk genetische component hebben een predispositie (aanleg).

Voedingssuppletie goed bij LMD?

Een publicatie in 2002 in Archives of Ophthalmology ( een gezaghebbend blad), markeerde de doorbraak van antioxidanten bij deze ziekte. Centraal in het artikel stond de Age Related Eye Disease Study (AREDS), die opgezet was door het onafhankelijke National Eye Intitute (NEI) en werd uitgevoerd aan elf prominente onderzoekscentra in de VS. Er deden 3600 mensen van 55 tot 80 jaar mee aan het gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde onderzoek, onderscheiden naar de ernst van de LMD.

De supplementen die werden gebruikt in dit onderzoek betrof een antixoxidantenformule met 500 mg vitamine C, 400IE vitamine E, 15 mg bètacaroteen, 80 mg zink en 2 mg koper. De mensen werden ingedeeld in 4 categorieën waarvan de eerste geen LMD (nauwelijks of geen bleekgele afzettingen in het oog) had, de tweede en derde was de afzetting toegenomen en bij de vierde was duidelijk sprake van een voortgeschreden LMD. De deelnemers werden in vier groepen verdeeld. De eerste kreeg elke dag de antioxidantformule met zink, de tweede alleen de formule zonder zink, de derde alleen zink en de vierde een placebo.

De proefpersonen werden gedurende gemiddeld 6,3 jaar gevolgd. De beste resultaten werden gevonden bij categorie 3 en 4 die al aan LMD leden. Het risico van het krijgen van gevorderde LMD was met de antioxidanten formule en met zink met maar liefst 25% verminderd! De kans op verlies van gezichtsvermogen met 19% verlaagd. Met zink alleen waren de percentages respectievelijk 21% en 11%; met de antioxidanten alleen 17% en 10%. In de lichtere categorieën 1 en 2 liet de studie geen significante effecten zien van deze suppletie.

Blindelings slikken van suppletie?

Moet u nu als 55 plusser blindelings allerlei voedingssuplementen gaan slikken of is het raadzaam af te wachten tot er meer informatie over de werkzaamheid van de verschillende stoffen komen met de adviezen over de juiste doseringen? Het belang van de synergie van antioxidanten is al veellanger bekend ook bij andere aandoeningen.

De NDN meent dat een gezonde voeding (geen suiker, 400 gram verse biologische groenten, 3 stuks vers biologisch fruit waarvan u deel van de antioxidanten kunt uithalen) noodzakelijk is. Nutriënten die ook positief kunnen bijdragen bij LMD zijn; taurine een aminozuur uit vis, omega 3 vetzuren uit vette vis, biologische bosbessen en zwarte bessen, bioflavonoiden (OPC uit druivenschillen en druivenpitten), carotenoïden uit pompoen, wortel, tomaten, alfa-liponzuur. In de antroposofie wordt gierst aanbevolen omdat er o.a. veel kiezelzuur in zit, een goede bouwstof voor de ogen.

Een ei hoort erbij

Het eten van eieren kan helpen bij het tegengaan van macula beschadigingen, zonder daarbij het cholesterolgehalte te laten stijgen. Een aantal studies hebben al laten zien dat antioxidanten zoals vitamine C, vitamine E, bètacaroteen, zink en selenium aan te bevelen zijn bij deze oogdegeneratie.
Luteïne en zeaxanthine, carotenoïden die gevonden worden in groenten zoals spinazie en diverse soorten fruit zijn sterke antioxidanten voor de macula. Sommige studies toonden aan dat deze antioxidanten kunnen beschermen tegen oxidatieve schade, degeneratie van de ogen en zelfs beschadigingen kon terugdraaien.

“Dat is het hele eieren eten”
(Ned. spreekwoord dat zegt: ‘zo zit de zaak in elkaar’)

Eieren bevatten veel van de genoemde stoffen luteïne, zeaxanthine en carotenoïden die vooral de eidooier zijn specifieke gele kleur geven. Eieren zijn ook rijk aan vitamine B en goede vetten en lecithine (choline en inositol).

Tik de dag, tik een eitje

In een nieuwe studie die gepubliceerd is in de Journal of Nutrition werden 33 personen van 60 jaar en ouder verdeeld in twee groepen. De groep die de eieren hadden gegeten hadden de hoogste luteïne en zeaxanthine gehalte in hun bloed en er was geen stijging van de cholesterol spiegel te zien. De eieren die gebruikt waren in deze studie bevatte 143 mcg aan luteïne en zeaxanthine. Sneller dan een supplement Opmerkelijk was dat de stijging van deze stoffen in het bloed door het eten van eieren makkelijker gaat dan het nemen van supplementen en groene groenten.

De meeste gewone eieren komen van kippen die het hele jaar door bewerkte granen krijgen. Er blijkt echter een goede reden te zijn om aan te nemen dat eieren van kippen die vers groenvoer eten hogere concentraties van die pigmenten bevatten die de ogen beschermen.

Lichtgele en oranje eierdooiers

Eierdooiers van kippen zijn bleker, licht geel van kleur in de winter, wanneer ze voornamelijk granen in hun winterverblijf eten.’ Dat vertelt Phil Rice, een systeemonderzoeker en onderwijzer, die 75 biologische legkippen houdt in Vermont. ‘Maar in de zomer, wanneer de kippen in de wei zijn en klaver en gras eten, worden de eierdooiers zelfs bijna oranje van kleur. Ze vinden het heerlijk om vers groen te eten en zij -en hun eieren- zijn daardoor gezonder.’

Een ei per dag:
“Dat legt u geen windeieren!”
(Ned. spreekwoord dat zegt:
‘Daar haalt u voordeel uit.’

Een ei per dag, ondanks de relatieve lage hoeveelheid luteïne en zeaxanthine, bleek genoeg om het niveau van antioxidanten bij senioren te verhogen, zónder dat hun cholesterol steeg.
Deze conclusie suggereert dat eieren -en mogelijk eieren afkomstig van kippen die gras eten en ander vers loof in het bijzonder- onderdeel van een gezond dieet voor oudere mensen kan zijn ter voorkoming van macula degeneratie.

Een zacht gekookt ei in één minuut

Een makkelijke, supersnelle én gezonde manier om een ei te koken gaat alsvolgt. Neem een middelgrote pan en vul deze zo’n 2 tot 3 centimeter met water. Brengt het water aan de kook. Zodra het kookt draait u de vlam laag want het water hoeft niet meer te koken. Het is voldoende als het water ‘raast’. (Er verschijnen dan wel al kleine luchtbelletjes, maar deze bereiken niet de oppervlakte.)
Breek boven de pan een ei, afhankelijk van de grootte van de pan, kunt u twee of drie eitjes breken. Na 1 minuut is uw ei klaar. (tenzij u een heel groot ei heeft). Schep voorzichtig het ei met een schuimspatel eruit. Let op: het ei is heel glibberig. U ziet direct of het ei voldoende gaar is. Zie ook de tips. Tips:

  • Ei kleeft heel snel aan, wrijf daarom vantevoren een drupje olie over de bodem, dan laat het ei makkelijker los.
  • Vindt u het eng om direct het ei boven de pan te breken? Breek deze dan eerst in een schaaltje. Giet vervolgens het ei in de pan.
  • Is het gaar? U ziet direct of het ei gaar is. Zodra het eiwit nog glazig oogt laat het dan nog een paar seconden in het hete water liggen.
  • Het kan makkelijk zijn om het ei eerst zachtjes met een spatel van de bodem te tillen en daarmee op de schuimspatel te leggen. Een ei dat op deze manier gekookt wordt is namelijk heel glad en glibberig.
  • Let vooral ook op de smaak! Op deze manier smaakt u uw ei nóg romiger!

Literatuur en links:

J Nutr 2006;136:2519–24

Klik voor meer recepten door. U vindt daar ook een onderdeel met allemaal eierrecepten.