Kan het elektrische aardveld onze gezondheid beïnvloeden?

Rondom de aarde bevindt zich een elektrisch veld waarin zich negatief geladen (-) elektronen bevinden. De lucht om ons heen is gevuld is met positief geladen (+) ionen. Een overvloed hiervan kan leiden tot gezondheidsklachten. Door je te aarden maak je verbinding met de negatief geladen elektronen en wordt het teveel aan positieve ionen afgevoerd.

De atmosfeer om ons heen is gevuld met positieve (+) ionen. Wanneer ons lichaam teveel positieve ionen absorbeert, en niet kan afvoeren, kan dit onze gezondheid negatief beïnvloeden. Het is lastig om het overschot aan positieve ionen in ons lichaam door aarding via onze voeten af te voeren, omdat we tegenwoordig voornamelijk op scholen met synthetische zolen lopen in plaats van op geleidend leren schoeisel. Synthetische zolen veroorzaken wrijving wat leidt tot statische elektriciteit die juist weer positieve ionen oplevert.

Op het aardoppervlak is een overvloed aan elektronen (-) aanwezig, waardoor de aarde een negatieve elektrische lading heeft. Aarding maakt een aanzienlijke overdracht van vrije elektronen naar het lichaam mogelijk, die resulteert in snelle, soms onmiddellijke, fysiologische veranderingen.

Hoe ontstaan positieve ionen?

Een positief ion ontstaat wanneer een atoom of molecuul elektronen verliest en een netto positieve lading krijgt. Sterke wind, stof, vochtigheid, luchtvervuiling, kosmische straling en wrijving door bewegende lucht (statische elektriciteit) dragen bij aan de vorming van deze deeltjes. De concentratie positieve ionen in de lucht is het hoogst vlak voor een onweersbui.

Elektromagnetische velden van elektronische apparaten zoals computers, smartphones, televisies en magnetrons verhogen de concentratie positieve ionen aanzienlijk. Binnenruimtes, zoals kantoren met airconditioning (waar dus niet op een natuurlijke manier gelucht wordt door wind), tl-verlichting en synthetische materialen dragen ook bij aan verhoogde concentraties positieve ionen.

Hoe werken positieve ionen in op het lichaam?

Lichaamscellen zijn afhankelijk van een evenwicht tussen ionen zoals natrium, kalium en calcium om elektrische ladingen over membranen te handhaven en deze zijn cruciaal voor de overdracht van zenuwsignalen en spiercontractie. Een teveel aan positieve ionen kan het cellulaire evenwicht verstoren, waardoor schade kan ontstaan en het natuurlijke evenwicht van het lichaam wordt verstoord.

Positieve ionen kunnen zich ook hechten aan zwevende deeltjes in de lucht, waardoor hun impact bij inademing toeneemt. Blootstelling aan verhoogde concentraties positieve ionen is in verband gebracht met een verminderde longfunctie en symptoomverergering bij mensen met astma of andere luchtwegirritaties.

Ook neurologische processen, waaronder de balans van neurotransmitters, kan worden beïnvloed door positieve ionen. Terwijl negatieve ionen je stemming kunnen verbeteren door de serotoninespiegel te verhogen, kan een overvloed aan positieve ionen deze balans juist verstoren en onder andere leiden tot depressieve gevoelens.

Hoge concentraties positieve ionen kunnen daarnaast de aanmaak van reactieve zuurstofsoorten (ROS) bevorderen, wat kan leiden tot schade aan cellen en weefsels als deze niet worden geneutraliseerd door antioxidanten.

Waar komen negatieve ionen van nature voor?

Negatieve ionen zijn geladen deeltjes die op natuurlijke wijze ontstaan door onder meer fotosynthese van planten, verdamping van water, zonnestraling en vochtigheid. Bewegend water zoals in rivieren en fonteinen, maar ook onder een douche produceert meer ionen door het zogenaamde Lenard-effect, waarbij waterdruppels uiteenvallen en negatieve ladingen vrijkomen.

Bossen en kustgebieden hebben doorgaans aanzienlijk hogere concentraties negatieve ionen dan binnenruimtes of stedelijke omgevingen. Na een flinke onweersbui kunnen ook aanzienlijk meer negatieve ionen in de buitenlucht worden vastgesteld.

Wat is het effect van negatieve ionen op ons lichaam?

Een review Biological effects of negative air ions on human health and integrated multiomics to identify biomarkers: a literature review onderzocht het wetenschappelijk onderzoek naar negatieve ionen. De onderzoekers concludeerden dat blootstelling aan deze deeltjes de gezondheid kan bevorderen door verschillende mechanismen.

Zo blijken negatieve ionen ontstekingsremmende en antioxiderende effecten te hebben, de energieproductie in cellen te stimuleren en de stofwisseling van aminozuren gunstig te beïnvloeden.
De studie toont ook aan dat negatieve ionen het cardiovasculaire systeem ondersteunen, de hartfunctie verbeteren en het immuunsysteem versterken. Daarnaast hebben ze een positieve invloed op het hormoonsysteem en kunnen ze helpen bij het herstel van spiervermoeidheid na intensieve training.

Een literatuurstudie toonde aan dat blootstelling aan hoge concentraties negatieve ionen symptomen bij mensen met een seizoensgebonden affectieve stoornis verminderde door de mogelijke invloed van de ionen op de serotonineregulatie in de hersenen, een neurotransmitter die een rol speelt bij stemming en slaap.

Negatieve ionen kunnen ook de luchtkwaliteit verbeteren door zich te hechten aan zwevende deeltjes (zoals stof, pollen en rook), deze te laden en vervolgens samen te klonteren of te worden aangetrokken door nabijgelegen oppervlakken, waardoor ze effectief uit de lucht worden verwijderd.
Dit kan indirect de gezondheid van de luchtwegen ten goede komen door de inademing van irriterende stoffen te verminderen, maar grootschalige klinische onderzoeken hebben geen consistent direct effect op de longfunctie of astmasymptomen bevestigd.

Waar wordt het gunstige effect van aarding door veroorzaakt?

Rondom de aarde is een onzichtbaar, maar inmiddels aangetoond elektrisch veld aanwezig waarbij de aarde het referentiepunt of 0-potentiaal vormt. Zodra de afstand tot de aarde toeneemt, neemt het voltage in de lucht tot een hoogte van ongeveer 100km, toe met 200 volt per meter. Je krijgt echter geen schok van deze elektriciteit, omdat de lucht een slechte geleider is, waardoor elektrische stroom zich bijna niet door lucht kan verplaatsen.

Aarding helpt om het voltage van het electromagnetische veld om je heen flink omlaag te brengen, waardoor het dichtbij het referentiepunt of het 0-potentiaal van de aarde uitkomt. Je lichaam wordt daardoor beschermd tegen elektromagnetische interferentie in de atmosfeer.
Alle (bio)chemische reacties in ons lichaam zijn in principe elektrische reacties (daardoor kan er ook een EEG of ECG worden gemaakt) en dus vatbaar voor verstoringen door externe elektrische of magnetische velden.

Elektromagnetische velden zijn overal om ons heen door de aanwezigheid van elektrische apparaten en de bedrading in muren. Dit zorgt voor een onnatuurlijke verhoging van de omgevingswisselspanning.
Hierdoor kun je klachten krijgen zoals gevoelens van onrust, hoofdpijn, concentratiestoornissen, slaapproblemen maagpijn, of duizeligheid.

Schumann-resonantie en hersenactiviteit

De Schumann-resonantie (SR) is een elektromagnetische trilling (7,83 Hz) in de atmosfeer. Deze resonanties variëren van moment tot moment in een ritme dat de beweging van de elektronen in het aardoppervlak beïnvloedt.

Het menselijk lichaam detecteert, absorbeert en reageert op natuurlijke elektromagnetische velden door middel van resonantie-aanpassing van de frequentie. Onderzoek wijst uit dat de hersenactiviteit van de mens sterk afhankelijk is van de Schumann Resonantie.

Extreem laagfrequente elektromagnetische frequenties (ELF), zoals SR, lijken de cellulaire calciuminstroom/uitstroom te moduleren, waarschijnlijk via indirecte mechanismen waarbij veldgevoelige moleculen betrokken zijn die het gedrag van ionkanalen beïnvloeden. Dit speelt een cruciale rol in celsignalering en de regulatie van diverse processen.

Het effect van zonnestormen op onze gezondheid

De frequentie van de SR en de frequentie van de hersenen hebben zeer vergelijkbare resonanties en ons zenuwstelsel kan daarom worden beïnvloed door het elektromagnetische veld van de aarde. De intensiteit van de SR wordt gemoduleerd en is sterk gecorreleerd met de zonneactiviteit en de elektronenconcentraties in de onderste lagen van de ionosfeer.

Volgens een studie Schumann Resonance and Sunspot Relations to Human Health Effects in Thailand is er degelijk wetenschappelijk bewijs dat een verband aantoont tussen zonneactiviteit en biologische en gezondheidseffecten bij de mens. Het belangrijkste element hierin is de rol van de SR, dat door de menselijke hersenen wordt gedetecteerd en gebruikt wordt om de dagelijkse (circadiaanse) en ELF-hersenritmes te synchroniseren.

Uit onderzoek is gebleken dat verhoogde amplitudes van veldlijnresonanties met name het cardiovasculaire systeem kunnen beïnvloeden, waarschijnlijk omdat hun frequenties in hetzelfde bereik liggen als de primaire ritmes die in het cardiovasculaire en autonome zenuwstelsel voorkomen.

Volgens deze studie Influence of electromagnetic fields on the circadian rhythm: Implications for human health and disease kunnen cyclische zonneverstoringen, zoals zonnevlekken onze gezondheid beïnvloeden. Dit zou kunnen worden veroorzaakt door verstoring van het circadiane ritme en de daaruit voortvloeiende fysiologische functies.

Via deze link, kun je dagelijks zien of er verstoringen in het magnetische veld van de zon worden verwacht. X-klasse zonnevlammen zijn het grootst en kunnen wereldwijd radiostoringen en langdurige stralingsstormen veroorzaken, en die stormen kunnen vooral op mensen die elektrohoogsensitief (stralingsgevoelig) zijn, zowel fysiek als mentaal effect hebben.

Enkele kleinschalige studies die aangeven hoe aarding je gezondheid kan beïnvloeden.

Uit een review Can electrons act as antioxidants? bleek dat aarding leidde tot statistisch significante en vrijwel onmiddellijke verlagingen van de algehele stressniveaus en spanningen in het lichaam.

Een lage vagale tonus (VT) is een indicator voor kwetsbaarheid voor stress en het risico op het ontwikkelen van necrotiserende enterocolitis bij premature baby’s. Elektrische velden die worden opgewekt door apparatuur op de neonatale intensive care-afdeling induceren een elektrisch potentiaal dat meetbaar is op de huid ten opzichte van aarde.

Uit dit onderzoek Electrical Grounding Improves Vagal Tone in Preterm Infants bleek dat met elektrische aarding de huidspanning met ongeveer 95% daalde en de VT met 67% steeg.

Volgens deze studie Prevention and treatment of COVID-19 infection by earthing zou aarding de belangrijkste complicaties van COVID-19, zoals hypoxemie, stollingsstoornissen, ontstekingen en immuunstoornissen, kunnen verlichten.

En uit dit onderzoek Earthing the Human Body Influences Physiologic Processes blijkt dat aarding van het menselijk lichaam fysiologische processen beïnvloedt. Deze invloed is waarneembaar tijdens ontspanning ’s nachts en tijdens lichamelijke activiteit. Het effect van aarding op de calcium-fosfaathomeostase is tegengesteld aan dat wat optreedt in gewichtloosheid. Aarding verhoogt ook de activiteit van katabole processen.

Hoe kun je jezelf aarden?

Je kunt jezelf onder andere aarden door op blote voeten op gras of op zand te lopen. Wanneer de grond vochtig is, heeft deze een lagere elektrische weerstand, waardoor een nog effectievere aarding mogelijk is. Aardingsmaterialen hebben een soortgelijk effect.

Marijke Verstege

Elektrosmog in je dagelijkse leven

Elektrosmog is een informele uitdrukking voor elektromagnetische straling. Elektromagnetische velden (EMV) ontstaan bij opwekking, transport of gebruik van elektriciteit, het verwarmen van materialen en het draadloos scannen of verzenden van informatie. Deze velden komen niet in de natuur voor, maar worden technisch opgewekt. Goede meters om die velden te meten vind je hier. 

Kunnen EMV risico’s geven bij medische hulpmiddelen?

Sterke EMV van bronnen zoals inductieverwarmers, radar en MRI-scanners kunnen elektrische stromen en opwarming in het lichaam veroorzaken, maar ook smartphones en huishoudelijke apparaten of gereedschap met een sterke elektromotor kunnen dit doen.

Actieve medische hulpmiddelen
Zwakkere EMV kunnen eveneens risico’s geven voor mensen die actieve medische hulpmiddelen met een eigen energiebron in of op het lichaam dragen. Hiertoe behoren onder andere een pacemaker, neurostimulator en insulinepomp. Storing in hun werking of beschadiging ervan, kan leiden tot gezondheidseffecten. Ook indirect kunnen daardoor veiligheidsrisico’s ontstaan, zoals vallen bij verlies van evenwicht of een ongeluk met een machine door een verlaagd bewustzijn.

Beïnvloeding van actieve medische hulpmiddelen kan mogelijk ook plaatsvinden door apparaten voor cosmetische behandeling, fitness of wellness dicht bij het lichaam, zoals bij elektrische acupunctuur, elektrische ontharing of spierstimulatie, een bewegingstrainer of massageapparaat.

Passieve medische hulpmiddelen
Soms kunnen zwakkere EMV ook bij passieve medische hulpmiddelen (metalen voorwerpen zonder eigen energiebron) risico’s geven. Voorbeelden van deze middelen zijn een metalen botpen, kunstgewricht, stent, mechanische hartklep, metalen beugel, amalgaanvulling, spiraaltje of medicijnpleister.

Vooral in metalen implantaten die een gesloten circuit vormen, zoals een ring, kunnen sterkere stromen lopen. Afhankelijk van de frequentie van de EMV en de afmetingen van het metalen implantaat kan het implantaat als antenne werken. Hierdoor kan de lokale sterkte van het veld en de opwarming in het lichaam worden vergroot, vooral als de afmetingen van het implantaat ongeveer even groot zijn als de golflengte van de EMV.

EMV kunnen passieve metalen hulpmiddelen verplaatsen in het lichaam of de opgewekte elektrische stromen en opwarming versterken, wat schade in het lichaam kan veroorzaken. Overigens geldt dit ook voor actieve medische hulpmiddelen die metalen onderdelen bevatten.

EMV en schade door tatoeages of piercing
Wist je dat schade aan het lichaam ook kan ontstaan door interactie van EMV met metalen voorwerpen of deeltjes in of op het lichaam die geen medisch hulpmiddel zijn, zoals sierraden, piercings en tatoeages? Tatoeages of permanente make–up kunnen ijzeroxide of andere geleidende metaaldeeltjes bevatten, die kunnen opwarmen in hoogfrequente velden, waardoor schade aan de huid kan ontstaan.

Hoe kun je risico’s vermijden?

De belangrijkste maatregel om risico’s te verminderen is afstand houden. Hoe verder van een bron je verwijdert bent, hoe zwakker de EMV worden.

Toelichting en tips
Hieronder vind je een toelichting op een aantal apparaten en enkele tips om blootstelling aan elektrosmog in je dagelijkse leven eenvoudig te verminderen.
Trek STEKKERS uit het stopcontact van apparaten die toch niet worden gebruikt.
Alle apparaten met een z.g .’stand-by’ schakeling geven in ‘uit’-stand bijna evenveel elektromagnetische velden (EMV) als wanneer ze ‘aan’ staan. Over het algemeen geven alle elektrische apparaten behalve een elektrisch veld, ook een magnetisch veld. Die velden ontstaan bij bijv.strijkijzers, föhns, oplaadbare tandenborstels, scheerapparaten, broodroosters, stofzuigers.

Het zijn velden die de door woonbiologen aanbevolen waarden vaak meer dan 20 keer overschrijden, dus elektrohooggevoeligen (EHS-ers) dienen extra op te letten hoe vaak en hoe lang ze zich aan deze velden blootstellen. In tegenstelling tot hoogfrequente en laagfrequente elektrische straling, zijn magnetische velden vrijwel niet af te schermen, maar ze kunnen wel tot allerlei klachten leiden, dus het enige dat er op zit is ze zoveel mogelijk te vermijden.

Inductiekookplaten
In een inductiekookplaat zijn elektrische spoelen geplaatst. Deze genereren onder de pan een magnetisch veld dat met een zeer hoge frequentie fluctueert, zo tussen de 25 en 100 kilohertz. Hierdoor gaat een elektrische wervelstroom door de bodem van de pan lopen die door de weerstand van de bodem wordt omgezet in hitte. Er ontstaat dus een zeer sterk elektromagnetisch veld bij gebruik van een inductiekookplaat en daar kunnen elektrogevoelige mensen veel last van hebben.

TL-verlichting
de elektronica die hierbij nodig is veroorzaakt veel frequenties in het kilohertzbereik. Deze frequenties hebben biologisch meer impact dan een “schone” (gladde, sinusvormige) 50Hz signaal. Sommige mensen hebben last van deze verlichting.

Stalen lamparmaturen
De meeste stalen lamparmaturen zijn niet geaard.
Met eenvoudige apparatuur is te zien dat deze behoorlijke EM-velden genereren. Dat komt doordat al het staal de elektrische velden oppikt en vervolgens weer afstraalt (dus versterkt). Wanneer men daar de hele dag naast zit, is dit niet zo goed. Zorg er in ieder geval voor dat als je vaak dicht naast een bepaalde lamp zit, deze op een geaard stopcontact is aangesloten, want dat verlaagt het elektromagnetisch veld sterk.

Dimmers en aan/uit schakelaars
Dimmers en aan/uitschakelaars tussen de lamp en het stopcontact geven vaak hoge elektrische velden af. Het beste is een snoer rechtstreeks van de lamp naar het stopcontact dus zonder onderbreking van het snoer door dimmer of tussenschakelaar.

Het stekkerprobleem
Wanneer je een apparaat nodig hebt, controleert je of je dit optimaal hebt aangesloten op het elektriciteitsnet. Dit klinkt vreemd, maar in het ergste geval loopt de fase door het apparaat tot aan de schakelaar. Wanneer je de stekker er andersom insteekt, wordt de fase al direct bij de schakelaar onderbroken. Dus bij foute aansluiting wordt er al een veld gegenereerd zonder dat het apparaat (of lamparmatuur) ingeschakeld is! Je kunt dat testen met meetapparatuur voor lage frequenties of m.b.v. een spanningsdetector of elektrosmogmeter.

Het gebruik van randaarde. Installeer randaarde in de ruimten waar je apparatuur gebruikt met aardestekkers, zoals computers of wasmachines. Dit is niet voor niets. Controleer dan ook verlengkabels en stekkerdozen op of ze verbonden zijn met een geaard stopcontact! N.B. Het randaardeprincipe werkt niet door een niet-geaarde stekker te verbinden met een verlengsnoer met randaarde.

Er is dus altijd een geaard stopcontact nodig. Je kunt deze herkennen aan het feit dat ze dieper / dikker zijn dan een niet geaard stopcontact. Er zijn ook 2 metalen pinnetjes in te zien. In wat oudere huizen is er boven vaak helemaal geen randaardestopcontact. Je kunt dan overwegen om er boven 1 aan te laten leggen en van daaruit met een geaard verlengsnoer bv de computer of TV die je boven gebruikt, op die manier te aarden.

Meterkast
De meterkast geeft hoge magnetische velden af en is dus niet zo’n goede plek om lang bij in de buurt te zijn.

Hybride en elektrische auto’s
Autorijden in hybride en elektrische auto’s kan er, vooral als je stralingsgevoelig bent, toe leiden dat je van autorijden bijv. heel moe wordt of veel hoofdpijn krijgt. De vele zendmasten die langs de snelweg staan, kunnen klachten nog verergeren.

Electrosmog in de slaapkamer
We brengen 1/3 deel van onze dag door in de slaapkamer. ’s Nachts hebben wij een lagere weerstand voor invloeden van buitenaf en zijn we dus bevattelijker voor belastende invloeden. Verwijder daarom zoveel mogelijk (bij voorkeur ALLE) stroomverbruikers uit de slaapkamer.

Wekker
Gebruik een mechanische wekker of een wekker op batterijen. Er zijn er ook die op batterijen werken en geen tikkend geluid maken. Als u toch uw elektrische wekker wilt blijven gebruiken, zorg er dan voor dat deze minstens 3 meter van uw hoofdeind verwijderd is. TV´s geven nog straling af als ze op stand-by staan.

Blauw licht
Het dat mobieltjes, laptops en tablets afgeven, verstoort de aanmaak van melatonine waardoor men slecht gaat slapen. Het beste is dus om de genoemde apparaten niet op de slaapkamer te hebben ’s nachts en ze daar dus ook niet op te laden.

Smartphone
Een smartphone geeft laagfrequente straling af, maar nog veel meer impact kunnen de hoogfrequente velden hebben die er door worden uitgezonden. Zorg er daarom voor dat de smartphone minimaal 5 meter van uw hoofd verwijderd is tijdens het slapen.
Hier kun je gerapporteerde biologische effecten van radiofrequente straling bij blootstelling aan bijvoorbeeld WiFi en een draadloze telefoon vinden.

Wist je trouwens dat de wettelijke blootstellingsnormen in Nederland voor radiofrequente elektromagnetische straling tot de hoogste ter wereld behoren (41-61 V/m)? Kinderen van 0- ongeveer 11 jaar 5-10 keer meer straling opnemen dan volwassenen omdat hun schedel dunner is en de samenstelling van hun hersenen anders is? Vrouwen veel vaker last hebben van elektrohooggevoeligheid, omdat hun hormoonstelsel complexer is dan dat van mannen?

Elektrische dekens
Maak liever geen gebruik van elektrische dekens of kussens. Of trek de stekker eruit nadat het bed is voorverwarmd. De meeste schakelaars schakelen slechts één pool af. Dus ook al lijkt het alsof de deken uit staat, dan nog blijft er een elektrisch veld lopen. Een alternatief kan zijn een warmwaterkruik in bed te leggen.

Elektrisch verstelbare bedden
Elektrische verstelbare bedden lijken comfortabel, maar de motoren produceren aanzienlijke elektromagnetische velden. Bovendien absorberen metalen bedspiralen magnetische wisselvelden en stralen ze deze vervolgens weer aan je door terwijl je slaapt. Daarom is het ook beter om geen BOXSPRING te gebruiken omdat dit een metalen frame bevat.

Waterbedden
Waterbedden kunnen problemen geven, vanwege het verwarmingselement. Het zet je lichaam als het ware onder spanning. Dit is met een speciale huidpotentiaalmeter te meten.

Acculader
Zet de oplader van je smartphone niet in je slaapkamer om ’s nachts je smartphone op te laden, want deze geven hoge EMV af.
Iets over netvervuiling

Energiezuinige apparaten
Vrijwel al onze moderne en energie- efficiënte elektronische apparaten zoals energiezuinige wasmachines en opladers, werken op frequenties van 4 KHZ – 100KHZ. Deze frequenties hebben een grote biologische impact. Uit onderzoek blijkt dat onze hersenen, hart en cellen gebruik maken van elektromagnetische signalen, geladen ionen, voltage- gated ionenkanalen en dat die processen allemaal op subtiele maar duidelijke wijze, verstoord kunnen worden door externe elektromagnetische velden.

Vuile stroom: storing in je lichaam

Energiezuinige apparaten hebben niet het hele stroomaanbod in de leiding nodig. Ze plukken daarom hapjes stroom van het lichtnet. Het mooie patroon van 50 Hertz , een golflijn, een zuivere sinus in gelijkmatige ronde boogjes, verandert daardoor in een blokpatroon. Geen ronde vormen meer maar strakke rechte lijnen, als blokken. Deze patronen verstoren het elektrische systeem binnen een gebouw, waardoor er vuile stroom wordt gecreëerd. Dit zorgt voor storing/ruis in het lichaam. Dat komt omdat in de natuur dit soort gepulste elektromagnetische straling niet voorkomt. Er wordt een niet-constant signaal uitgezonden. Het lichaam “kent” dit niet en voelt zich aangevallen, het afweersysteem weet niet wat het ermee aan moet en raakt op den duur uitgeput.

Hoe minder energiezuinige apparatuur er gebruikt wordt, hoe minder vuile stroom. Minder goed voor het milieu, maar beter voor ons lichaam. Er zijn filters te koop voor in het stopcontact. Hiermee worden storende frequenties onderdrukt waardoor de vuile stroom vermindert of verdwijnt.

Marijke Verstege