skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

De 5 ontwikkelingsstadia in Hashimoto’s thyroiditis

Hashimoto’s thyroiditis is een auto-imuunaandoening van de schildklier. Dit betekent dat het imuuunsysteem de schildklier herkent als een vijand en het begint aan te vallen. Dit leidt uiteindelijk tot vernietiging van het schildklierweefsel. Wanneer dit vernietigingsproces lang genoeg duurt, verliest de schildklier zijn vermogen om voldoende schildklierhormoon te maken. Er is dan sprake van een trage schildklierfunctie: hypothyroïdie.

Vernietigingsproces van de schildklierschildklier

Dit vernietigingsproces kan meerdere jaren voortduren en wordt vermoedelijk getriggerd door schade aan de schildklier. Het resultaat is dat zich immuuncellen verzamelen in de schildklier en dat ze hun vermogen verliezen om onderscheid te maken tussen het schildklierweefsel en vreemde indringers, zoals een virus of bacterie.
Meestal wordt Hashimoto’s pas ontdekt wanneer het vernietingsproces al ver gevorderd is en er aanzienlijke schade aan de schildklier is ontstaan.

Hoe wordt Hashimoto’s gediagnostiseerd?

Het duurt gemiddeld 10 jaar na de start van de auto-immuunaanval op de schildklier dat de diagnose Hashimoto wordt gesteld.
De reden dat dit zo lang duurt is, dat conventionele artsen alleen testen op TSH-spiegels in het bloed. Maar deze waarde stijgt pas wanneer de aandoening al in stadium 4 is beland. Er zijn gelukkig betere tests beschikbaar die de schildklieraandoening veel eerder kunnen vaststellen dan in stadium 4 waarin TSH verhoogd is. Echter veel artsen doen deze tests pas wanneer het TSH al verhoogd is.

Des te langer het immuunproces gaande is, des te groter de schade aan de schildklier en des te groter de kans dat iemand onvoldoende schildklierhormoon meer kan maken. Als het auto-immuunproces eerder ontdekt wordt, kunnen verdere schade aan de schildklier en een groot aantal gezondheidsklachten worden voorkomen. De meest behulpzame tests voor het vaststellen van Hashimoto’s in een vroeg stadium zijn de echo en het bepalen van antistoffen tegen de schildklier: anti-TPO, anti-TG en anti-TSH-receptor.
Als de onbalans in het immuunsysteem niet wordt aangepakt kan het immuunsysteem ook andere lichaamsweefsels gaan aanvallen. Hierdoor kunnen nieuwe, andere auto-immuunaandoeningen ontstaan.

Er zijn tot op heden geen conventionele aanbevelingen of richtlijnen om een aanval van het immuunsysteem op de schildklier aan te pakken. De focus ligt op het herstellen van normale schildklierhormoonwaardes met behulp van schildklierhormonen. Gelukkig zijn er vanuit de complementaire geneeskunde wel mogelijkheden om het immuunsysteem te balanceren en verdere schade aan de schildklier een halt toe te roepen.

Hashimoto’s OntwikkelingsstadiaDe 5 ontwikkelingsstadia in Hashimoto’s thyroiditis

In een artikel uit 2014 van Wiersinga en collega’s werden er 5 stadia van Hashimoto’s onderscheiden:

Stadium 1:
Je hebt een genetische aanleg om Hashimoto te ontwikkelen. Je schildklierfunctie lijkt normaal en er is geen aanval van het immuunsysteem op de schildklier. Je hebt in dit stadium nog geen auto-immuunziekte of schildklieraandoening.
Dus TSH(normaal) vrije T3/vrije T4 (normaal) en geen auto-immuunziekten.

Stadium 2:
Je hebt verhoogde antistoffen tegen de schildklier en een normale TSH-waarde.

Stadium 3:
Je hebt (licht) verhoogde TSH-waarde en normale vrije T4- en vrije T3-waardes met of zonder verhoogde antistoffen tegen de schildklier

Stadium 4:
Je hebt verhoogde TSH-waarde en verlaagde vrije T3- en/of vrije T4-waardes. Je antistofwaardes tegen de schildklier zijn wel of niet verhoogd.

Stadium 5:
Je ontwikkelt een andere vorm van auto-immuunaandoening.

Stadium 1 t/m 5 nader bezienDe 5 ontwikkelingsstadia in Hashimoto’s thyroiditis

Stadium 1: Genetische aanleg
In de beginfase heeft iemand een genetische aanleg voor het ontwikkeling van Hashimoto, maar normale schildklierwaardes, zoals TSH, T4 en T3 zolang er geen belasting heeft plaats gevonden met triggers die het immuunsysteem ontregelen. Er worden geen antistoffen tegen de schildklier aangemaakt en er zijn geen schildklierklachten.

Als u een auto-immuunschildklieraandoening heeft is dit het stadium waarin uw kinderen en ouder zich bevinden. Of u zit in dit stadium wanneer u een direct familielid heeft met een auto-immuuunschildklieraandoening. Dit is het stadium waarin u veel kunt doen op het gebied van preventie, zodat de genetische aanleg niet tot ontwikkeling van een auto-immuunschildklieraandoening leidt.

Stadium 2: Afweercellen vallen de schildklier aan
Bij Hashimoto thyroiditis is er sprake van een overmaat aan lymfocyten (witte bloedcellen) in de schildklier. Wanneer de lymfocyten hier in kleine hoeveelheden aanwezig zijn ruimen ze zieke, beschadigde en dode schildkliercellen op. Alleen wanneer ze hier in grote hoeveelheden voorkomen beginnen ze ook gezond schildklierweefsel aan te vallen en op te ruimen.

In dit stadium van Hashimoto’s zullen de schildklierantistoffen verhoogd zijn. Meer dan respectievelijk 80 en 90 percent van de mensen heeft verhoogde antistoffen in het bloed tegen thyroglobuline en thyroid peroxidase (TPO).
Bij sommige mensen echter zijn er in dit stadium geen verhoogde antistoffen in het bloed aantoonbaar. Maar wanneer deze mensen een echo van de schildklier laten maken of wanneer er een stukje schildklierweefsel wordt weggenomen, zijn de veranderingen in het schildklierweefsel duidelijk waarneembaar.

Dit stadium kan tientallen jaren duren, voordat er zo veel schade is ontstaan dat er ook daadwerkelijk veranderingen optreden in de schildklierbloedwaardes TSH, vrij T4 en vrij T3. In stadium 2 zijn de bloedwaardes van deze schildklierhormonen nog normaal.

In stadium 2 ervaren veel mensen al diverse klachten, zoals stemmingswisselingen, angst, vermoeidheid, gewichtstoename of -afname, miskramen en onvruchtbaarheid. Het lichaam werkt hard om de schildklierwaardes normaal te houden. Dit kan het lichaam zo uitputten, dat er veranderingen optreden in diverse lichaamsfuncties en er een tekort ontstaat aan voedingsstoffen door de verhoogde behoefte.

Meestal is er in deze fase sprake van een veranderde verhoogde doorlaatbaarheid van de darmwand. Hierdoor kunnen er allerlei nieuwe gezondheidsproblemen ontstaan, zoals ontwikkeling van voedselovergevoeligheden, ontstekingen en infecties elders in het lichaam en een tekort aan vitamines, mineralen en sporenelementen door een verminderde opname. Dit is het ideale stadium om door middel van leefstijl- en voedingsinterventies te voorkomen dat het ziekteproces voortschrijdt en de schildklier (verder) beschadigd raakt.

Dit geldt zowel voor mensen die verhoogde antistoffen hebben als mensen waarbij er geen antistoffen aantoonbaar zijn, maar waarbij er in het biopt of op de echo veranderingen in de schildklier zijn gezien.
Het is belangrijk om op zoek te gaan naar de triggers die het auto-immuunproces in gang hebben gezet en de interventies hierop af te stemmen.

Veel voorkomende triggers bij de ontwikkeling van Hashimoto zijn:darmmilieu
voedselovergevoeligheden (o.a. gluten en melkeiwitten)
-een tekort aan voedingsstoffen, zoals vitamine A, D, zink en omega-3 vetzuren
-een onbalans in de darmflora (dysbiose)
-een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmwand (lekkende darm)
toxines, waaronder zware metalen en fluoride
chronische stress (bijnieruitputting)
chronische infecties.

De ervaring van veel complementair werkende artsen, therapeuten en natuurdiëtisten, is dat in dit stadium door het 100% weglaten van glutenhoudende producten bij een flink aantal mensen de antistoffen dalen en de klachten verminderen.

Stadium 3: Subklinische Hypothyroïdisme
In stadium 3 is de schildklierfunctie niet meer optimaal, maar vertraagd. De TSH-bloedwaardes zijn licht verhoogd (3-10 mU/L), maar de vrij T3 en vrij T4 zijn normaal. De schildklierantistoffen kunnen in deze fase nog hoger zijn dan in stadium 2, omdat de verhoging in TSH het ontstekingsproces in de schildklier stimuleert. Bij sommige mensen echter, blijven de antistoffen nog steeds negatief.

De 5 ontwikkelingsstadia in Hashimoto’s thyroiditis

In de reguliere geneeskunde wordt er in dit stadium vaak geen behandeling ingezet, maar afgewacht hoe de bloedwaardes zich verder ontwikkelen. Alleen, door af te wachten schrijdt het auto-immuunproces vaak verder voort. Uiteindelijk krijgt iemand daardoor meer klachten en ontwikkelt een duidelijke, klinische hypothyreoïdie (trage schildklierfunctie).

In dit stadium lukt het bij een deel van de mensen met subklinische hypothyreoïdie om met natuurlijke middelen en interventies het ziekteproces te stoppen en keren. Een ander deel kan baat hebben bij het gebruik van (natuurlijke) schildklierhormonen. Het is belangrijk om in dit stadium de TSH-bloedwaarde te normaliseren, omdat een (licht) verhoogde waarde het ontstekingsproces verder aanwakkert.
In dit stadium zijn leef- en eetstijlinterventies en het behandelen van de onderliggende onbalans essentieel om zich beter te voelen, verdere schade te voorkomen en het ziekteproces om te keren.

Stadium 4: Overduidelijke Hypothyroïdisme
De 5 ontwikkelingsstadia in Hashimoto’s thyroiditisIn stadium 4 is er sprake van een duidelijk verminderde schildklierfunctie. De schildklier wordt/is zodanig beschadigd, dat het niet langer voldoende schildklierhormoon kan maken. TSH is verhoogd net als vrij T4 en vrij T3. Schildklierantistoffen kunnen nu zelfs hoger zijn dan in de eerste 3 stadia. Dit is het stadium waarin iemand vaak veel schildkliergerelateerde klachten heeft en de diagnose hypothyreoïdie of Hashimoto’s wordt gesteld.
In deze fase is het noodzakelijk om reguliere schildklierhormonen te gebruiken om ernstige gezondheidsproblemen te voorkomen.

Ook in dit stadium is het cruciaal om de oorzaak/oorzaken van de immuunontregeling aan te pakken en de voedings- en leefstijl hierop aan te passen. Hierdoor verminderen de klachten en wordt het ontstekingsproces geremd en verdere schade aan de schildklier en elders in het lichaam voorkomen.

Stadium 5: Ontwikkeling van andere auto-immuunaandoeningen
Wanneer iemand Hashimoto heeft is er een groter risico om andere auto-immuunaandoeningen te ontwikkelen, zoals psoriasis, Sjögren, reuma, coeliakie, (systemische) lupus erythematodes en multiple sclerose. Dit komt door het voortschrijden van het auto-immuunproces, Er is namelijk nog steeds een onbalans in het immuunsysteem. Het immuunsysteem begint andere weefsels aan te vallen, zoals de speeksel- en traanklieren bij Sjögren, dunne darm bij coeliakie en de gewrichten bij reuma.

De 5 ontwikkelingsstadia in Hashimoto’s thyroiditis

In dit stadium is het heel belangrijk dat iemand de juiste hoeveelheid schildkliermedicatie gebruikt om de TSH, vrij T4 en vrij T3 binnen de referentiewaardes te brengen en houden.
Helaas helpt het gebruik van schildkliermedicatie of het verwijderen van de schildklier in dit stadium niet om het auto-immuunproces te stoppen.

In stadium 5 is het niet meer mogelijk om de schade aan de schildklier te herstellen. Wel kan door een aanpassing in eet- en leefstijl en het wegnemen van immuunverstorende factoren het auto-immuunproces gestopt worden. Dit vermindert de gezondheidsklachten die ontstaan zijn door het auto-immuunproces en voorkomt dat er nieuwe gezondheidsproblemen bij komen.

Tot slot

De 5 ontwikkelingsstadia in Hashimoto’s thyroiditisHeeft u of iemand in uw familie een schildklieraandoening of vermoedt u dat u een schildklieraandoening heeft of aan het ontwikkelen bent, laat dan uw schildklierhormoonwaardes en antistoffen bepalen. Bij normale bloedwaardes, maar een sterke verdenking van schildklierklierproblemen kan een echo van de schildklier meer duidelijkheid geven. In aanvulling op de in dit artikel genoemde bloedwaardes TSH, vrij T4, vrij T3, anti-TPO, anti-TSH-receptor en anti-thyroglobuline kan de bepaling van de verhouding tussen T3 en blokkerend reversed T3 zinvol zijn. Hierdoor krijgt u een compleet beeld van uw schildklierhormoonhuishouding.

Hoe eerder u passende maatregelen neemt, hoe groter de kans dat u het ziekteproces kunt stoppen en omkeren. Hierdoor komt en blijft u in een betere conditie en voorkomt u verdere gezondheidsproblemen in de toekomst.
Het aanpakken van de onderliggende immuuntriggers en een hierop aangepaste leef- en eetstijl zijn hierbij belangrijke hulpmiddelen. Het toepassen van een glutenvrij dieet in een vroeg stadium van het ziekteproces kan het ziekteproces helpen keren.

Een (natuur)arts (schildkliermedicatie) en natuurdiëtist gespecialiseerd in schildklieraandoeningen (dieet & voedingssuppletie) kunnen u hierin begeleiden.

Lees meer over de schildklier in ons schildklier archief

De 5 ontwikkelingsstadia in Hashimoto’s thyroiditisTanja Visser, Natuurdiëtist
www.dieetcare.nl

Darm Microbioom Plus ontlastingtest

De 5 ontwikkelingsstadia in Hashimoto’s thyroiditisVerkoopprijs (incl. BTW): € 336,95
Koop deze test hier

De microbioom plus ontlastingstest omvat de microbiologische analyse van aërobe en anaerobe sleutelbacteriën, alsook van schimmels en gisten (Candida albicans en Candida spp.), spijsverteringsresiduen en α-1-antitrypsine, calprotectine, galzuren, pancreas-elastase, secretorisch IgA, betadefensin, EPX en zonuline in de ontlasting. Verder wordt het menselijke intestinale microbioom bepaald door middel van sequentiebepaling van het genoom van de darmflora.

Het intestinale microbioom, het totaal van alle micro-organismen, die de darm koloniseren, is van vitaal belang voor de menselijke gezondheid. Een dysbiose van het darmmicrobioom wordt – zoals talrijke studies bewijzen – geassocieerd met verschillende ziekten: schildklierziekten, Auto-immuunziekten,  Metabool syndroom, diabetes, inflammatoire darmziekten zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, prikkelbare darmsyndroom, darmkanker, calciumoxalaat-nierstenen, cardiovasculaire ziektes, reumatoïde artritis, evenals neurologische aandoeningen.

De analyse van het intestinale microbioom wordt uitgevoerd door middel van DNA-sequentie (next-generation sequentie). Deze methode bracht een revolutie teweeg in de diagnostiek, omdat het de detectie van bijna alle tot dan bekende bacteriën mogelijk maakte. Door DNA-sequentie kunnen de effecten van afzonderlijke zeer complexe microbiota op de kolonisatieresistentie, spijsverteringsprocessen, opname van voedingsstoffen en vitaminen evenals op de immuniteit nauwkeuriger worden beoordeeld. In deze moleculair-biologische testmethode worden ook anaerobe bacteriën op het hoogste technische niveau gedetecteerd, die niet kunnen worden aangetoond via een bacteriecultuur (op kweek zetten).

Zonuline ontlastingtest

De 5 ontwikkelingsstadia in Hashimoto’s thyroiditisVerkooptest (incl BTW): €46,50
Koop deze test hier

Chemische analyse
voor het bepalen van het zonulinegehalte in ontlasting

Over deze test
In het geval van overgroei van de darm is de darmflora alleen nog beperkt in staat, zijn fysiologische taken te vervullen. De daaruit voorkomende verstoring van de microbiële barrière veroorzaakt uiteindelijk pathomechanismen die leiden tot latente ontstekingsveranderingen van de mucosa met daaropvolgende doorlaatbaarheidsstoornissen. In de context van micro-ecologische stoornissen kunnen pathogene bacteriën, virussen, schimmels of parasieten gemakkelijker toegang krijgen tot slijmvliesreceptoren, zich sneller vermenigvuldigen en dus gemakkelijker infecties veroorzaken.

Het microbiële metabolisme brengt uiteindelijk afhankelijk van de kiemspecies ofwel substraten voort, die nuttig zijn voor het darmmilieu of die echter het systeem op verschillende manieren beschadigen. Het losser worden van de „tight junctions“ van het darmepitheel leidt tot een verhoogde doorlaatbaarheid van de mucosa, die ook bekend staat als Leaky Gut. Veel moleculen kunnen dus vanuit het gastro-intestinale gebied in het bloed terecht komen en verschillende reacties veroorzaken.

Bijzonder belang wordt gehecht aan endotoxine. Dit molecuul dat ook wel als lipopolysaccharide (LPS) aangeduid wordt, is afkomstig van het oppervlak van gram-negatieve bacteriën en dient als ontstekingsmarker. Bij chronische overbelasting van het bloed met LPS, kan dit leiden tot een zogenaamde “stille ontsteking (silent inflammation)” en vanwege de constante ontstekingssituatie andere ziekten, zoals het metabool syndroom, obesitas, type 2 diabetes of arteriosclerose bevorderen. De LPS-concentratie in het bloed kan direct worden bepaald door laboratoriumdiagnostiek.

Het eiwit zonuline bindt aan specifieke receptoren op de epitheelcellen van de darmwand en activeert daarmee een proces van biochemische gebeurtenissen die de opening van de nauwe overgangen veroorzaken en de doorlaatbaarheid van de darmepitheelcellen verhogen. Patiënten met actieve coeliakie vertonen verhoogde niveaus van zonuline en zonuline-antilichamen. Veel coeliakie-patiënten hebben ook andere auto-immuunziekten, zoals insuline-afhankelijke diabetes, multiple sclerose en reumatoïde artritis. Aangenomen wordt dat daarbij verhoogde niveaus van zonuline een cruciale factor zijn.

Referenties

[1] Izabella Wentz, PharmD, FASCP on August 6, 2020
301 Reversible subclinical hypothyroidsm in the presence of adrenal insufficiency. Endocr Pract 2006 sept-oct;12(5): 572. https://thyroidpharmacist.com/articles/5-stages-hashimotos-thyroiditis/
[2] Tockigt JR et al, Update on the Sick Euthyroid Syndrome. Disease of the Thyroid Humana Press, 1997, pg 49-68.
[3] Wiersinga WM, Thyroid autoimmunity, Review Endocr Dev 2014;26:139-57. doi: 10.1159/000363161. Epub 2014 Aug 29. PMID: 25231450 DOI: 10.1159/000363161 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25231450/
Nederlandse vertaling van tabel 2 uit het artikel https://thyroidpharmacist.com/articles/5-stages-hashimotos-thyroiditis/ Izabella Wentz, PharmD, FASCP on August 6, 2020

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen