skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1500 artikelen over gezondheid!

Voedselallergie: een overhaaste diagnose?

De NDN zet informatie voor u op een rij

Hoe komen deze twee specialisten tot deze uitspraken? Wat doet u met deze informatie als ouder van een (mogelijk) overgevoelig kind en als hulpverlener die ouders adviseert? Artsen stellen tegenwoordig zeker vijfmaal vaker de diagnose voedselallergie. Voedselallergie komt aantoonbaar voor bij ongeveer 2,5 procent van de kinderen. Vooral klachten en vermoedens van ouders maken dat artsen vaker de diagnose van een allergie voor voeding stellen.

Diagnose allergie kan alleen via een test …

Volgens kinderarts Brand van de Insala Klinieken in Zwolle en internist Dubois van het UMC Groningen, kan de diagnose voedselallergie niet gesteld worden aan de hand van klachten van patiënten of hun ouders. “In zeker 80% van de gevallen hebben ouders het niet bij het rechte eind als ze een allergie vermoeden. Uitsluiten en uitproberen is niet goed genoeg. Bovendien zijn de diagnostische methoden niet goed.” zo stellen zij.

Uitproberen en uitsluiten, wat veel consultatiebureaus prefereren, geeft volgens de artsen in zeker de helft van de gevallen ten onrechte aan dat er sprake is van allergie voor voeding. Alleen dubbelblind en placebo gecontroleerd is goed genoeg. Zeker de gangbare laboratoriumtests geven hooguit aanwijzingen voor gevoeligheden, niet voor allergie die leidt tot bijvoorbeeld huiduitslag, diarree of buikpijn.

“Voedselallergie is alleen vast te stellen via dubbelblind en placebo gecontroleerd onderzoek” menen de twee artsen. (Redactie: bij dubbelblind placebo gecontroleerd onderzoek weten zowel de arts als de patiënt niet of de patiënt de te testen stof krijgt of dat er sprake is van een onwerkzame neppil). “Zulke tests kunnen in maar enkele ziekenhuizen worden uitgevoerd. Dat aantal moet worden uitgebreid”, aldus Brand en Dubois. Zij waarschuwen voor een onterechte vaststelling van koemelkallergie bij kinderen. “Gezonde kinderen op jonge leeftijd geen koemelk geven, kan zo’n allergie later juist oproepen” schrijven ze.

Commentaar van de NDN

Wat is voedselallergie precies? Internationaal zijn er afspraken gemaakt over wat we onder de term voedselovergevoeligheid, voedselallergie en voedselintolerantie verstaan.

  • Elke abnormale reactie na contact met een bepaald voedingsmiddel noemt men een voedselovergevoeligheid.
  • Bij een allergie ontstaan de klachten t.g.v. een overactief afweersysteem, vaak al wanneer het lichaam met zeer kleine hoeveelheden in contact komt.
  • Bij een voedselintolerantie is het afweersysteem niet bij de reactie betrokken en ontstaan de klachten vaak pas na contact met grotere hoeveelheden.

Elimineren, provoceren en reëlimineren Om uit te zoeken waar iemand overgevoelig voor is wordt vaak gebruik gemaakt van een eliminiatie-provocatie-reëliminatietest. Het verdachte voedingsmiddel wordt eerst een aantal weken weggelaten (geëlimineerd), vervolgens weer gegeven (geprovoceerd) en daarna weer weggelaten (gereëlimineerd). Verminderen de klachten bij eliminatie, komen ze terug bij provocatie en verdwijnen ze weer bij re-eliminatie dan is de diagnose gesteld.

De NDN vindt het terecht dat de twee artsen aandacht vragen voor een zorgvuldige diagnostiek. Het gebeurt regelmatig, dat er onjuiste diagnoses worden gesteld door het niet zorgvuldig volgen van de procedures. Een fout die regelmatig voorkomt, is dat het verdachte voedingsmiddel wordt weggelaten, maar na verdwijnen van de klachten niet meer opnieuw wordt uitgeprobeerd.
Kortom de provocatie en reëliminatie blijven achterwegen.

Te snelle conclusies Lang niet altijd is het weglaten van het voedingsmiddel de oorzaak van het verdwijnen van de klachten. Ook gebeurt het nog wel eens dat iemand een onjuiste conclusie trekt uit de eliminatie-provocatietest. Stel iemand vermoedt, dat hij of zij niet tegen kunstmatige kleurstoffen kan. Hij eet regelmatig snoepjes met deze kleurstoffen erin. Hij of zij eet een aantal weken deze snoepjes niet meer en raakt van zijn klachten af. Wanneer hij of zij ze weer eet komen de klachten weer terug.
Kun je nu zeggen dat iemand allergisch is voor kunstmatige kleurstoffen? Misschien waren het de kleurstoffen. Maar ook de hoeveelheid suiker of de kunstmatige geur- en smaakstoffen kunnen de boosdoener zijn geweest.

Nu is dat bij snoep wellicht wat minder belangrijk om te weten wat het precies is waar je niet tegen kunt. Je kunt tenslotte goed leven zonder snoep. Maar wat als het gaat om de melk die je alleen maar drinkt in de vorm van chocolademelk of de tarweboterham waar naast tarwe ook gist, melk- en sojabestanddelen in zitten?

Zorgvuldige begeleiding

Voor een zorgvuldige diagnostiek van voedselovergevoeligheid vindt de NDN begeleiding door een in voedselovergevoeligheid gespecialiseerde diëtist, arts of therapeut onontbeerlijk. De diëtist geeft ook advies hoe de voeding volwaardig blijft bij het weglaten van essentiële voedingsmiddelen, zoals melk, vlees en granen. Op de adressenlijst van deze website staan die natuurdiëtisten die gespecialiseerd zijn in voedselovergevoeligheid.

Is dubbel blind placebo gecontroleerd onderzoek wel de juiste methode?

Volgens Brand en Dubois moeten we nu allemaal dubbelblind placebo gecontroleerd gaan testen op voedselallergie. Anders is een allergie niet bewezen. Maar in hoeverre bootst belasting met een capsuletje met wat melkeiwit erin eigenlijk de dagelijkse situatie na? U eet geen capsules melkeiwit, maar drinkt glazen melk, neemt kommetjes yoghurt en brood met melkbestanddelen.

Betekent dat als uw kind niet reageert op een capsule melkeiwit er dan geen sprake is van een allergie? Stel nu dat u vermoedt, dat uw kind overgevoelig is voor koemelk. U geeft het 4 weken lang geen producten waar koemelkbestanddelen in zitten. Uw kind wordt een heel ander kind: weg snotneus en buikpijn, het is weer levendig en vol energie. Per ongeluk krijgt uw kind een koekje met melkpoeder erin bij een vriendje. U merkt geen directe klachten. Vervolgens geeft u uw kind 2 weken lang weer zijn 2 glazen melk per dag. Het begint na 1 week te klagen over buikpijn, krijgt een snotneus en wordt moe, lusteloos en hangerig. U laat de melk weg en de klachten verdwijnen weer. Is hier dan geen sprake van koemelkallergie of –overgevoeligheid of hoe u het ook noemen wilt?

Overgevoeligheidsreacties ontstaan ook soms pas dagen of enkele weken nadat het product dagelijks is gegeten. Wilt u uw kind nog onderwerpen aan een dubbelblind placebo gecontroleerd onderzoek? Wie bewijst u hiermee een dienst? De ouders? Die hebben al het praktische bewijs. Het kind? Die belast u alleen maar onnodig nog een keer met alle mogelijk negatieve gevolgen van dien. De specialist misschien?

Te langdurige borstvoeding?

Brand en Dubois stellen in het zelfde artikel dat een overhaaste diagnose kan leiden tot te langdurige borstvoeding. Wat is er op tegen om kinderen langdurig borstvoeding te geven? De meeste Nederlandse vrouwen stoppen binnen 3 maanden met het geven van borstvoeding. Dat is ongelofelijk jammer.
Want een gezonde langdurige borstvoeding is volgens de NDN 1 tot 1,5 jaar.

De perfecte voeding Borstvoeding is de meest perfect voeding voor een baby: het is volledig afgestemd op de behoefte van de baby, is licht verteerbaar en zit vol met afweerstoffen die allergieën helpen voorkomen. Vrouwen moeten kunnen rekenen op steun van alle hulpverleners in de gezondheidszorg om hun baby zo lang mogelijk borstvoeding te geven. De negatieve uitlating van de twee artsen over borstvoeding helpt niet bepaald mee aan het creëren van een borstvoedingvriendelijk klimaat in Nederland.

Onnodig koemelkvrij roept later koemelkallergie op?

Volgens Brand en Dubois loop men het risico later overgevoelig te worden voor koemelk als deze geëlimineerd wordt uit de voeding. Met andere woorden: door nu koemelk te gebruiken voorkomt men een koemelkallergie in de toekomst? Zo doorredenerend zouden de twintigers onder ons bijna allemaal allergisch moeten zijn voor kiwi’s, mango’s, avocado, struisvogelvlees etc.

Deze producten waren tientallen jaren geleden nog niet verkrijgbaar. Als jong kind kwam men er dus niet meteen mee in contact. Het is bekend, dat als melk lange tijd niet gebruikt wordt men veel minder van het enzym lactase in de darm aanmaakt om melksuiker te verteren. Gaat men dan na een tijd weer veel melk drinken dan kan dat tot darmklachten leiden. De klachten verdwijnen na verloop van tijd, omdat de darm dan weer voldoende lactase aanmaakt.
Dit fenomeen heeft echter niets te maken met het ontwikkelen van een koemelkallergie.

Onderzoek heeft bovendien uitgewezen, dat wanneer beide ouders of een ouder broertje of zusje allergisch zijn, het preventief weglaten van o.a. koemelk in het eerste levensjaar juist allergie helpt voorkomen.

Tip van de NDN

Vermoedt u een voedselovergevoeligheid bij u zelf of uw kind? Zorg dan voor deskundige begeleiding. Een in voedselovergevoeligheid gespecialiseerde natuurdiëtist begeleidt u bij het helder krijgen van de diagnose en geeft advies hoe een volwaardige, gezonde voeding samenstelt zonder de eventuele klachtenveroorzaker. Ook wordt gekeken naar de mogelijke oorzaak/oorzaken van de overgevoeligheid en volgen adviezen over hoe de gevoeligheid mogelijk kan worden verminderd.

Literatuur en links:

Links: zie www.stichtingvoedselallergie.nl, en www.nvtg.nl zie artikelen week 40.

Zie ook www.borstvoeding.com

Literatuur: Landelijke standaard voedselallergie bij zuigelingen, uitgave 2005.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen