skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Telomeren voeden bij Corona

Mensen die zwaar lijden onder een Covid-19-infectie blijken veel kortere telomeren te hebben. Studies hebben aangetoond dat veranderingen in het voedingspatroon het proces kan omkeren.

Telomeren voeden bij CoronaDoor het eten van o.a. peulvruchten, noten, zeewier en fruit, en vermijden van rood en bewerkt vlees kunnen telomeren herstellen.

Korte telomeren werden al in verband gebracht met kanker, hart- en vaatziekten, osteoporose en daling van de immuniteit. Telomeren zijn de uiteinden van chromosomen. Overgewicht, niet sporten, alcoholgebruik, roken en chronische stress versnellen het verkorten van telomeren.

Onderzoekers van het National Cancer Research Center in Spanje vermoedden dat bij Covid-patiënten die langdurig last hielden van long- en nierbeschadiging er sprake kon zijn van korte telomeren. De organen konden zich niet herstellen, wat kan duiden op een probleem met telomeren.

Korte telomeren bij COVID-patiënten

Om het DNA te beschermen, is het nodig om je telomeren lang te houden. Wat zijn nu precies telomeren? Elke celkern van het lichaam bevat 46 chromosomen, waarin het DNA ligt opgeslagen. Aan het uiteinde van elke chromosoom zit een telomeer die het DNA beschermt. Je kunt dit zien als het plastic uiteinde van een schoenveter.

Telomeren voeden bij CoronaTelomeren beschermen chromosomen in cellen en elke keer dat een cel zich deelt, worden de telomeren korter, totdat ze de celfunctie niet langer kunnen beschermen. Zodra de beschadigde cel stopt met delen, wordt er geen nieuw weefsel meer aangemaakt. Het resultaat is veroudering van het lichaam en diverse gezondheidsproblemen, bijvoorbeeld longfibrose, waarbij longweefsel verstijft en verhardt.

Bij zwaar getroffen Covid-patiënten treft men vaak fibrose-achtige problemen aan in de longen en nieren. De vermoedens van korte telomeren bij de Spaanse onderzoekers werden bevestigd toen ze weefselmonsters analyseerden van 89 Covid-patiënten die in het ziekenhuis waren opgenomen. [1]

Glutathion en antioxidantrijke groenten voor je telomeren

Glutathion is een sterk antioxidant dat wordt gemaakt uit de aminozuren glutaminezuur, cysteïne en glycine. Cysteïne is een zwavelhoudend aminozuur en heeft een positieve werking op het celmetabolisme en telomeren [2]. Aminozuren zijn een onderdeel van eiwitten. Eieren, vis en vlees, maar ook plantaardige, eiwitrijke voedingsmiddelen zoals peulvruchten en noten zijn rijk aan aminozuren.

Telomeren voeden bij CoronaUit een Chinese studie blijkt dat groene-theedrinkers meestal langere telomeren hebben [3]. Dit komt doordat groene thee rijk is aan polyfenol, een krachtig antioxidant. Fruit zoals açai-, goji- en blauwe bessen, mangosteenvruchten, granaatappel en frambozen zijn rijk aan antioxidanten.

Eet ook eens antioxidantrijke groenten zoals broccoli, boerenkool, asperges, paksoi, rode uien of wortelen. Maar ook: walnoten, pistachenoten en hazelnoten. De volgende aanvullingen die in de literatuur worden genoemd hebben een gunstig effect op telomeren: vitamine C (ascorbinezuur, ester-C of ascorbylpalmitaat), vitamine E, alfaliponzuur, astaxanthine, Co-enzym Q10 en vitamine D3. [4]

NAD (nicotinamide adenine dinucleotide) stabiliseert telomeren

Er zijn 2 vormen van vitamine B3, te weten niacine (nicotinezuur) en niacinamide (nicotinamide, niacine met daaraan gekoppeld een amidegroep). Vitamine B3 is een wateroplosbaar vitamine en heeft een sleutelpositie in de productie van twee van de meest belangrijke co-enzymen in het lichaam: NAD (nicotinamide adenine dinucleotide, coenzym I) en NADP (nicotinamide adenine dinucleotide fosfaat, coenzym II), die betrokken zijn bij meer dan tweehonderd biochemische reacties. Vitamine B3 kan in het lichaam in beperkte mate gevormd worden uit tryptofaan.

NAD (nicotinamide adenine dinucleotide) heeft een stabiliserend effect op je telomeren.[5] Natuurlijke B3 bronnen zijn: edelgistvlokken, volle granen, peulvruchten, zaden, zuivel, groene groenten, vis.

Vitamine D en telomeren

Telomeren voeden bij CoronaIn 2016 en 2017 werd in twee grotere studies het verband bestudeerd tussen de vitamine D-status en telomeerlengte. Hieruit kwam een verband naar voren tussen de vitamine D-concentratie in het bloed en de lengte van telomeren. [6-7]

Suppletie met vitamine D verhoogt significant de activiteit van het enzym telomerase. Telomerase is een enzym dat zich bevindt in de celkern van bepaalde cellen en is verantwoordelijk voor het herstel van de uiteinden van chromosomen (telomeren). Een verminderde activiteit van telomerase en een verkorting van de telomeren is gerelateerd aan een verhoogd risico op ziekten.

Omega 3-vetzuren beschermen telomeren

Telomeren voeden bij CoronaSuppletie met omega 3-vetzuren kan verkorting van telomeren tegengaan. Dit blijkt uit een studie met gezonde proefpersonen die gedurende vier maanden dagelijks een supplement met 2,5 gram omega 3-vetzuren; 1,25 gram omega 3-vetzuren of placebocapsules kregen.

In beide omega 3-vetzuurgroepen werd een verlenging van telomeren gezien ten opzichte van de placebogroep. Een betere ratio omega 3-vetzuren t.o.v. omega 6-vetzuren werd in verband gebracht met een verlenging van de telomeren. Tevens leidde een lagere concentratie van de ontstekingsstof interleukine-6 (IL-6) tot een verlenging van telomeren.

Suppletie met omega 3-vetzuren kan de IL 6-concentratie (afhankelijk van de dosering) verlagen met 10% tot 12%. Placebogebruik leidde daarentegen tot een toename van IL-6 van 36%. [8]
De onderzoekers concluderen op basis van de resultaten dat ontstekingsreacties mogelijk leiden tot verkorting van telomeren.
Doordat omega 3-vetzuren ontstekingsreacties tegengaan, kan het zodoende je telomeren beschermen.[9]

Het vetzuur omega-3, dat van nature voorkomt in zeevoeding (algen, krill, schaal- en schelpdieren en vis) speelt een belangrijke rol in het reguleren van ontstekingsreacties. Ontstekingsreacties (cytokinenstorm) die plaatsvinden na infectie met pathogenen, waaronder het Coronavirus. Hoe beter de ontstekingsreactie gereguleerd wordt, hoe kleiner de kans dat de ziekte die op besmetting volgt, een ernstig verloopt kent.

Goede vetzuurbalans

Resoleomics is het mechanisme achter het herstel van een ontstekingsreactie, na bijvoorbeeld een infectie. Het is een zelflimiterend proces waardoor een ontstekingsreactie niet uit de hand loopt en vlot wordt opgelost.
Het resoleomicsproces kent drie fasen:

  1. De Initiatiefase. De productie van pro-inflammatoire eicosanoïden zorgt voor een ontstekingsreactie om het pathogeen onschadelijk te maken.
  2. De oplossingsfase. Er vind een switch plaats van de productie van pro-inflammatoire naar de productie van anti-inflammatoire eicosanoïden, waarna de ontsteking afneemt.
  3. De beëindigingsfase. Dit is de fase waarin anti-inflammatoire eicosanoïden zorgen voor een oplossing van de ontsteking.

Door dit resoleomicsmechanisme wordt voorkomen dat je immuuncellen te lang actief blijven en je daardoor onnodige, bijkomende schade oploopt.

In het proces van resoleomics spelen ook Specialized Proresolving Mediators (SPMs) een belangrijke rol. Dit zijn stofjes die de ontstekingsreactie onder controle houden en laten uitdoven. Ze zijn afkomstig uit voeding: omega-3 en omeg-6 vetzuren (EPA, DHA en AA). Deze vetzuren worden ingebouwd in de celmembranen en kunnen daaruit vrijkomen tijdens een ontstekingsreactie. Dan vervullen ze lokaal, op de plek van de infectie, hun ontstekingsremmende functie.

Telomeren voeden bij CoronaDe samenstelling van de vetzuren in de celmembranen bepaalt het niveau van de ontsteking die in je weefsel optreedt. Bevat een celmembraan meer of zelfs overwegend omega-6 vetzuren, dan zal de ontstekingsreactie groter zijn, dan wanneer celmembranen meer omega-3 vetzuren bevat.

Een tekort aan omega-3 vetzuren kan ertoe leiden dat een ontsteking niet wordt opgelost en blijft sluimeren of oncontroleerbaar wordt. Een verstoorde omega-3/-6 balans verstoort dus het natuurlijke proces van resoleomics.

Bij de juiste omgea-3 (EPA/DHA)-omega-6 verhouding, kan het proces van resoleomics op de juiste manier verlopen en kan de ontsteking op tijd worden opgelost. Een belangrijk proces bij een cytokinenstorm tijdens de COVID. Helaas halen velen deze verhouding niet met voeding, reden waarom kwalitatief hoogwaardige en zo natuurlijk mogelijke vetzuursuppletie voor veel mensen noodzakelijk is om hun vetzuurverhouding te optimaliseren. [10-11]

Nog meer informatie over telomeren

Telomeren verzorgen met voeding en meditatie
Telomeren voeden voor optimale DNA bescherming
Goede voeding vertraagt verouderingsproces

Vitamine D bloedtest

Vitamine D bloedtestVerkoopprijs (incl. BTW): € 33,95
Koop deze test hier
Laboratorium analyse van 25-(OH)-vitamine D3 in het bloed. Ter bepaling van de vitamine D-status.

Bronnen

[1] Aging (Albany NY), 2021; 13: 1–15 pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33428591/
[2] J Biol Chem. 2004 Aug 13;279(33):34332-5. Epub 2004 Jun 7.Glutathione regulates telomerase activity in 3T3 fibroblasts. Borrás C1, Esteve JM, Viña JR, Sastre J, Viña J, Pallardó FV. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15184392/
[3] R. Chan, J. Woo, E. Suen, N. Tang. Chinese tea consumption is associated with longer telomere length in elderly Chinese men. British Journal of Nutrition, doi: 10.1017/S0007114509991383 pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19671205/
[4] J. Brent Richards, Ana M. Valdes, Jeffrey P. Gardner, Dimitri Paximadas, Masayuki Kimura, Ayrun Nessa, Xiaobin Lu, Gabriela L. Surdulescu, Rami Swaminathan, Tim D. Spector, and Abraham Aviv. Higher serum vitamin D concentrations are associated with longer leukocyte telomere length in women. American Society for Clinical Nutrition, 2007. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17991655/
[5] Influence of NAD+ as an ageing-related immunomodulator on COVID 19 infection: A hypothesis. Huda M Omran. J Infect Public Health. 2020 Sep;13(9):1196-1201. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32534944/
[6] Beilfuss J, Camargo CA Jr, Kamycheva E. Serum 25-Hydroxy-vitamin D Has a Modest Positive Association with Leukocyte Telomere Length in Middle-Aged US Adults. Journal of Nutrition 2017; 147(4):514-520
[7] Williams DM, Palaniswamy S, [..], Jarvelin MR. 25-Hydroxy-vitamin D Concentration and Leukocyte Telomere Length in Young Adults. American Journal of Epidemiology 2016; 183(3):191-8
[8] Kiecolt-Glaser JK, Epel ES, [..], Blackburn E. Omega-3 fatty acids, oxidative stress, and leukocyte telomere length: A randomized controlled trial. Brain Behav Immun 2012 Sep 23; 16(6):564-8. www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3545053/
[9] BMC Pediatr. 2021; 21: 24. Published online 2021 Jan 7. Association of telomere length and telomerase methylation with n-3 fatty acids in preschool children with obesity. Xuanyi Liu.
www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7788823/
[10] Biochem J. 2011 Jul 15; 437(Pt 2): 185–197.Published online 2011 Jun 28. doi: 10.1042/BJ20110327. Specialized proresolving mediator targets for RvE1 and RvD1 in peripheral blood and mechanisms of resolution
Gabrielle Fredman. www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3133883/
[11] Serhan, CN. (2017) Discovery of specialized pro-resolving mediators marks the dawn of resolution physiology and pharmacology, Mol. Aspects Med. 58 1–11. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28263773/