skip to Main Content
Kenniscentrum met meer dan 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Resveratrol bij polycysteus ovarium (PCOS)

Polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS) is een gevolg van een storing in de hormoonbalans bij vrouwen. Bij PCOS hebben vrouwen iets hogere niveaus van testosteron en andere androgene hormonen. Mogelijke gevolgen zijn onregelmatige menstruatie, onvruchtbaarheid en gewichtstoename. PCOS is ook gelinkt met diabetes.

PCOS is een syndroom met meerdere symptomen, waarvan de meest voorkomende oligomenorroe (menstruaties met grote onregelmatige tussenpozen), onvruchtbaarheid, een teveel aan mannelijke hormonen (hyperandrogenisme) en meervoudige cysten in de eierstokken (polycysteuze ovaria) zijn. Veel vrouwen hebben hiernaast metabole afwijkingen, zoals insulineresistentie, overgewicht en dyslipidemie (een verzamelnaam voor uiteenlopende stoornissen in de vetstofwisseling).

Deze symptomen veroorzaken gezondheidsproblemen en verhogen de kans op het krijgen van diabetes type 2, cardiovasculaire aandoeningen en endometrium-kanker (1).
Door aanpassingen in voeding en leefstijl kan de vruchtbaarheidskans verhoogd worden en het risico op gezondheidsproblemen op de lange termijn worden verminderd.

De diagnose PCOS

De diagnose voor PCOS is lastig, omdat PCOS een syndroom is waarbij alle kenmerken en verschijnselen goed in kaart moeten worden gebracht om de diagnose te kunnen vaststellen. Wanneer er een vermoeden bestaat voor PCOS, dan volgt eerst een doorverwijzing naar de gynaecoloog. Deze maakt een echografie van de ovaria om te controleren of er sprake is van cysten, (2).

Ook wanneer er geen cysten zichtbaar zijn, kan er sprake zijn van PCOS. De diagnose wordt dan gesteld op basis van een specifieke combinatie van symptomen, waarbij andere ziekten uitgesloten worden, die dezelfde symptomen vertonen als PCOS.

Resveratrol is een polyfenol dat we het vaakst met druiven en wijn associëren. Ook noten en andere bessen zijn bronnen van resveratrol. De onderzoekers (uit Poznan, Polen en San Diego, Californië) beschrijven resveratrol (3) als een stof met ontstekingsremmende eigenschappen. Deze studie bracht echter geen veranderingen in markers voor ontsteking of endotheelfunctie aan licht. Als dosis kozen ze voor 1500 mg resveratrol per dag, die gedurende drie maanden genomen werd.

Reveratrol: belangrijke gezondheidseffecten

Een andere belangrijke bron is de Japanse duizendknoop (Polygonum cuspidatum), een plant die van oudsher wordt gebruikt in de traditionele Chinese geneeskunde. Resveratrol is het best onderzochte salvestrol. Salvestrolen zitten in groenten, fruit en kruiden, en dan vooral in biologisch geteelde gewassen.

Salvestrolen zijn afweerstoffen (fytoalexinen) die de plant moeten beschermen tegen schimmels en vraat. Het gebruik van bestrijdingsmiddelen vermindert de noodzaak van de plant om salvestrolen aan te maken. Salvestrolen zijn daarnaast door plantenselectie en plantenveredeling merendeels uit groenten en fruit verdwenen of worden tijdens voedselraffinage verwijderd. Groenten en fruit bevatten tegenwoordig naar schatting 80% minder salvestrolen dan zo’n zestig jaar geleden.

Resveratrol activeert SIRT1, een eiwit dat de stofwisseling in diverse weefsels reguleert en diabetes type 2 voorkomt. In preklinisch onderzoek is geconstateerd dat de insulinegevoeligheid in vetweefsel, skeletspier en lever significant verbetert door SIRT1-inductie.

Activering van SIRT1 in bètacellen van de pancreas zorgt voor een betere insuline-expressie en insulinerespons bij verhoging van de bloedglucosespiegel, verhoogt de ATP-productie in bètacellen en beschermt deze beter tegen beschadiging en celdood door oxidatieve stress.

Een hogere SIRT1-activiteit remt de vorming en bevordert de afbraak van wit vetweefsel en genen die de vetopslag stimuleren. Bij slanke vrouwen is geconstateerd dat de SIRT1-expressie in onderhuids vetweefsel meer dan twee keer zo hoog is als bij vrouwen met obesitas.

Calorierestrictie en SIRT1-expressie

Resveratrol is een polyfenol (fyto-oestrogeen) met antioxidatieve, ontstekingsremmende, antivirale, neuroprotectieve eigenschappen. Activering van het enzym SIRT-1 (sirtuïne-1) heeft metabole effecten die vergelijkbaar zijn met calorierestrictie.

Calorierestrictie is geassocieerd met een langer en kwalitatief beter leven en verlaging van de kans op kanker, neurodegeneratieve ziekten, auto-immuunziekten, hart- en vaatziekten, overgewicht, leververvetting, metabool syndroom en diabetes type 2. Vasten gedurende zes dagen verdubbelt de SIRT1-expressie in vetweefsel. Aanvulling met resveratrol kan de SIRT1-activiteit in vetweefsel mogelijk ook verhogen.

Resveratrol en resveratrolachtige stoffen beschermen het hart en de bloedvaten, mede door het remmen van ischemie-reperfusieschade, bevorderen van vaatverwijding, beschermen van vaatendotheel, remmen van LDL-oxidatie en plaatjesaggregatie en tegengaan van atherosclerose (5-11).

Pterostilbeen

Resveratrol (druiven, rode wijn, pinda’s, bessen, pruimen, moerbeien) is inmiddels ingehaald door pterostilbeen, een aan resveratrol verwante stof (pterostilbeen). Pterostilbeen heeft (naast unieke eigenschappen) vergelijkbare eigenschappen als resveratrol (een fyto-alexine uit druiven), is daar structureel aan verwant en heeft vergelijkbare gezondheidsbevorderende eigenschappen.

Pterostilbeen heeft echter diverse voordelen boven resveratrol: de biologische beschikbaarheid is veel hoger (70-90% tegenover 20-30%), pterostilbeen verblijft veel langer in het lichaam (105 tegenover 14 minuten) en de orale absorptie, cellulaire opname en metabole stabiliteit is beter dan die van resveratrol.

Factoren die hierbij een rol spelen zijn een betere vetoplosbaarheid en minder snelle afbraak en uitscheiding. Zowel resveratrol als pterostilbeen verbeteren de mitochondriale functie en activeren het enzym SIRT-1. Pterostilbeen (bosbessen, cranberries, druiven) wordt beschouwd als ‘de nieuwe generatie resveratrol’.

Commentaar Natuurdiëtisten Nederland

De fytoalexinen, die het afweersysteem van de plant vertegenwoordigen, zijn voornamelijk te vinden in de schil van vruchten, in zaden, bladeren en de buitenzijde van wortels.
Belangrijke biologische bronnen:Groenten: groene groenten, artisjokken, asperges, waterkers, rucola, alle koolsoorten, pepers, avocado, gekiemde sojabonen, wilde wortelen, selderie, komkommer, spinazie, pompoen, courgette, aubergine.
Fruit: rode vruchten, olijven, bessen, druiven, appels, aardbeien, pruimen, vijgen, frambozen, mandarijn, sinaasappel, moerbei, peer, meloen, ananas, mango.
Kruiden: peterselie, basilicum, rozemarijn, tijm, salie, mint, paardenbloem, rooibos, weegbree, rozebottel, mariadistel, meidoorn(bes), kamille, agrimonie, citroenverbena.

In Engeland loopt een project waarin wordt gezocht naar oudere groenten- en fruitvariëteiten die van nature meer salvestrolen bevatten. Groenten worden het beste bereid door stomen of roerbakken; salvestrolen kunnen redelijk tegen hitte maar blijven wel in het kookwater achter. Daarnaast kan gebruik worden gemaakt van concentraten van biologische groenten en fruit, die zijn geselecteerd op hun hoge gehalte aan salvestrolen (12-13).

Literatuur en links:

(1) Goodarzi et al., 2011;Teede, Deeks & Moran, 2010.

(2) Azziz, 2006

(3) Banaszewska B, Wrotyńska-Barczyńska J et al. Effects of resveratrol on polycystic ovary syndrome: A double-blind, randomized, placebo-controlled trial. J Clin Endocrinol Metab. 2016 Nov;101(11):4322-4328

(4) Voeding & Polycysteus Ovarium Syndroom (PCOS); https://www.natuurdietisten.nl/voeding-polycysteus-ovarium-syndroom-pcos/

(5) Alcendor RR, Gao S, Zhai P, et al. Sirt1 regulates aging and resistance to oxidative stress in the heart. Circ Res. 2007;100(10):1512-21

(6) Brasnyo, P., Molnar, G. A., Mohas, M., Marko, L., Resveratrol improves insulin sensitivity, reduces oxidative stress and activates the Akt pathway in type 2 diabetic patients. Br.J. Nutr. 2011, 1–7.

(7) Ghanim, H., Sia, C. L., Abuaysheh, S., Korzeniewski, K.et al., An antiinflammatory and reactive oxygen species suppressive effects of an extract of Polygonum cuspidatum containing resveratrol. J. Clin. Endocrinol. Metab. 2010, 95, E1–E8.

(8) Ghanim, H., Sia, C. L., Korzeniewski, K., Lohano, T. et al., A Resveratrol and Polyphenol Preparation Suppresses Oxidative and Inflammatory Stress Response to a High-Fat, HighCarbohydrate Meal. J. Clin. Endocrinol. Metab. 2011, 96, 1409–1414.

(9) Lagouge M, Argmann C, Gerhart-Hines Z,et al. Resveratrol improves mitochondrial function and protects against metabolic disease by activating SIRT1 and PGC-1alfa. Cell. 2006;127(6):1109-22

(10) Lagouge, M., Argmann, C., Gerhart-Hines, Z., Meziane, H. et al., Resveratrol improves mitochondrial function and protects against metabolic disease by activating SIRT1 and PGC-1alpha. Cell 2006, 127, 1109–1122.

(11) Milne JC, Lambert PD, Schenk S, et al. Small molecule activators of SIRT1 as therapeutics for the treatment of type 2 diabetes. Nature. 2007;450(7170):712-6

(12) Remsberg CM, Yanez JA, Ohgami Y et al. Pharmacometrics of pterostilbene: preclinical pharmacokinetics and metabolism, anticancer, antiinflammatory, antioxidant and analgesic activity. Phytother Res. 2007 Aug 29; DOI: 10.1002/ptr.2277.

(13) Vitrac X, Bornet A, Vanderlinde R et al. Determination of stilbenes (delta-viniferin, trans-astringin, trans-piceid, cisand trans-resveratrol, epsilon-viniferin) in Brazilian wines. J Agric Food Chem. 2005;53(14):5664-9.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen