skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Leververvetting voedingsbodem voor coronavirus

Een verstoorde vetstofwisseling kan leiden tot leververvetting, doordat zich vet in de levercellen gaat ophopen. Dit kan resulteren in leverontsteking.

Leververvetting voedingsbodem voor coronavirusOngeveer 20 tot 30% van de mensen met niet-alcoholische leververvetting ontwikkelt NASH (non-alcoholic steatohepatitis, ofwel niet-alcoholische leverontsteking). Hierbij is sprake van een ontsteking van de lever als gevolg van leververvetting die niet het gevolg is van overmatig alcoholgebruik.

In eerste instantie veroorzaakt NASH weinig of geen klachten. Als er klachten zoals vermoeidheid, spierzwakte en gewichtsverlies optreden, is de ziekte vaak al ver gevorderd en heeft zich in de meeste gevallen levercirrose ontwikkeld. Dit kan uiteindelijk leiden tot leverkanker. Er zijn op dit moment nog geen geregistreerde medicijnen beschikbaar voor NASH.

Insulineresistentie

Niet-alcoholische vetleverziekte en insulineresistentie komen vaak gecombineerd voor. Bij de ontwikkeling van deze aandoeningen spelen zowel genetische factoren als een ongezonde leefstijl met weinig lichaamsbeweging en ongezonde voeding een rol.

Met name suikersoorten staan in de belangstelling bij NASH. Een teveel aan suikers wordt in de lever omgezet in vetten en in de lever opgeslagen. Daardoor kan al op relatief jonge leeftijd leververvetting (steatose) ontstaan. NASH komt voornamelijk voor in de westerse wereld.

De lever

Leververvetting voedingsbodem voor coronavirusDe lever heeft veel verschillende functies. Behalve de aanmaak van galvloeistof vindt ook opslag van vitaminen en mineralen in de lever plaats en worden er veel belangrijke stoffen geproduceerd zoals eiwitten en vetten.
Daarnaast maakt de lever medicijnen en giftige stoffen onschadelijk en speelt het een belangrijke rol bij de energiehuishouding en de vetstofwisseling.

De lever heeft een grote reservecapaciteit en beschikt over een groot herstelvermogen. Als een deel van de lever verwijderd wordt, groeit het resterende deel namelijk weer aan. Dit gebeurt overigens alleen als het achtergebleven deel van de lever gezond en groot genoeg is.

Wat is leververvetting?

Leververvetting is het ophopen van vetten in de levercellen, en is de meest voorkomende aandoening aan de lever in de westerse wereld.
Door een ongezonde voeding en leefstijl raakt de vetstofwisseling in het lichaam verstoord en hoopt zich vet op in de buikorganen, waaronder de lever. Tevens verandert dan de stofwisseling van de lever, waardoor er meer vet in de levercellen terecht komt.

Leververvetting voedingsbodem voor coronavirusDe lever kan maar een kleine hoeveelheid vet in de lever opslaan, ongeveer 5% van zijn gewicht. Wanneer er meer vet in de lever wordt opgeslagen, kan de lever deze vetzuren niet verwerken. Er is dan sprake van leververvetting. Als dit aanhoudt kan de leververvetting overgaan in leverontsteking.

Het is niet duidelijk waarom leververvetting bij de ene persoon wel en bij de andere niet leidt tot het ontwikkelen van NASH.
Leververvetting is wel een omkeerbaar proces. Dat houdt in dat de vetstapeling verdwijnt als de oorzaak wordt weggenomen.

Minder vaak voorkomende oorzaken van leververvetting zijn:

  • Ondervoeding (een tekort aan eiwitten, koolhydraten en vetten)
  • Gebruik van bepaalde medicijnen die de leverfunctie kunnen verstoren.
  • Complicatie bij een chronische darmontsteking, zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, vooral als deze met Prednison worden behandeld.

Zwangerschapssteatose

Een zeer zeldzame en acute vorm van leververvetting kan ontstaan tijdens de zwangerschap en wordt zwangerschapssteatose genoemd. Dit kan vanaf de 28e week in de zwangerschap ontstaan. Het is een zeer ernstige vorm van leververvetting die zowel voor moeder als kind erg gevaarlijk kan zijn. De klachten verdwijnen meestal direct na de bevalling.

Leververvetting voedingsbodem voor coronavirus

Uit onderzoek [1] van het Spaarne Gasthuis en Amsterdam UMC is gebleken dat patiënten met leververvetting een grotere kans hebben op een ernstiger ziekteverloop na besmetting met het coronavirus.

Leververvetting voedingsbodem voor coronavirusOmdat al bekend is dat buikvet een voedingsbodem is voor het coronavirus, wilden de onderzoekers na gaan of dat ook het geval is voor levervet. Ze hebben daarvoor verschillende weefsels van patiënten mét en zonder leververvetting geanalyseerd.
De onderzoekers toonden aan dat zowel in het buikvet, als in het vet rondom de darm en in een vervette lever receptoren zitten.
Het coronavirus gebruikt die receptoren om lichaamscellen binnen te dringen. Als het virus dat heeft gedaan, kan het zich verspreiden.

Hoe meer vet er aanwezig is, hoe meer receptoren er zijn en hoe makkelijker het virus de cel binnendringt, en dus hoe zieker een persoon kan worden.

De resultaten van het onderzoek verklaren ook waarom mensen met overgewicht en diabetes type 2 een grotere kans hebben op een ernstiger ziekteverloop. Zo’n 60 à 70 procent van de mensen met morbide obesitas heeft tevens leververvetting. Overigens kunnen ook slanke mensen deze ziekte krijgen.

Risico leververvetting kind verhoogt door obesitas moeder

Kinderen van moeders die obesitas hebben lopen meer risico om al op jongvolwassen leeftijd leververvetting te ontwikkelen. Dat blijkt uit onderzoek onder bijna 3.000 Engelsen. De onderzoekers maakten hierbij gebruik van gegevens uit de langlopende studie ‘Children of the 90s’.
Leververvetting voedingsbodem voor coronavirusZe legden leverscans van deze circa 24-jarige kinderen naast gegevens van de ouders. Hieruit bleek dat de kans op leververvetting bij 24-jarigen ruim 2 keer groter is als de moeder voor de zwangerschap obesitas had. Ook na corrigeren voor factoren zoals roken, sociale status en leeftijd bleef dit verband in stand.

Uit onderzoek [2] bleek tevens dat als de vader een verhoogde BMI had, het risico op leververvetting bij het kind ook groter was, maar veel minder groot dan wanneer de moeder voor de zwangerschap obesitas had.
Dit suggereert volgens de onderzoekers dat de omgeving ook gedeeltelijk een rol speelt, maar dat vooral de periode in de baarmoeder bepalend is.
Volgens de onderzoekers die het onderzoek presenteerden op het International Liver Congress 2021, hebben obesitas en de obesogene omgeving dus mogelijk invloed op verschillende generaties.

Leefstijl kind hangt samen met leefstijl moeder

Leververvetting voedingsbodem voor coronavirus

Jonge kinderen hebben vaker een gezonde leefstijl als hun moeder veel groenten en fruit eet en weinig tv kijkt. Ook hebben deze kinderen meestal een normale BMI.
Dat blijkt uit Australisch onderzoek [3] onder 439 kinderen en hun moeders, gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Obesity. De onderzoekers volgden de kinderen vanaf een leeftijd van ongeveer 4 maanden tot 5 jaar.

Kinderen met een gezonde leefstijl hadden vaker een normale BMI, terwijl een deel van de kinderen met een ongezonde leefstijl een relatief hoge BMI had.

De moeders van kinderen met een gezonde leefstijl hadden ook minder vaak overgewicht voor de zwangerschap. De mate van fysieke activiteit van de moeder en de duur van borstvoeding bleken niet van invloed op de leefstijl van het kind.

Kinderen van moeders met overgewicht hebben overigens op 5-jarige leeftijd ook al een relatief hoge bloeddruk. Dit blijkt uit de langlopende ABCD-studie.

Risicofactoren NASH

Leververvetting voedingsbodem voor coronavirusOvergewicht en obesitas zijn vaak het gevolg van een ongezonde leefstijl met weinig lichaamsbeweging en calorierijke voeding. Dit kan leiden tot de volgende factoren die de kans op NASH verhogen:
a) verminderde gevoeligheid voor insuline als gevolg van diabetes type 2.
b) metabool syndroom, een combinatie van vijf factoren waardoor de stofwisseling verstoord kan raken.

Deze factoren zijn:

  1. tailleomvang van meer dan 102 cm bij mannen en meer dan 88 cm bij vrouwen
  2. verhoogde bloeddruk
  3. verhoogd triglyceridengehalte in het bloed. In de vetsamenstelling van het bloed speelt de lever een belangrijke rol.
  4. laag HDL-cholesterol
  5. verhoogd bloedsuikergehalte. Het te veel aan suikers wordt in de lever omgezet in vetten die in de lever worden opgeslagen, waardoor leververvetting ontstaat.

Leefstijlverandering als behandeling

De basis van de behandeling van NASH is een verandering in leefstijl via een verminderde inname van calorieën en meer lichaamsbeweging. Hierdoor kunnen de leververvetting en de leverontsteking afnemen of verdwijnen.

Als er echter uitgebreide ontstekingen in de lever zijn en er vorming is van littekenweefsel, wordt herstel moeilijker. Dit geldt zeker als er sprake is van levercirrose, want dat is niet omkeerbaar en kan niet genezen. Bij een ernstige levercirrose functioneert de lever niet goed meer.

Leefstijladviezen

  • Leververvetting voedingsbodem voor coronavirusStop of beperk het drinken van alcohol, want alcohol is belastend voor de lever.
  • Zorg voor een gezond gewicht. Veel buikvet verhoogt de kans op het ontstaan van NASH. Een gewichtsafname van 5 tot 10% leidt al tot vermindering van leververvetting.
  • Beweeg voldoende, door dagelijks bijvoorbeeld te fietsen, te tuinieren, of te wandelen of door aan cardiotraining te doen. Dit zorgt voor een afname van buikvet en tailleomvang en verbetert de insulinegevoeligheid, waardoor de kans op leververvetting verkleint.
  • Eet gezond en gevarieerd. Vermijd frisdranken, snelle koolhydraten (suikers), bewerkte voedingsmiddelen, gebakken vetten en frituurvet, snacks, chips, koek, snoep en fastfood en wees matig met koffie en chocola. Ze veroorzaken levervetting.
  • Goed voor de lever is het eten van een grote variatie aan verse groenten. Vooral ook groenten uit de kruisbloemenfamilie zoals kolen, spruitjes, broccoli, boerenkool, bloemkool en radijs. Neem daarnaast fruit, noten, zaden, vette vis, koudgeperste oliesoorten en volkoren producten.

Wilt u nog meer weten over wat goed is voor de lever, zie het artikel: verzorg je lever.

Elektro Magnetische Velden

 

 

Marijke Verstege

 

 

Leververvetting voedingsbodem voor coronavirus

Zelftesten: test uw gezondheid aan huis

Bronnen

1. spaarnegasthuis.nl/nieuws/leververvetting-is-voedingsbodem-voor-beloop-covid-19 Leververvetting is voedingsbodem voor beloop COVID-19, 5-2-2021.
2. www.medpagetoday.com/meetingcoverage/easl/93326 Dads With Obesity Mostly Cleared in Their Children’s NAFLD ; MedPage Today June 28, 2021.
3. Association Between Longitudinal Trajectories of Lifestyle Pattern and BMI in Early Childhood; Miaobing Zheng, Sandrine Lioret, Kylie D. Hesketh, Alison Spence, Rachael Taylor, Karen J. Campbell; Obesity, 26 april 2021; onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/oby.23136 .
4. Niet-alcoholische leververvetting (NAFLD NASH); www.mlds.nl/chronische-ziekten/niet-alcoholische-leververvetting-nafld-nash/ .
5. Voeding & Leververvetting; www.natuurdietisten.nl/voeding-leververvetting/ .
6. Niet-alcoholische leververvetting; www.natuurdietisten.nl/niet-alcoholische-leververvetting/.%5B/vc_column_text%5D%5B/vc_column%5D%5B/vc_row%5D