skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Kurkuma kan leverklachten geven

De verkoop van kurkuma is de afgelopen jaren exponentieel gegroeid. Maar er zijn echter ook bijwerkingen. Kurkuma (geïsoleerde stof curcumine) als voedingssupplement blijkt leverklachten te kunnen veroorzaken, waaronder cholestase en hepatitis.

Kurkuma  wordt gebruikt voor diverse toepassingen. Curcumine beïnvloedt meer dan 100 verschillende regulatie- of signaalmoleculen. Er zijn vele studies die positieve gezondheidseffecten melden over curcumine. Indien een voldoende hoge weefselconcentratie wordt bereikt, kan curcumine een groot aantal chronische ziekten beïnvloeden, vooral door versterking van het antioxidantsysteem, ontstekingsremming en immunomodulatie.
In reviews over het gebruik van kurkuma werden tot nu toe alleen de positieve effecten van kurkuma naar voren gebracht, maar nu blijkt dat er toch bijwerkingen zijn.[1]

Eerder werd al melding gemaakt door het kankerinstituut Erasmus MC over de negatieve interactie tussen kurkuma en de hormoontherapie tamoxifen bij patiënten met borstkanker, waardoor geadviseerd wordt om geen kurkuma te gebruiken bij de behandeling met tamoxifen.

Leverklachten

Door o.a. Voeding Nu wordt melding gemaakt van het feit dat er in Italië 2 gevallen van leverklachten zijn gemeld bij gebruik van kurkuma als voedingssupplement. De Italiaanse autoriteiten adviseren de bevolking met klem om deze voedingssupplementen niet te gebruiken. Wetenschappers roepen medici op alert te zijn op leverproblemen bij kurkumagebruikers. In België werden eind juni 2019 supplementen kurkuma met zwarte peper om dezelfde reden uit de verkoop gehaald.

2 recente case reports in BMJ Case Reports [2] en Case Reports in Hepatology [3]geven ook leverproblemen aan bij het gebruik van curcumine.
In het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde is in 2002 melding gedaan van een 42-jarige vrouw die icterus kreeg door een ernstige acute hepatitis enkele weken na inname van kurkuma gecombineerd met stinkende gouwe (Chelidonium majus). In dit artikel werd de hepatitis met name toegeschreven aan de Chelidonium majus.

Cyp-enzymen afwijking: minder goed verdragen van kurkuma

De meeste medicijnen hebben bijwerkingen, soms zelfs heel ernstige. Of een medicijn werkt niet goed. Recente onderzoeken tonen vaak opzienbarende cijfers. Zo’n 22% van de medicijngebruikers merkt geen effect bij de standaarddosering. Zo’n 30% van de medicijngebruikers meldt min of meer ernstige bijwerkingen.

Amerikaans onderzoek toonde aan dat 6,5% van de ziekenhuisopnames komt door bijwerkingen. Een farmacogenetisch onderzoek geeft uitsluitsel. Medicijnen voorschrijven op basis van het individuele DNA-profiel vermindert de kans op bijwerkingen en geeft zekerheid over de werking van een medicijn.

Vaak worden meer medicijnen tegelijk voorgeschreven. Maar de werking van het ene medicijn kan de werking van een ander medicijn tegenwerken. Het ene medicijn doet dan wat het moet doen, maar verhindert, dat het andere medicijn goed werkt. De meest voorkomende bijwerkingen zijn maagklachten, zoals zuurbranden, opgeblazen gevoel en misselijkheid. Maar ook hoofdpijn, duizeligheid of erge vermoeidheid zijn veel voorkomende bijwerkingen, die vaak niet nodig zijn.

Ook complementaire middelen (waaronder voedingssupplementen, kruidenextracten, waaronder curcumine, etc.) kunnen bijwerkingen geven omdat de CYP-enzymen erdoor geactiveerd of vertraagd worden. Onderzoek m.b.t. complementaire middelen is pas recent goed op gang gekomen.

Het is belangrijk dat er meer onderzoek (ook d.m.v. een farmacogenetisch onderzoek) komt naar de mogelijk schadelijke bijwerkingen van het gebruik van voedingssupplementen met specerijen en kruiden. In de natuurdiëtistenpraktijk constateren we (n.a.v. het farmacogenetisch onderzoek) steeds vaker, dat mensen met CYP1A2-,CYP2C9-, CYP3A4-, MTHFR-, UGT1A1-afwijking, de curcumine slecht verdragen. Bij bepaalde CYP-afwijkingen in de lever is deze niet goed in staat de curcumine te verwerken.

Curcumine is gecontra-indiceerd bij mensen met galwegobstructies en galstenen. Maar ook bij mensen met gevoelige galproblemen is het opletten. Aan te raden is te starten met een lage dosis en daarbij diverse bloedwaarden waaronder ASAT, ALAT Gamma–GT en bilirubine in de gaten te houden. Bij zwangerschap en het geven van borstvoeding wordt curcumine afgeraden, vanwege het ontbreken van veiligheidsgegevens.

Tot slot nog wat interacties m.b.t curcumine [11]:

  • Curcumine remt bloedplaatjesaggregatie. Voorzichtigheid is geboden bij het combineren met trombocytenaggregatieremmers en andere antistollingsmiddelen
  • Curcumine kan de bloedglucosespiegel verlagen. Diabetici dienen met dit curcumine-effect rekening te houden
  • Curcumine verhoogt de effectiviteit van cytostatica (waaronder 5-fluorouracil, doxorubicine, gemcitabine, carboplatine)
  • Curcumine versterkt mogelijk de werkzaamheid van celecoxib bij reumatische aandoeningen en kanker (pancreas, colorectaal)
  • Curcumine cheleert ijzer. Neem curcumine daarom niet gelijktijdig met een ijzersupplement in. Wees terughoudend met curcuminesuppletie bij een ijzergebrek.

Kurkuma hype

Er bestaat internationaal een wijdverbreide hype rond het kruidenproduct kurkuma en de daaruit geïsoleerde stof curcumine. Zelfs gerenommeerde wetenschappers geven hoog op van de genezende kracht van kurkuma. Curcumine is weliswaar een interessante verbinding maar het is geen geneesmiddel. Nu er ook minder goede berichten naar buiten komen over kurkuma zijn er goede redenen om de hype te temperen.

Er is inmiddels veel bekend over de moleculaire werkingsmechanismen van curcumine. Opvallend is dat curcumine via meerdere werkingsmechanismen specifieke gezondheidseffecten (zoals ontstekingsremming) geeft. Er zijn diverse indicaties waar curcumine goed inzetbaar is, maar zoals het nu in de markt wordt aangeprezen als “bijna overal goed voor“, en dat kan voor diverse mensen slecht uitpakken omdat hun lever daar anders over denkt.

 

 

Marijke de Waal Malefijt

 

 

Wij zijn ook te vinden op Ensie

Referenties

[1] Hussaarts K.G., Hurkmans D.P., Oomen-de Hoop E. et al. (2019). Impact of curcumin (with or without piperine) on the pharmacokinetics of Tamoxifen. Cancers 11: E403, 1-12.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30909366
[2] Case1; BMJ Case Rep. 2018 Sep 10;2018. pii: bcr-2018-224611. doi: 10.1136/bcr-2018-224611.
Drug-induced autoimmune hepatitis associated with turmeric dietary supplement use.
Lukefahr AL1, McEvoy S2, Alfafara C2, Funk JL2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30206065
[3] Case2; Case Reports Hepatol. 2019 Apr 28;2019:6741213. doi: 10.1155/2019/6741213. eCollection 2019. Turmeric Induced Liver Injury: A Report of Two Cases.
Luber RP https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31214366
[4] Cicero A.F., Colletti A. & Bellentani S. (2018). Nutraceutical approach to non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD): the available clinical evidence. Nutrients 10: E1153, 1-18.
[5] Crijns A.P.G., Smet P.A.G.M. de, Heuvel M. van den et al. (2002). Acute hepatitis na gebruik van een plantaardig preparaat met stinkende gouwe (Chelidonium majus). Ned. Tijdschr. Geneeskd. 146: 124-128.
[6] Farzaei M., Zobeiri M., Parvizi F. et al. (2018). Curcumin in liver diseases: a systematic review of the cellular mechanisms of oxidative stress and clinical perspective. Nutrients 10: E855, 1-28.
[7] Luber R.P., Rentsch C., Lontos S. et al. (2019). Turmeric induced liver injury: a report of two cases. Case Reports Hepatol.: 6741213.
[8] Lukefahr A.L., McEvoy S., Alfafara C. et al. (2018). Drug-induced autoimmune hepatitis associated with turmeric dietary supplement use. BMJ Case Rep.: 224611.
[9] Mansour-Ghanaei F., Pourmasoumi M., Hadi A. et al. (2019). Efficacy of curcumin/turmeric on liver enzymes in patients with non-alcoholic fatty liver disease: a systematic review of randomized controlled trials. Integr. Med. Res. 8: 57-61.
[10] Soleimani V., Sahebkar A. & Hosseinzadeh H. (2018). Turmeric (Curcuma longa) and its major constituent (curcumin) as nontoxic and safe substances: review. Phytother. Res. 32: 985-995.
[11] Orthokennis https://www.orthokennis.nl/artikelen/Curcumine

Zelftesten: test uw gezondheid aan huis

Test uw gezondheid aan huis en doe zelf bepalingen van ontlasting-, hormoonspeeksel-, urine- en bloedtesten.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen