skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Glaucoom natuurlijk behandelen

Palmitoylethanolamide (PEA) is een vetzuuramide dat van nature voorkomt in het menselijk lichaam. Onze lichaamscellen maken palmitoylethanolamide aan als antwoord op een schadelijke prikkel. Deze schadelijke prikkel kan van alles zijn: weefsel- of celbeschadigingen door zuurstoftekort (ischemie), door externe schadelijke stoffen of door traumata (beschadigingen van weefsels door bijvoorbeeld een ongeluk).

Palmitoylethanolamide speelt de rol van een beschermend en reparerend molecuul, dat het zelfherstellend vermogen van het lichaam duidelijk ondersteunt. Daarnaast bevat voedsel (voornamelijk eieren, pinda’s, soja, vlees, vis en orgaanvlees zoals lever, hart en nier) kleine hoeveelheden palmitoylethanolamide.

Palmitoylethanolamide heeft drie hoofdfuncties in het lichaam: celbescherming, ontstekingsremming en pijnstilling. Het is essentieel voor de bescherming van cellen en weefsels tegen schadelijke prikkels die kunnen ontstaan door zuurstoftekort, mechanische schade of schade door ontstekingen (inclusief chronische laaggradige ontstekingen). Palmitoylethanolamide kan zinvol ingezet worden bij een veelheid van aandoeningen die gepaard gaan met pijn of ontstekingen [1-3].

Hoge oogboldruk of oculaire hypertensie

Glaucoom, hoge oogboldruk of oculaire hypertensie is een aandoening die fataal kan worden voor het gezichtsvermogen. Bij stijgende oogboldruk kan het netvlies beschadigen en zelfs blindheid veroorzaken. Oogartsen zijn al jaren op zoek naar nieuwe middelen tegen verhoogde oogboldruk, maar die werken niet altijd even goed. Ze beschermen het netvlies niet tegen schade. Met palmitoylethanolamide is er een nieuwe en natuurlijke mogelijkheid de druk te verlagen en het netvlies te beschermen [4-9].

Gerandomiseerde dubbelblinde studies toonden aan dat het natuurlijke palmitoylethanolamide de oogboldruk kan verlagen, en bovendien goed is voor de bloedvaten van de ogen, terwijl ook het netvlies beschermd wordt tegen verdere schade. PEA heeft zelfs de potentie om de schade ook te repareren. Een natuurlijk middel met vermoedelijk verschillende werkingen tegen glaucoom. In Italië gebruiken oogartsen Palmitoylethanolamide (PEA) al sinds 10 jaar met goed gevolg. Oogartsen in de Verenigde Staten zijn inmiddels ook onder de indruk en raden PEA aan als eerste stap bij de behandeling van glaucoom.

Palmitoylethanolamide (PEA)[4-14] blijkt een speciale stof, die door farmacologen en fysiologen aangeduid wordt als een autacoïd. Autacoïden zijn lichaamseigen stoffen met een genezend en beschermend effect op schade in het lichaam.

De vier kerneigenschappen[14] van PEA, als het toegepast wordt bij glaucoom of bij aandoeningen waarbij het netvlies bedreigd wordt, zijn:
1. het verlaagt de oogboldruk,
2. het remt chronische ontstekingen in het netvlies,
3. het beschermt de netvliescellen tegen schade,
4. het repareert beschadigde cellen.

Bescherm uw ogen tegen het computerscherm

De ogen worden meer en meer belast. Televisie kijken, werken voor een computerscherm, autorijden bij daglicht en ’s nachts, zonnestralen en veroudering, het zijn slechts enkele van de belangrijkste factoren die de ogen belasten.

Twee natuurlijke componenten, luteïne en zeaxanthine, zijn dan ook dagelijks nodig om de conditie van de ogen zo goed mogelijk te houden [15]. Beide carotenoïden filteren alle soorten licht en neutraliseren de vrije radicalen (schadelijke stoffen) die via de lichtstralen op de ooglens terechtkomen.

Wij zijn niet in staat om zelf luteïne en zeaxanthine aan te maken. Het moet dus dagelijks via het eten van groene bladgroenten zoals o.a. spinazie aangevoerd worden. De meeste mensen eten echter onvoldoende groene bladgroenten en zijn daarom aangewezen op voedingssupplementen die luteïne en zeaxanthine bevatten.

Een uitspraak die bijna iedereen kent -een volkswijsheid- is, dat veel wortelen eten goed is voor de ogen. Dit klopt inderdaad, omdat wortelen betacaroteen bevatten dat o.a. goed is voor de ogen. Buiten de bekende wortelen zijn er meer voedingsstoffen en/of supplementen die een algemeen positief effect hebben op de ogen.

Voedingsnutriënten kunnen helpen om de schade van vrije radicalen te beperken, zoals: vitamine A, vitamine C , vitamine E, vitamine B2, selenium, mangaan, zink, taurine (aminozuur), carotenoïden (luteïne en zeaxanthine), zwarte bes, ogentroost, bioflavonoïden en proanthocyanidinen.

Veel mensen brengen uren per dag achter een beeldscherm door en krijgen mede daardoor last van vermoeide ogen en hebben moeite met scherpstellen (accommoderen). Klachten van vermoeide ogen (asthenopie), die in de loop van de dag toenemen, zijn rode, lichtgevoelige, pijnlijke, geïrriteerde, droge en/of tranende ogen, minder goed zien en hoofdpijn.

Astaxanthine: een krachtige antioxidant

In verschillende humane placebogecontroleerde studies is aangetoond dat suppletie met astaxanthine helpt om asthenopie (vermoeide ogen) te verminderen [16-21]. Het scherpstellen verbetert vermoedelijk door een betere functie van de ciliaire (kring)spier in het oog, die door samen te trekken en weer te ontspannen zorgt voor vormverandering van de ooglens. De functieverbetering kan te maken hebben met een betere doorbloeding van het oog: astaxanthine verbetert de stroomsnelheid van het bloed, mogelijk door een betere vervormbaarheid van rode bloedcellen [22].

Astaxanthine is een veel krachtiger antioxidant en vrije radicalenvanger dan andere vetoplosbare antioxidanten zoals tocoferolen (vitamine E) en verwante carotenoïden (bètacaroteen, luteïne). Astaxanthine is meer dan een antioxidant. Het heeft onder meer een ontstekingsremmende en afweerversterkende werking. In de natuur komen meer dan 600 verschillende rode en gele carotenoïden voor.

Astaxanthine is een relatief onbekende carotenoïde die wordt gemaakt door plankton, algen en sommige planten om zich te weren tegen de schadelijke effecten van zonlicht en zuurstof. De hoogste concentratie astaxanthine wordt aangetroffen in de groene microalg Haematococcus pluvialis. Vanuit deze bronnen komt astaxanthine in de voedselketen terecht. Astaxanthine is de belangrijkste rozerode kleurstof in waterdieren zoals zalm, forel, garnaal, krab, zeekreeft en rivierkreeft.

Astaxanthine en glaucoom

Bij mensen is aangetoond dat inname van astaxanthine zorgt voor een betere doorbloeding van de haarvaten in het netvlies en rond de oogzenuw. Dit impliceert dat astaxanthine waardevol is voor de preventie van macula-degeneratie en glaucoom [27]. Astaxanthine zorgt voor afname van oogirritatie door de ontstekingsremmende werking. In een diermodel voor oogontsteking (endotoxine-geïnduceerde uveïtis) had astaxanthine een dosisafhankelijk ontstekingsremmend effect door remming van NF-κB-activering met daling van ontstekingsmarkers en –mediatoren (NO, PGE2, TNF-α) [28, 29] Astaxanthine helpt niet alleen bij bestaande asthenopie; preventief gebruik van astaxanthine helpt vermoedelijk ook bij het voorkomen van deze aandoening [30].

Mensen met suikerziekte hebben door een hogere bloedglucosespiegel te kampen met toegenomen oxidatieve stress. Oxidatieve stress is geassocieerd met degeneratie van bètacellen (insulineproducerende cellen in de pancreas) en diabetescomplicaties, waaronder glaucoom. Astaxanthine helpt bij suikerspiegelregulatie en biedt bescherming tegen glucosetoxiciteit [31].

Verstoorde suikerstofwisseling

Verstoorde suikerstofwisseling kan leiden tot een grotere kans of risico op oogproblemen. Vaak is er dan sprake van een verhoogde oogdruk, hetgeen schade toebrengt aan de lens. Bij een algemeen verstoorde suikerstofwisseling kunnen vitamine C en bioflavonoïden helpen om schade te verminderen of te voorkomen.

Diabetici, zeker degenen met overgewicht, lopen zes keer meer risico op staar. De afbraak van galactose (onderdeel van melksuiker lactose) gaat ten koste van voedingsfactoren die belangrijk zijn voor de aanmaak van de enzymen die het oog beschermen.

Het is belangrijk om het eten van drop en zoethout zo veel mogelijk te vermijden, daar er een stof in zit (glycyrrhizinezuur) die de druk in de oogbol verhoogt.

Cataract en diabetische retinopathie

Diabetes vergroot de kans op retinopathie en andere oogaandoeningen. Palmitoylethanolamide gaat de ontwikkeling van staar tegen door de ontstekings- en oxidatieve processen af te remmen. Het wordt in de zenuwcellen van het oog gevormd, vermoedelijk om de cellen te beschermen tegen ‘ aanvallen van suikers’.

Onderzoek laat zien dat palmitoylethanolamide de ontwikkeling van diabetische schade aan de ogen kan vertragen. Daarnaast kan palmitoylethanolamide ook de bloeddruk laten dalen (gunstig voor de ogen) en blijkt het tevens een beschermend effect te hebben op de vaatwand [23-26].

Vitamine A en B1 kunnen preventief werken tegen glaucoom

Glaucoom is wereldwijd de belangrijkste oorzaak van blindheid. Naar schatting lijden ruim 60 miljoen mensen aan deze aandoening. Naarmate de leeftijd toeneemt, neemt de kans op glaucoom ook toe. En omdat mensen steeds ouder worden, zal in de toekomst het aantal mensen met glaucoom nog verder toe gaan nemen.

Voor het onderzoek, waarop wetenschapper Wishal Ramdas in 2011 is gepromoveerd, werd gebruikgemaakt van de resultaten van de ERGO-studie. Het Erasmus Rotterdam Gezondheid Onderzoek is een langdurig bevolkingsonderzoek van Erasmus MC waaraan 15.000 mensen van 45 jaar en ouder uit de Rotterdamse wijk Ommoord meewerken. Bij de deelnemers werd onder meer gekeken naar de voedselinname en ze kregen tevens een oogheelkundig onderzoek.

De deelnemers met een hoge inname van vitamine A en B1 hadden minder kans op het ontwikkelen van glaucoom dan deelnemers die een lage inname hadden. In dieronderzoek was al eerder aangetoond dat deze vitamines een beschermend effect kunnen hebben op de oogzenuw en het ontwikkelen van glaucoom. Met dit onderzoek is een dergelijke relatie ook aangetoond bij mensen.

Ook erfelijkheid blijkt een rol te spelen bij de ontwikkeling van glaucoom. Er zijn elf genen gevonden die in verband staan met glaucoom. Mensen die veel van deze genvarianten dragen, blijken een 2–3 keer hoger risico op glaucoom te hebben dan mensen die slechts enkele van deze genvarianten bij zich dragen.

Commentaar Natuurdiëtisten Nederland

Verstoorde suikerstofwisseling kan leiden tot een grotere kans op glaucoom. Bij de regulatie van de glucose- en insulinehuishouding zijn diverse nutriënten betrokken, waaronder vitamine B, chroom, mangaan, zink, selenium en vanadium. B-vitamines zijn o.a. betrokken bij de aanmaak van insuline (B1, B2), de glucosetolerantiefactor (B3), verlaging van de bloedlipiden (B3), het transporteren van glucose de cel in (biotine), regulatie van de prostaglandinesynthese (B3, B6) en verlaging van het homocysteïnegehalte (B6, foliumzuur, B12).

Chroom vergroot de werking van de insulinereceptor op de cel, waardoor er minder insuline nodig is om glucose te transporteren. Zink is een onderdeel van het insuline-molecuul en nodig voor de aanmaak en opslag van dit hormoon. Selenium helpt het lichaam bij het onschadelijk maken van ontstekingsbevorderende stoffen. Vanadium kan de effecten van insuline op de vetcellen nabootsen en remt de aanmaak van cholesterol in de lever. Tevens spelen zink, mangaan, chroom en selenium een rol bij de aanmaak van schildklierhormoon (vaak verstoord bij hyperinsulinisme).

Patrick Holford Volgens voedingsdeskundige Patrick Holford speelt het mineraal chroom een belangrijke rol bij het reguleren van de insulinehuishouding evenals gebruik van een insulineondersteunende voeding (zie ook zijn boek ’Say no to diabetes’). Rijk aan chroom zijn volkorenproducten, tarwekiemen, noten, zaden en peulvruchten. De behoefte aan chroom neemt toe bij het ouder worden, stress, overgewicht, diabetes en het gebruik van witmeelproducten en suikers.

Door o.a. een onevenwichtige voeding, eetstoornissen, langdurig lijnen, langdurige stress, chronisch gebruik van medicijnen, familiare belasting en infectieziekten ontstaan dikwijls tekorten aan voedingsstoffen, die het ontstaan van hyperinsulinisme kunnen bevorderen. Daarnaast zijn de bovengenoemde voedingsstoffen juist extra nodig voor het reguleren van glucose- en vethuishouding.

Tips om belasting door beeldschermwerk te verminderenHierbij geven wij u wat tips om de belasting van uw ogen t.g.v. beeldschermwerk te verminderen.

Beeldscherminstellingen aanpassen via: configuratiescherm: persoonlijke instellingen: beeldscherm: helderheid aanpassen. De door de fabrikant aanbevolen instellingen geven een schermweergave met feller licht. Het is rustiger voor de ogen wanneer de felheid van het scherm wordt gedempt. Dit kan door de knop ‘Energiebesparing’ aan te vinken. (Goed voor ogen èn milieu)
Blauw ledlicht verminderenGebruik het (gratis te downloaden) F.lux programma , dat tussen zonsondergang en zonsopgang automatisch het blauwe licht van het beeldscherm wegfiltert. Dat is rustiger voor uw ogen en, omdat het blauwe beeldschermlicht zorgt voor verstoring van de melatonineproductie, leidt het gebruik van dit programma ertoe dat u beter slaapt.

U kunt ook werken met een beeldscherm dat is ingesteld op kleurinversie. Hierbij is de achtergrond van het beeldscherm zwart, en ziet u de tekst in wit. Vooral prettig wanneer u met tekstbestanden werkt. Werkt niet zo fijn als u afbeeldingen of video’s wilt bekijken, maar dan kunt u het gewoon even uitschakelen.

Kleurinversie is te activeren via: configuratiescherm: vormgeving en persoonlijke instellingen: toegankelijkheidscentrum: vergrootglas starten: naast ‘weergave’ ‘opties’ aanklikken: hokje ‘kleurinversie inschakelen’. Als u deze optie vastmaakt aan uw werkbalk, kunt u makkelijk heen en weer schakelen.iPhone en iPadsOp Apple apparaten zoals iPhones en iPads kunt u Night Shift inschakelen, wat hetzelfde doet als F.lux: de hoeveelheid blauw ledlicht verminderen. Ook op Apple computers is Night Shift binnenkort te gebruiken, vanaf versie macOS 10.12.4.

Voedings- en laboratorium zelftesten

Laboratoriumtesten urine bloed ontlasting en speekseltesten Wij werken samen met de grote Duitse fabrikant van laboratoriumtesten Medivere. Medivere levert laboratorium diagnostische diensten waarbij de conventionele geneeskunde als ook aanvullende (complementaire) medische diagnostica en therapieën optimaal worden gecombineerd.

Op onze pagina over voedings- en laboratoriumtesten kunt u alle hierbovengenoemde Medivere testen bekijken en zelf bestellen.

Literatuur en links:

Boeken:

In ‘Say no to diabetes’, nutrition expert Patrick Holford presents a complete action plan for sufferers of type-1 diabetes, type-2 diabetes and the forerunner of type-2 diabetes, metabolic syndrome. He outlines the causes of the current diabetes ‘epidemic’ and explains the 10 secrets for preventing and reversing diabetes and metabolic syndrome. Comprehensive yet doable, ‘say no to diabetes’ provides an anti-diabetes diet, recipes, a daily supplement programme and advice on how to undo the damage caused by diabetes and diabetes drugs. Based on the latest scientific findings, combined with easy-to-follow advice and motivating case histories, this practical programme will help you regulate out-of-control blood sugar levels safely and effectively, with no dangerous side effects.

1] Bachur NR, et al. Fatty acid amides of ethanolamine in mammalian tissues. J Biol Chem. 1965;240:1019–1024.

[2] Hansen HS. Palmitoylethanolamide and other anandamide congeners. Proposed role in the diseased brain. Experimental Neurology 2010 July ; 224,(1): Pages 48–55 Endocannabinoid Research Group

[3] De Filippis D, et al. Levels of endocannabinoids and palmitoylethanolamide and their pharmacological manipulation in chronic granulomatous inflammation in rats. Pharmacol Res. 2010 Apr;61(4):321-8. Epub 2009 Nov 17.

[4] Keppel Hesselink JM1, Costagliola C2, Fakhry J3, Kopsky DJ4. Palmitoylethanolamide, a Natural Retinoprotectant: Its Putative Relevance for the Treatment of Glaucoma and Diabetic Retinopathy. | J Ophthalmol. | 2015;2015:430596. doi: 10.1155/2015/430596. Epub 2015 Nov 18.

[5] Strobbe E, Cellini M, Campos EC. Effectiveness of palmitoylethanolamide on endothelial dysfunction in ocular hypertensive patients: a randomized, placebo-controlled cross-over study. Invest Ophthalmol Vis Sci. | 2013 Feb 1;54(2):968-73. doi: 10.1167/iovs.12-10899.

[6] Pescosolido N, Puzzono M. First clinical case of effective medical treatment of the vitreoretinal traction with recovery of the visual acuity. Clin Ter. 2010;161(4):e143-7.

[7] Pescosolido N, Librando A, Puzzono M, Nebbioso M. Palmitoylethanolamide effects on intraocular pressure after Nd:YAG laser iridotomy: an experimental clinical study. J Ocul Pharmacol Ther. 2011 Dec;27(6):629-35. doi: 10.1089/jop.2010.0191. Epub 2011 Aug 10.

[8] Gagliano C, Ortisi E, Pulvirenti L, Reibaldi M, Scollo D, Amato R, Avitabile T, Longo A. Ocular hypotensive effect of oral palmitoyl-ethanolamide: a clinical trial. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2011 Aug 3;52(9):6096-100. doi: 10.1167/iovs.10-7057.

[9] Kumar A, Qiao Z, Kumar P, Song ZH. Effects of palmitoylethanolamide on aqueous humor outflow. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2012 Jul 3;53(8):4416-25. doi: 10.1167/iovs.11-9294.

[10] Impellizzeri D1, Ahmad A1, Bruschetta G1, Di Paola R1, Crupi R1, Paterniti I1, Esposito E1, Cuzzocrea S2. The anti-inflammatory effects of palmitoylethanolamide (PEA) on endotoxin-induced uveitis in rats. Eur J Pharmacol. 2015 Aug 15;761:28-35. doi: 10.1016/j.ejphar.2015.04.025. Epub 2015 Apr 28.

[11] Paterniti I1, Impellizzeri D, Crupi R, Morabito R, Campolo M, Esposito E, Cuzzocrea S. Molecular evidence for the involvement PPAR- in anti-inflammatory and neuroprotective activities of palmitoylethanolamide after spinal cord trauma. J Neuroinflammation. 2013 Feb 1;10:20. doi: 10.1186/1742-2094-10-20.

[12] Scuderi C1, Stecca C1, Valenza M2, Ratano P1, Bronzuoli MR1, Bartoli S1, Steardo L3, Pompili E4, Fumagalli L4, Campolongo P1, Steardo L1. Palmitoylethanolamide controls reactive gliosis and exerts neuroprotective functions in a rat model of Alzheimer’s disease. Cell Death Dis. 2014 Sep 11;5:e1419. doi: 10.1038/cddis.2014.376.

[13] http://www.orthokennis.nl/artikelen/palmitoylethanolamide-een-effectieve-lichaamseigen-pijnstiller-en-ontstekingsremmer

[14] http://www.iocob.nl/2012/01/hoge_oogboldruk_natuurlijk_behandelen/

[15] L. Ma, X.-M. Lin, Z.-Y. Zou, X.-R. Xu, Y. Li, R. Xu, A 12-week lutein supplementation improves visual function in Chinese people with long-term computer display light exposure. British Journal of Nutrition, 3/09
[16] Nagaki Y et al. Effects of astaxanthin on accommodation, critical flicker fusion, and pattern visual evoked potential in visual display terminal workers. J Trad Med. 2002;19:170-173.
Nakamura A et al. Change in visual function from astaxanthin. Jpn J Clin Ophthalmol. 2004;58:1051-1054.
[17] Shiratori K et al. Effect of astaxanthin on accommodation and asthenopia-efficacy-identification study in healthy volunteers. J Clin Ther & Med. 2005;21(6):637-650.
[18] Nitta T et al. Effects of astaxanthin on accommodation and asthenopia-dose finding study in healthy volunteers. J Clin Ther & Med. 2005;21(5):543-556.
[19] Takahashi N et al. Effects of astaxanthin on accommodative recovery. J Clin Ther & Med. 2005;21(4):431-436.
[20] Nagaki Y et al. The supplementation effect of astaxanthin on accommodation and asthenopia. J Clin Therap Med 2006;22(1):41-54.
[21] Nagaki Y et al. The effect of astaxanthin on retinal capillary blood flow in normal volunteers. J Clin Ther & Med. 2005;21(5):537-542.
[22] Miyawaki H, Takahashi J, Tsukahara H et al. Effects of astaxanthin on human blood rheology. Journal of Clinical Therapeutics & Medicines 2005;21(4):421-429.
[23] Strobbe E, Cellini M, Campos EC. Effectiveness of palmitoylethanolamide on endothelial dysfunction in ocular hypertensive patients: a randomized, placebo-controlled cross-over study. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2013 Feb 1;54(2):968-73. doi: 10.1167/iovs.12-10899.
[24] Matias I, et al. Changes in endocannabinoid and palmitoylethanolamide levels in eye tissues of patients with diabetic retinopathy and age-related macular degeneration. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 2006 Dec;75(6):413-8. Epub 2006 Oct 2.
[25] Mattace Raso G, et al. N-Palmitoylethanolamide protects the kidney from hypertensive injury in spontaneously hypertensive rats via inhibition of oxidative stress. Pharmacol Res. 2013 Aug 2;76C:67-76. doi: 10.1016/j.phrs.2013.07.007.
[26] Romano MR, Lograno MD. Involvement of the peroxisome proliferator-activated receptor (PPAR) alpha in vascular response of endocannabinoids in the bovine oph-thalmic artery. Eur J Pharmacol. 2012 May 15;683(1-3):197-203. doi: 10.1016/j.ejphar.2012.02.049.
[27] Nagaki Y et al. The effect of astaxanthin on retinal capillary blood flow in normal volunteers. J Clin Ther & Med. 2005;21(5):537-542.
[28] Ohgami K et al. Effects of astaxanthin on lipopolysaccharide- induced inflammation in vitro and in vivo. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2003;44(6):2694- 701.
[29] Suzuki Y et al. Suppressive effects of astaxanthin against rat endotoxin-induced uveitis by inhibiting the NF-kappaB signaling pathway. Exp Eye Res. 2006;82(2):275-81.
[30]Takahashi N et al. Effects of astaxanthin on accommodative recovery. J Clin Ther & Med. 2005;21(4):431-436.
[31] Uchiyama K et al. Astaxanthin protects betacells against glucose toxicity in diabetic db/db mice. Redox Rep. 2002;7(5):290-3.
[32] ‘Vitamins have an effect on glaucoma’; persbericht Erasmus MC, 14 november 2011.