GABA bij angst en slapeloosheid

Angst en slapeloosheid overheersen wereldwijde stemmingsstoornissen. Veel voorkomende abnormale hersenactiviteit en veranderde neurale circuits worden gevonden bij patiënten met angststoornissen en slapeloosheid, wat suggereert dat er een overlappende pathogenese is bij deze twee stoornissen.

Veelbelovend is dat GABA van voedingssupplementen en GABA geproduceerd door darmmicrobiota significante behandelingseffecten hebben aangetoond bij angst en slapeloosheid.
Angststoornissen en slaapstoornissen vertonen een bidirectionele relatie, waarbij door angst veroorzaakte hyper-arousal de slaap verstoort en slaaptekort de emotionele kwetsbaarheid versterkt.

Specifiek verhoogt slaaptekort de cortisolspiegel, versterkt het de emotionele processie van het limbische systeem en het saliencenetwerk (SN) dat betrokken is bij cognitieve controle (dorsal anterior cingulate cortex en anterior insula), en creëert het een vicieuze cirkel van hyper-arousale en angstige ongerustheid.

Het saliencenetwerk (SN) is een cruciaal neuraal netwerk in de hersenen dat opvallende prikkels (interne gedachten en externe gebeurtenissen) filtert. Het is de schakelaar tussen je hersennetwerk in rust en je actieve taaknetwerk, wat zorgt voor gerichte aandacht en emotieregulatie.

Onderzoeken hebben aangetoond dat angst en slapeloosheid vergelijkbare biologische mechanismen delen. De locus coeruleus kan de amygdala activeren door noradrenaline vrij te geven, waardoor angst ontstaat en de angstige reactie van het lichaam wordt geactiveerd.

Momenteel, naast gedragsinterventies zoals mentale therapie en lichaamsbeweging, blijft medicatie een effectieve behandeling voor angst en slapeloosheid.
De werkzaamheid van oraal toegediende GABA wordt ondersteund door positieve consumentenbeoordelingen en klinische experimenten. Dit suggereert veelbelovende therapeutische effecten op angst en slapeloosheidsverschijnselen. Voedingsbronnen die rijk zijn aan GABA- en GABA-producerende probiotica vertonen ook significante therapeutische effecten op angst en slapeloosheid.

Een associatie van GABA met angst en slapeloosheid

Slapeloosheid wordt beschouwd als een verergering van angst, omdat onvoldoende slaap negatieve emoties kan verhogen, positieve emoties kan verminderen en het begrip, de expressie en de modulatie van emoties door adolescenten kan veranderen. Omgekeerd kan angst bijdragen aan het begin van slapeloosheid, en stressblootstelling verstoort de slaap, wat leidt tot moeilijkheden bij zowel in slaap vallen als in slaap blijven.

Het lijkt erop dat zowel angststoornis als slapeloosheid geassocieerd zijn met verlaagde niveaus van GABA. Significant verlaagde GABA-spiegels zijn waargenomen in hersenen van personen met angststoornissen, met name in de thalamus en de amygdala, zoals gedetecteerd door Magnetic Resonance Spectroscopy (MRS) analyse. GABA-spiegels in plasma van patiënten met angst laten opmerkelijke dalingen zien.

GABA is een prominente neurotransmitter in de hersenen en functioneert ook als een regulerend hormoon in perifere organen, wat zeer belangrijk is voor het menselijk lichaam.
Een GABA-tekort is in verband gebracht met rusteloosheid of piekergedrag, paniekaanvallen, slapeloosheid, hoofdpijn, verslavingsgedrag, depressie, epilepsie, en cognitieve achteruitgang. Ook andere organen naast ons neurologische systeem maken gebruik van GABA. Zo is een GABA-tekort ook gelinkt aan hoge bloeddruk, diabetes, leveraandoeningen, nieraandoeningen en allergieën.

Willen we dat ons brein voldoende op de rem kan gaan staan van tijd tot tijd, dan moeten we ervoor zorgen dat er voldoende GABA kan worden geproduceerd.

Wat daarnaast ook bijzondere aandacht vraagt is de rol van het darmmicrobioom in het GABA-metabolisme. Darmbacteriën beïnvloeden sterk het centraal zenuwstelsel, mede omdat ze zelf neurotransmitters kunnen produceren zoals GABA. Belangrijke GABA-producenten zijn de Lactobacillus brevis, Lactobacillusplantarum, Lactobacillusparacasei, Lactobacillus helveticus, Lactobacillus delbreuckii en de Bifidobacterium dentium. Ook bepaalde schimmels in een darmmicrobioom met een goede diversiteit doen mee in produceren en metaboliseren van GABA, waarbij de Aspergillus Nidulans de grootste bijdrage levert. De darmflora is de sleutel tot het herstellen van het GABA-metabolisme en dus tot het tot rust brengen van de HPA-as (hypothalamus-hypofyse-bijnier-as) .

Voedingsbronnen van GABA zijn onder meer: zuurdesembrood, kiembrood, kefir, bruine rijst, bonenspruiten, boerenkool, kiemen, volle granen (haver),gekiemde granen, broccoli, groene groenten (spinazie), zaden, verse noten, kimchi, zoete aardappelen, bananen, uien, eieren.

GABA verhogen door suppletie

Studies gaven aan dat een directe toediening van 100 mg GABA een geschikte dosering voor de behandeling van angst en slapeloosheid vertegenwoordigt. Deze dosering kan positieve effecten uitoefenen in termen van het verlichten van angst, het verkorten van de slaaplatentie en het verbeteren van de slaapkwaliteit.

Het is vermeldenswaard dat naast de voeding en oraal toegediende GABA het gebruik van GABA-producerende bacteriën (specifieke probiotica) een innovatieve therapeutische strategie is bij angst en slapeloosheid. Deze bacteriën oefenen diverse effecten uit op het lichaam, zoals het verlagen van de stressfactorniveaus, het vergroten van de GABA-concentraties en het moduleren van de niveaus van GABA-receptoren en hun overeenkomstige mRNA’s in de hersenen. Messenger-RNA (mRNA), boodschapper-RNA, speelt een centrale rol in het tot expressie brengen van genetische informatie.

Bovendien is door middel van microbioomsequencing gebleken dat:

1. Sommige bacteriën de groei van GABA-producerende bacteriën kunnen bevorderen. GABA probiotica (met bewezen stamnummers) Lactobacillus brevis, Lactobacillusplantarum, Lactobacillusparacasei, Lactobacillus helveticus, Lactobacillus delbreuckii en de Bifidobacterium dentium werken bevorderend.
2. Sommige bacteriën de groei van GABA-producerende bacteriën kunnen remmen. Stammen, zoals Enterobacteriaceae, kunnen de overvloed aan GABA-producerende bacteriën verminderen. Dit kan te wijten zijn aan de productie van stoffen zoals lipopolysacchariden (LPS) door deze bacteriesoorten, die de groei van GABA-producerende bacteriën belemmeren.
3. Aangetoond is tevens dat de Bacteroides ook het neuroactieve GABA kan produceren en zo kan bijdragen aan de regulatie van het GABAergische systeem bij mensen.

GABA wordt getransporteerd door kleine intestinale epitheelcellen naar de lamina propria, waar sommige in de bloedbaan komen, en sommige inwerken op de intestinale zenuwplexus, waardoor darmspieren en klieren reageren en signalen overbrengen naar andere delen zoals de hersenen via de nervus vagus.

Onderzoek toonde aan dat het suppleren van een specifieke Lactobacillus rhamnosus, een probiotische stam die GABA produceert, angst- en depressie-gerelateerd gedrag bij muizen verbetert. Echter, na het operatief verwijderen van de vagus zenuwen in muizen gevoed met het probioticum, gingen de gedragsverbeteringen verloren, wat aangeeft dat de nervus vagus dient als een belangrijke modulatoire constitutieve communicatieroute tussen darm-blootgestelde bacteriën en de hersenen.

Toekomstrichting

Momenteel lijdt een groot deel van de wereldbevolking aan angst en slapeloosheid, worstelend met de uitdagingen van deze psychische stoornissen. De huidige kalmerende middelen en slaapmiddelen die beschikbaar zijn voor de behandeling van angst en slapeloosheid geven vaak bijwerkingen zoals fysieke afhankelijkheid en ontwenningsverschijnselen. Vandaar dat de ontwikkeling van nieuwe interventies die angst en slapeloosheid aanpakken zonder dergelijke nadelen noodzakelijk blijft.

GABA, als een natuurlijke neurotransmitter in het menselijk lichaam, vormt minimale schade, zelfs in hogere doses. Orale GABA, GABA-verrijkte diëten en probiotische stammen die GABA produceren, hebben positieve en effectieve resultaten aangetoond bij de behandeling van angst en slapeloosheid.

Orale GABA heeft echter verschillende beperkingen, waaronder:

1. Ten eerste, lage doorlaatbaarheid van de bloed-hersenbarrière: In tegenstelling tot benzodiazepines, gaat GABA niet efficiënt door de bloed-hersenbarrière, waardoor het vermogen om sterke farmacologische effecten uit te oefenen wordt beperkt. Over het algemeen is de efficiëntie van GABA die de bloed-hersenbarrière oversteekt niet erg hoog.
2. Ten tweede, lage biologische beschikbaarheid: De biologische beschikbaarheid van GABA bij inname is relatief laag en wordt snel uit het lichaam geëlimineerd, waardoor het een uitdaging is om de therapeutische werkzaamheid te behouden.
3. Ten derde, niet-specifieke effecten: GABA wordt op grote schaal verspreid over het hele lichaam, niet alleen in het centrale zenuwstelsel, maar ook in veel andere weefsels en organen. Deze brede verdeling kan leiden tot niet-specifieke effecten in plaats van zich te richten op specifieke ziekten of symptomen.

Probiotische bacteriën die in staat zijn om GABA te produceren, bieden veelbelovende wegen voor de behandeling van angst en slapeloosheid. Deze bacteriën kunnen in de menselijke darm koloniseren en GABA onmiddellijk vrijgeven. Er blijven verschillende aspecten die verdere verkenning rechtvaardigen. Bijvoorbeeld het bepalen van de optimale dosis en de juiste stammen.

Alleen door een dergelijke nauwgezette verkenning kunnen we hopen dat deze veelbelovende benaderingen te vertalen zijn in betrouwbare en effectieve therapeutische oplossingen, waardoor nieuwe mogelijkheden geboden worden. voor de talloze individuen die lijden aan angst en slapeloosheid, en een revolutie teweegbrengen kunnen brengen in het landschap van geestelijke gezondheidszorg.

Marijke de Waal Malefijt