Progesteron en de invloed op gezondheid – deel 1

Veel vrouwen hebben chronisch een te laag progesteron en hebben niet door dat dit een negatieve invloed kan hebben op hun fysieke en emotionele gezondheid. Na het 40ste levensjaar daalt progesteron veel sneller dan oestrogeen daalt waardoor er een onbalans kan ontstaan.

De productie van progesteron

Progesteron is een steroïde hormoon dat vooral wordt geproduceerd in het Corpus Luteum en de eierstokken. Ook in de bijnieren wordt een kleine hoeveelheid gemaakt.

Cholesterol (de moeder van de hormonen) wordt door het lichaam gebruikt om pregnenolone te maken wat omgezet wordt naar progesteron. Ook de andere hormonen zoals oestrogeen en testosteron worden van pregnenolone gemaakt. Een te laag cholesterolgehalte is dus niet positief voor de productie van deze hormonen, omdat deze kunnen gaan dalen.

Progesteron is een hormoon dat meebeweegt in de menstruatiecyclus. Oestrogeen is de tegenhanger van progesteron. Normaal gesproken is progesteron hoog tijdens de tweede helft van de cyclus na de eisprong. Oestrogeen en progesteron zijn het perfecte paar (yin en yang) wanneer ze in balans zijn. Progesteron wordt vaak genoemd als het hormoon dat nodig is bij vruchtbaarheid en zwangerschap, maar de functie is veel breder dan dat.

Symptomen van een te laag progesteron

Bij een laag progesterongehalte kunnen de volgende symptomen ontstaan:

1. Oestrogeendominantie
Er is sprake van oestrogeendominantie wanneer oestrogeen veel te hoog is en progesteron te laag. De symptomen die kunnen ontstaan zijn cellulitis, fibromen in borsten en eierstokken, spataderen, gewichtstoename rondom de dijen en heupen, een pijnlijke menstruatie, een opgeblazen gevoel en stemmingswisselingen. Wanneer oestrogeen veel te hoog is, neemt het risico op borstkanker toe. Onderzoek aan de Universiteit van Adelaïde heeft aangetoond dat progesteron gunstig kan zijn bij de behandeling van borstkanker.

2. Vruchtbaarheid en menstruatieproblemen
Oestrogeen zorgt ervoor dat het baarmoederslijmvlies groeit ter voorbereiding op een zwangerschap. Dit baarmoederslijmvlies blijft nog ongeveer 14 dagen na de eisprong (luteale fase) zitten voor het geval er een zwangerschap ontstaat. Bij een zwangerschap stijgt de hoeveelheid progesteron. Bij geen zwangerschap daalt progesteron weer, waardoor het baarmoederslijmvlies loslaat en er een menstruatie tot stand komt.

Het bovenstaande proces werkt niet goed wanneer progesteron chronisch te laag is met als gevolg onregelmatige en/of heftige menstruaties, moeite hebben zwanger te worden, premenstruele migraine en PMS.

3. Angst en depressie
Progesteron heeft antidepressieve en anxiolytische (angstwerende) effecten. Metabolieten van progesteron helpen om GABA (Gamma-Aminoboterzuur) te verhogen. GABA is een neurotransmitter met een rustgevend effect op de hersenen.

4. Slaap
Een laag progesterongehalte is gelinkt aan slecht slapen, moeilijk in slaap vallen en midden in de nacht wakker worden.

5. Gewichtstoename en cellulitis
Wanneer progesteron te laag is, zal het lichaam geen vet verbranden voor energie. In plaats daarvan wordt glucose de bloedbaan ingetrokken. Hierdoor kan het lichaam spierweefsel gaan afbreken om aan energie te komen. Dit kan leiden tot cellulitis.

6. Vochtbalans
Progesteron heeft invloed op de vochtbalans. Als progesteron te laag wordt dan houdt het lichaam meer vocht vast. U kunt hierdoor last krijgen van dikke enkels, opgezette voeten, ringen die ineens strak zitten en plotseling een hoger gewicht op de weegschaal.

7. Hersenletsel
Progesteron is ook betrokken bij hersenfuncties. Het houdt zich bezig met de productie van myeline dat zenuwcellen beschermt tegen schade. Onderzoek van de Emory University universiteit in de Verenigde Staten, gelegen vlak bij Atlanta heeft aangetoond dat progesteron mensen kan helpen herstellen van traumatisch hersenletsel en een beroerte.

8. Huidverslapping
Progesteron helpt de aanmaak van collageen te stimuleren. Collageen heeft de taak om de huid soepel te houden.

9. Schildklier
Een laag progesteron kan leiden tot oestrogeendominantie. Dit kan de omzetting van T4 (het inactieve schildklierhormoon) in T3 (het actieve T3-schildklierhormoon) negatief beïnvloeden.

10. Botten
Progesteron heeft invloed op de vorming van nieuw bot door de stimulatie van osteoblasten. Osteoblasten zijn botopbouwende cellen.

11. Opvliegers en nachtelijk zweten
Onderzoek aan de University of British Columbia heeft aangetoond dat progesteron de veelvoorkomende symptomen van de (peri)menopauze en menopauze, zoals opvliegers en nachtelijk zweten, kan voorkomen.

Chronische stress

Stress is één van de grootste oorzaken dat progesteron daalt. Denk hierbij aan emotionele stress, fysieke stress door bacteriële, virale of parasitaire infecties en voedselstress (voedselallergie en intoleranties). De productie van cortisol gaat dan omhoog. Cortisol en progesteron worden geproduceerd uit pregnenolone. Is er sprake van chronische stress dan zal het lichaam prioriteit geven aan het produceren van cortisol in plaats van progesteron. Dit wordt “pregnenolon steal” genoemd.

Andere oorzaken

Huidverzorgings- en schoonmaakproducten bevatten xeno-oestrogenen die een negatieve invloed hebben op de hormoonhuishouding. Het kan een onbalans veroorzaken in de verhouding oestrogeen en progesteron.

Andere oorzaken kunnen zijn het gebruik van antidepressiva, teveel arginine (wordt vaak ingezet voor hart- en bloedvaatproblematiek), teveel suiker, een hoge bloedsuiker, teveel transvetten, ontgiftingsproblemen, overmatig alcoholgebruik en een tekort aan vitamine A, B6, C en zink.

Progesteron en candida

Volgens onderzoek heeft progesteron een positieve invloed op vaginale candida. Oestrogeen wakkert de groei aan en progesteron gaat de groei tegen van candida. Progesteron verhindert ook de vorming van een candida biofilm.

De bepaling van een laag progesterongehalte

Het bijhouden van veranderingen in de menstruatiecyclus kan inzicht geven of uw klachten gelinkt zouden kunnen zijn aan een te laag progesterongehalte.

Dit kunnen o.a. zijn:

• Een lage temperatuur tijdens de luteale fase die loopt vanaf ongeveer 11 tot 14 dagen vanaf de eisprong halverwege de cyclus tot aan de menstruatie.
• Bloedverlies enkele dagen voordat de menstruatie begint.
• Een luteale fase van de cyclus (van ovulatie tot de menstruatie) die korter is dan de folliculaire fase.
• De consistentie van het baarmoederslijmvlies. Als de progesteronspiegel hoog genoeg is, verandert het baarmoederslijmvlies in de aanloop naar de menstruatie in een kleverige, drogere consistentie.

Een snelle en niet-invasieve manier om hierachter te komen is via een hormoonspeekseltest.
Het progesterongehalte laten bepalen via een bloedtest heeft weinig zin, omdat er dan geen inzicht wordt verkregen in het vrije actieve biologische deel van het hormoon.

In deel 2 zal worden uitgelegd hoe het progesterongehalte verbeterd kan worden op de natuurlijke manier.

Monique van Iwaarde
Natuurdiëtist en orthomoleculair therapeut
www.voedingvaniwaarde.nl

Hormonen Vrouw Plus speekseltest (cortisol, DHEA, oestradiol, oestriol, progesteron testosteron)

Verkoopprijs (incl. BTW): € 142,00
Koop deze test hier

Hormonen Basis speekseltest (DHEA, Estradiol, Progesteron, Testosteron)

Verkoopprijs (incl. BTW): € 121,95
Koop deze test hier