skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Nierstenen voorkomen

Nierstenen worden gevormd in de nieren wanneer de urine meer potentieel kristalvormende stoffen – calcium, oxaalzuur, urinezuur – bevat dan de vloeistof in de urine kan oplossen, en/of wanneer de urine te weinig stoffen (waaronder citraat en magnesium) bevat die kristalvorming tegengaan.

Er zijn verschillende soorten nierstenen, afhankelijk van hun samenstelling:

  1. Kalkhoudende stenen. Deze stenen bestaan uit calciumoxalaat, calciumfosfaat of een combinatie van deze 2 stoffen. Veruit de meeste nierstenen zijn kalkhoudend.
  2. Infectiestenen. Deze stenen heten ook wel struvietstenen. Ze ontstaan bij terugkerende urineweginfecties, zoals blaasontstekingen en nierbekkenontstekingen.
  3. Urinezuurstenen. Deze stenen komen vooral voor bij mensen met jicht.
  4. Cystinestenen. Deze stenen ontstaan door een teveel van het aminozuur cystine, als gevolg van de zeldzame erfelijke ziekte cystinose.

Darmmicrobioom en nierstenen

Volgens onderzoek door een werkgroep van het Slone Epidemiology Center van de Boston University, de Harvard Medical School en de urologische kliniek van de Duke University kan de bacterie oxalobacter formigenes in het darmkanaal het risico op de ontwikkeling van calciumoxalaatstenen met tot ca. 70 procent doen dalen.

De onderzoekers geven aan, dat het beschermende effect waarschijnlijk berust op een metabolisme van oxalaat in het spijsverteringskanaal. De afwezigheid van deze bacterie kan het risico op de vorming van dergelijke nierstenen verhogen [1-3].

Kleine en grote nierstenen

Kleine nierstenen worden meestal gewoon vanzelf uitgescheiden via de urine. Grote nierstenen moeten eerst kleiner gemaakt worden om door de urinewegen te kunnen worden verwijderd. Ook moeten stenen soms chirurgisch verwijderd worden.
Wanneer je na het behandelen van nierstenen niets aan je voedingsgewoonten of darmmicrobioom verandert, is de kans groot dat er nieuwe nierstenen gevormd worden. Mensen die gemakkelijk nierstenen vormen, hebben een verhoogd risico op chronische nierziekte of een verminderde nierfunctie.

Nierstenen voorkomen

water Maxim Protsenko Dreamstime.com

De belangrijkste maatregelen ter preventie van nierstenen zijn voldoende water drinken (35 ml per kilogram lichaamsgewicht) en het eten van veel plantaardige voeding. Veel groenten en fruit eten verlaagt het risico op alle soorten nierstenen. Groenten en fruit hebben een alkaliserend (ontzurend) effect, zijn een bron van magnesium, citroenzuur, fytinezuur, kalium. Bovendien bevatten ze veel vezels die een gunstig effect hebben op het darmmicrobioom.

Polyfenolen voorkomen nierstenen

Verschillende planten en plantaardige voedingsmiddelen zijn rijk aan polyfenolen waarvan is aangetoond dat ze de vorming van nierstenen kunnen voorkomen. Polyfenolen maken de urine alkalischer (minder zuur) door de concentratie van citraat, magnesium en kalium in de urine te verhogen. Daarnaast verlagen ze de concentratie calcium, oxalaat en urinezuur en gaan ze kristalvorming tegen. Polyfenolen kunnen zelfs nierstenen oplossen [4].

Planten die nierstenen voorkomen of oplossen

  • groene thee (Camellia sinensis)[5]
  • framboos (Rubus idaeus)
  • granaatappel (Punica granatum)
  • grote brandnetel (Urtica dioica)

Polyfenolen die nierstenen voorkomen of oplossen

  • curcumine[6-7]
  • quercetine[6]
  • catechine, epicatechine, epigallocatechinegallaat[4-5]

Geen risico op nierstenen door hoge dosis vitamine D

Verondersteld werd dat hoge doses vitamine D de opname van calcium te veel stimuleert en zo kunnen leiden tot hypercalciëmie. Dit geeft kans op niersteenvorming. Maar voor deze verhoogde calciumbloedspiegel vond men in een recente studie geen bewijs.

De Vitamin D Assessment (ViDA) studie vond plaats onder 5.110 personen in Auckland, Nieuw-Zeeland [7]. Men onderzocht de effecten van een suppletie gedurende meerdere jaren met een maandelijkse dosis van 2.500 mcg vitamine D3. Men keek niet alleen naar het effect op valrisico’s of fracturen maar ook naar cardiovasculaire problemen en luchtweginfecties. Daarnaast zijn gegevens verzameld om de invloed na te gaan op mogelijke hypercalciëmie en niersteenvorming.

De deelnemers werden verdeeld in twee groepen; een vitamine D-suppletie groep en een placebogroep. Zij werden gevolgd over een gemiddelde periode van 3,3 jaar. Het bleek dat 158 mensen een niersteen ontwikkelden. Van hen behoorden er 76 tot de vitamine D-groep en 82 tot de placebogroep. De ziekenhuisinformatie gaf aan dat achttien mensen een niersteen kregen, zeven in de vitamine D-groep en 11 in de placebogroep.

Uit eerder onderzoek werd hoge doses vitamine D afgeraden bij een reeds bestaande hoge bloedspiegel van calcium of bij aanwezigheid van nierstenen. Maar de eindconclusie van De Vitamin D Assessment (ViDA) studie is dat een hoge doses vitamine D bij gezonde proefpersonen geen invloed heeft op de frequentie van hypercalciëmie, noch op de vorming van nierstenen.

Toch is voorzichtigheid geboden en zijn bloedtesten aan te raden om hypercalciëmie in de gaten te houden. Bij suppletie van welke vitamine dan ook, kan er in individuele situaties toch sprake zijn van overdosering met nadelige effecten, die voorkomen kunnen worden door het monitoren van het bloedbeeld.

Referenties

[1] Sci Rep. 2019; 9: 574.
Comparative prevalence of Oxalobacter formigenes in three human populations
Amanda PeBenito(2019)
[2] A new era in the treatment of calcium oxalate stones?
https://www.kidney-international.org/article/S0085-2538(15)55877-8/fulltext (2013)
Ognen Ivanovski1
[3] J Am Soc Nephrol. 2008 Jun; 19(6): 1197–1203.
Oxalobacter formigenes May Reduce the Risk of Calcium Oxalate Kidney Stones
David W. Kaufman https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2396938/
[4] Nirumand MC, Hajialyani M, Rahimi R, et al. Dietary Plants for the Prevention and Management of Kidney Stones: Preclinical and Clinical Evidence and Molecular Mechanisms. Int J Mol Sci. 2018 Mar 7;19(3). pii: E765. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5877626/
[5] https://www.webmd.com/kidney-stones/news/20091120/green-tea-may-prevent-kidney-stones
[6] https://www.naturalhealthresearch.org/rutin-and-curcumin-show-promise-for-kidney-stones/
[7] https://www.humann.com/nutrition/turmeric-curcumin-benefits/
[8] https://universityhealthnews.com/daily/digestive-health/preventing-kidney-stones/ (quercitine)
[9] Urolithiasis. 2014 Dec;42(6):519-26. doi: 10.1007/s00240-014-0695-7. Epub 2014 Aug 2.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25085199
[10] Malihi Z, Lawes CMM, Wu Z, Huang Y, Waayer D, Toop L, Khaw KT, Camargo CA, Scragg R. Monthly high-dose vitamin D supplementation does not increase kidney stone risk or serum calcium: results from a randomized controlled trial. Am J Clin Nutr. 2019 Apr 21. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31005969
[11] J Steroid Biochem Mol Biol. 2019 Apr;188:29-37. doi: 10.1016/j.jsbmb.2018.12.002. Epub 2018 Dec 6.
Adverse events from large dose vitamin D supplementation taken for one year or longer.
Malihi Z1, Wu Z1, Lawes CMM1, Scragg R2.

Darm Microbioom ontlastingtest

Darm Microbioom ontlastingtestVerkoopprijs (incl. BTW): € 135,95
Koop deze test hier
Uitgebreide microbiologische bepaling(inclusief de bacterie oxalobacter formigenes) van de samenstelling van de menselijke darmflora ter beoordeling van de invloed van de darmbacteriën op het ontstaansrisico van microbioom-geassocieerde aandoeningen.

Zie een voorbeeld van een Duitse testuitslag van deze test. Uw uitslag wordt in het Nederlands vertaald.

Het intestinaal microbioom, het geheel van alle in de darm gekoloniseerde micro-organismen, is voor de gezondheidstoestand van de mens van essentieel belang.

Verstoringen van het microbioom (dysbiose), een verminderde diversiteit of overgroei kunnen ook als risicofactoren voor tal van ziekten in aanmerking komen. Deze omvatten verstoorde peristaltiek (diarree resp. obstipatie), prikkelbare darm syndroom, metabole aandoeningen zoals Diabetes Mellitus, cardiovasculaire ziektes, adipositas of vetstofwisselingsstoornissen, auto-immuunziektes zoals allergieën of psoriasis, chronische ontstekingen van de darm (Colitis Ulcerosa resp. Morbus Crohn), kwaadaardige ziektes of zelfs neurologisch-psychiatrische aandoeningen. De basis voor deze waargenomen processen kan van verschillende aard zijn. Dit kunnen wisselwerkingen tussen receptoren van de epitheel- en immuuncellen van het darmslijmvlies en de producten van het bacterieel metabolisme zoals kortketenige vetzuren of lipolysacchariden zijn.

Bovendien vormt het merendeel van de bacteriële genen in de menselijke darm een zogenaamd kernmicrobioom. Dit kernmicrobioom kan per dominerende bacteriesoort in drie enterotypes onderverdeeld worden.

De tot nu toe geldende standaard van de microbiologische ontlastingsdiagnostiek omvat echter slechts een paar anaërobe bacteriën. Deze bacteriëngroep is echter goed voor meer dan 99% van de soorten ontlastingsflora.

Een nieuwe analysemethode die is gebaseerd op de Next-Generation-Sequencing (verzamelnaam van technieken die snel en relatief goedkoop de volledige volgorde van de menselijke DNA-code kunnen bepalen), maakt nu het onderscheiden van bijna alle tot nu toe bekende darmbacteriën en significant betere risicobeoordeling met betrekking tot de geassocieerde aandoeningen mogelijk.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen