skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Risicofactoren COVID-19

De werking van het immuunsysteem kan verstoord worden door verschillende factoren. Denk daarbij aan de volgende risicofactoren: een gebrek aan voedingsstoffen, chronische stress, een verstoord darmmicrobioom, te veel toxische stoffen, slaapstoornissen, overmatig drankgebruik, ongezonde voeding, overgewicht, een hoge bloedsuikerspiegel,  en het gebruik van medicijnen.

Al deze factoren verzwakken de weerstand tegen infecties en liggen tegelijkertijd aan de basis van aanhoudende ontstekingsreacties (cytokinen) en auto-immuniteit. Het immuunsysteem optimaal ondersteunen is de basis voor de preventie en de behandeling van alle infecties.

Onverklaarbare ontstekings(cytokinen)stormRisicofactoren COVID-19

Het blijkt dat er mensen zijn, die na een infectie met het SARS-CoV-2-virus, een ernstige dubbelzijdige longontsteking ontwikkelen, die hen fataal kan zijn. Een aantal risicofactoren die een rol lijken te spelen bij de ernst van het ziekteverloop en het ontstaan van een tot nu toe onverklaarbare cytokinenstorm zijn inmiddels, op grond van verschillende onderzoeken, beschreven [1-2].

Naar voren komt dat mensen die overlijden aan het SARS-CoV-2-virus  vaker al op leeftijd zijn of lijden aan diabetes of hypertensie. Andere indicaties voor een slechter verloop van de ziekte zijn symptomen van sepsis en een hoge concentratie D-dimeer, een degradatieproduct in de fibrinestofwisseling dat een rol speelt bij trombose. In The Lancet is hierover een studie gepubliceerd die de risicofactoren beschrijft op basis van 191 gehospitaliseerde patiënten. Hiervan overleden er 54 aan het genoemde virus.

Van de 191 patiënten had 48 procent een comorbiditeit, 30 procent hypertensie, 19 procent diabetes en 8 procent een coronaire hartziekte [1].  Vóór infectie met het virus was er bij deze patiënten al sprake van (laaggradige) ontstekingen. De al aanwezige ontstekingen stimuleerden de vermenigvuldiging van het virus [1].  Een studie van Li et al [2] onderstreept de rol van ontstekingsprocessen. Daaruit blijkt dat mensen met een hoog C-reactive protein (CRP, >20 mg/L) een verhoogde kans hebben om leverschade te ontwikkelen na infectie met SARV-CoV-2.

Waarschijnlijk spelen al bestaande ontstekingsprocessen en een verminderde functie van het immuunsysteem bij het ouder worden een rol in het ernstiger ziekteverloop. Men dient bij de behandeling van patiënten met een vermoedelijke SARS-CoV-2-infectie extra rekening te houden met onderliggende risicofactoren zoals hart- en vaatziekten, problemen met de bloedstolling, diabetes en leeftijd.

Bronvermelding:
[1]. Zhou, F., Yu, T., Du, R., Fan, G., Liu, Y., Liu, Z., … & Guan, L. Clinical course and risk factors for mortality of adult inpatients with COVID-19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study. The Lancet. Volume 395, Issue 10229, P1054-1062, March 28, 2020.
[2] Li, L., Li, S., Xu, M., Yu, P., Zheng, S., Duan, Z., … & Li, J. (2020). Risk factors related to hepatic injury in patients with corona virus disease 2019. medRxiv (not peer-reviewed).

Kort ander nieuws over COVID-19Risicofactoren COVID-19

Uit een recent wetenschappelijk onderzoek [1] blijkt dat de overleden COVID-19 patiënten niet slechts hun leeftijdscategorie met elkaar gemeen hebben.
De gemeenschappelijke COVID 19-symptomen onder de onderzochte patiënten waren: koorts, kortademigheid en moeheid. Enkele van de meest voorkomende complicaties tijdens de ziekenhuisopname waren ademhalingsfalen, shock, acuut respiratoir noodsyndroom en hartritmestoornissen.

Men constateerden dat 72,9% van de overledenen mannelijk was, met een gemiddelde leeftijd van 65,8 jaar. Ook hadden ze onderliggende chronische aandoeningen, zoals hartproblemen of diabetes.
Opmerkelijk was dat het onderzoeksteam ook zag dat 81,2% van de overleden een zeer laag eosinofielgehalte had toen zij werden opgenomen in het ziekenhuis. Eosonofielen zijn een soort witte bloedcellen die immuuncellen helpen bij de bestrijding van een infectie.

De meerderheid werd behandeld met antibiotica, antivirale middelen en glucocorticoïden, hoewel de effectiviteit van deze medicijnen tegen COVID-19 niet volledig bekend is. Sommige patiënten kregen ook intraveneuze immunoglobulinen (antilichamen) of interferon alpha-2b, wat de immuunrespons een stimulans geeft.
[1] Bron: Am J Respir Crit Care Med. 2020 Apr 3

Antimalariamiddelen bij COVID-19 geven forse bijwerkingen

Diverse internisten waarschuwen voor de mogelijk levensbedreigende reacties op een behandeling met hoge doses antimalariamiddelen. Naast hartproblemen veroorzaken deze middelen mogelijk ook hypoglykemie (een plotselinge daling van de bloedsuikerspiegel), verwarring, hallucinaties en paranoia. Het optimisme over antimalariamiddelen als medicijn tegen COVID-19 lijkt dus voorlopig voorbarig te zijn [1-2].
Bronnen:
[1]. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.07.20056424v2    
[2]. https://www.cmaj.ca/content/early/2020/04/08/cmaj.200528

Dr. Cron: let op de cytokinenstormRisicofactoren COVID-19

Wanneer mensen ernstig ziek worden van COVID-19 , kan een cytokinestorm , een lichaamseigen reactie op het virus, zaken soms fors erger maken.
Het fenomeen is beschreven als een immuunsysteem dat op hol is geslagen (cytokinenstorm). Dit gebeurt wanneer de pro-inflammatoire cytokines in overvloed worden geproduceerd en uit de hand lopen.

Normaal gesproken, als u ziek wordt, zal het immuunsysteem een normale reactie geven om de infectie aan te pakken. Vervolgens stopt  dit proces en sluit het immuunsysteem  deze procedure af. Maar dat gebeurt bij een Corona aanval niet bij iedereen.Bij een COVID- 19 richt deze ’overdreven  reactie’ zich eerst op de longen, schrijft Dr. Randy Cron, een professor in kindergeneeskunde en geneeskunde aan de Universiteit van Alabama in Birmingham, die een expert is op het gebied van het fenomeen ‘Cytokinenstorm’ en co-auteur is van het leerboek Cytokine Storm Syndrome.

Veel aandoeningen, waaronder kanker, auto-immuunziekten en (virus)infecties, kunnen een cytokinestorm veroorzaken, aldus Dr. Cron. Ongeveer 10-20% van de algemene bevolking heeft mogelijk een genetische risicofactor in hun immuunrespons, waardoor ze een risico lopen op een cytokine-storm met bepaalde infecties, volgens Cron. Het kan worden gediagnosticeerd door een eenvoudige serum ferritine (bijvoorbeeld een extreem hoge ferritineconcentratie van 14546  Ug/l) in het bloed te meten, door een hs -CRP meting in bloed en een meer dure complexe cytokinenmeting in bloed.

Bron:
[1]. Verhoogde ferritine. https://www.nvkc.nl/sites/default/files/NTKC/2007-2-p104-107.pdf

Cytokine storm syndromes 

Recently, a number of specific anti-cytokine approaches have proven effective in treating a variety of cytokine storm syndromes, including those triggered by viruses. These include drugs targeting interleukin-1 (IL-1), IL-6, IL-18, and interferon-gamma (IFN-y). While randomized trials will be needed to confirm which, if any, of these therapeutics will effectively treat Covid-19-infected patients with cytokine storm syndrome, IL-6 blockade has recently been reported to be in use in China with successful outcomes in some individuals receiving this as part of their treatment[1-2].
Bronnen:
[1]. Randy Q. Cron, MD, PhD, is a professor of pediatrics and medicine and director of the Division of Pediatric Rheumatology at the University of Alabama at Birmingham. In November 2019, he published Cytokine Storm Syndrome, the first dedicated textbook on cytokine storms.
[2]. W. Winn Chatham, MD, is a professor of medicine, clinical immunology, and rheumatology; senior scientist at the Comprehensive Arthritis, Musculoskeletal, Bone and Autoimmunity Center (CAMBAC); and director of Rheumatology Clinical Services at University of Alabama at Birmingham.

Cytokinenmodulatie met voeding en specifieke kruiden/specerijen extracten?

Boswellia. Boswelliazuren verlagen NFkB-geïnduceerde productie van proinflammatoire cytokines zoals TNF – alfa (tumornecrosisfactor-alfa), IFN-γ (interferon-gamma), interleukines (IL- 1β, IL-2, IL-4, IL-6).
Curcumine. Curcumine heeft een idem effect en verlaagt tevens de Il-18.
Anthocyanidinen.
Aangezien anthocyanen in vrijwel alle plantenfamilies kunnen worden aangetroffen, komen ze ook voor in vele eetbare planten. De belangrijkste bronnen van anthocyanen in ons voedsel zijn bessen, zoals zwarte bessen, rode bessen, bramen, blauwe druiven, bosbessen, aronia bessen, cranberry, vlierbessen, framboos, maar ook sommige groenten, zoals aubergine en avocado. Voeding als wapen tegen (Corona)virussen.
Andere belangrijke bronnen zijn sinaasappels, vlierbessen, olijven, rode uien, vijgen, zoete aardappelen, mango’s en rode kool.

Risicofactoren COVID-19

Lees alle Corona-nieuwsartikelen in ons Coronavirus COVID-19 archief

ESPEN expert statements and practical guidance for nutritional management of individuals with SARS-CoV-2 infection.

Statement 3 184
Subjects with malnutrition should ensure sufficient supplementation with vitamins and minerals.  Part of the general nutritional approach for viral infections prevention is supplementation and/or adequate provision of vitamins to potentially reduce disease negative impact (15).  As potential examples, vitamin D deficiency has been associated with a number of different viral diseases including influenza (16-19), human immunodeficiency virus (HIV) (20) and hepatitis C (21), while other studies questioned such a relation for influenza (22,23). The COVID-19 was first identified in Winter of 2019 and mostly affected middle-aged to older adults. Future investigations should confirm whether insufficient vitamin D status more specifically characterizes COVID-19 patients and is associated to their outcome. In support to this hypothesis, decreased vitamin D levels in calves have been reported to enhance risk for bovine coronavirus infection (24).

As another example, vitamin A has been defined as “anti-infective” vitamin since many of the body’s defenses against infection depend on its adequate supply. For example, vitamin A deficiency is involved in measles and diarrhea and measles can become severe in vitamin A-deficient children. In addition, it has been reported that vitamin A supplementation reduced morbidity and mortality in different infectious diseases, such as measles, diarrheal disease, measles-related pneumonia, HIV infection, and malaria. Vitamin A supplementation also may offer some protection against the complications of other life-threatening infections, including malaria, infectious lung diseases, and HIV. In experimental models, the effect of infection with infectious bronchitis virus (IBV), a kind of coronaviruses, was more pronounced in chickens fed a diet marginally deficient in vitamin A than in those fed a diet adequate in vitamin A (25).

In general, low levels or intakes of micronutrients such as vitamins A, E, B6 and B12, Zn and Se have been associated with adverse clinical outcomes during viral infections (26). This notion has been confirmed in a recent review from Lei Zhang and Yunhui Liu (15) who proposed that besides vitamins A and D also B vitamins, vitamin C, omega-3 polyunsaturated fatty acids, as well as selenium, zinc and iron should be considered in the assessment of micronutrients in
COVID-19 patients.

While it is important to prevent and treat micronutrient deficiencies, there is no established evidence that routine, empirical use of supraphysiologic or supratherapeutic amount of micronutrients may prevent or improve clinical outcomes of COVID-19. Based on the above combined considerations, we suggest that provision of daily allowances for vitamins and trace elements be ensured to malnourished patients at risk for or with COVID-19, aimed at maximizing general anti-infection nutritional defense.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen