skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Maagzuurremmers hebben negatief effect op darmmicrobioom

Onderzoek toont aan dat maagzuurremmers een negatieve invloed hebben op het darmmicrobioom. Tevens wordt het risico op Clostridium-infecties vergroot. Dit kan klachten met zich meebrengen zoals diarree, misselijkheid, buikpijn, krampen en soms koorts. Welke voedingsmaatregelen zijn er bij maagzuurklachten?

Steeds meer mensen hebben last van maag(zuur)klachten. Het ontstaan van maagklachten is meestal een combinatie van factoren zoals te veel-, te vet- of te snel eten, overmatig gebruik van koffie en alcohol en stress, spanningen en angsten. Dit uit zich in klachten als brandend maagzuur, misselijkheid, refluxklachten en een opgeblazen gevoel rondom de maagstreek.

Overgroei bacteriën door afname pH

Huisartsen schrijven vaak maagzuurremmers voor om de maagklachten te verminderen, terwijl niet iedereen baat heeft bij maagzuurremmers. Het kan zelfs voor meer klachten zorgen. De functie van maagzuur is het doden van (schadelijke) bacteriën. Maagzuurremmers zorgen ervoor dat de hoeveelheid van het maagzuur afneemt, waardoor de pH-waarde van het maagzuur stijgt boven de drie. Hierdoor kunnen bacteriën beter overleven en op die manier voor een overgroei zorgen wat zich weer uit in een disbalans in de darmen [1].

Ook zorgt een verhoogde pH-waarde in de maag voor een minder goede vertering en opname van macronutriënten zoals koolhydraten, eiwitten en vetten. Wanneer de macronutriënten niet goed verteerd en opgenomen kunnen worden, heeft dit ook een negatief effect op de micronutriënten zoals vitaminen en mineralen. Deze stoffen worden dan minder goed opgenomen waardoor er tekorten in het lichaam kunnen ontstaan. Dit kan weer resulteren in allerlei andere (vage) klachten.

Samenstelling maagsap

Maagsap bevat behalve water en slijm ook zouten, anti-anemische factoren (Intrinsic factor die noodzakelijk is voor de opname van vitamine B12 uit het voedsel in de dunne darm), zoutzuur, pepsine en lebferment, een melkstremmend enzym. Deze stoffen doen hun werk om de spijsvertering soepel te laten verlopen. Zoutzuur stopt de werking van speekselamylase.

Dankzij de steeds hogere zuurgraad kan het enzym pepsine aan de eiwitsplitsing beginnen. De afbraak van vetten en (resterende) koolhydraten vindt daarentegen niet in de maag plaats. Door de hoge zuurgraad van het maagsap heeft dit orgaan een desinfecterende werking. Het remt of stopt de groei van micro-organismen. Daardoor hebben mensen met lage zuurwaarden vaker last van darminfecties.

Risico op Clostridium-infectie

Onderzoek toont aan dat maagzuurremmers een negatieve invloed hebben op het darmmicrobioom. Bij gezonde mensen die 28 dagen lang maagzuurremmers gebruiken, wordt het risico op Clostridium-infecties vergroot [1]. Clostridium difficile is bij ieder gezond mens aanwezig in de darm. Het is een bacterie die onder bepaalde omstandigheden uitbreekt en een overgroei kan veroorzaken in de darmen. Dit kan klachten met zich meebrengen zoals diarree, misselijkheid, buikpijn, krampen en soms koorts.

Het gebruik van maagzuurremmers verlaagt ook de rijkdom aan soorten bacteriën (darmdiversiteit) in de darmen. Het is mogelijk dat het verlies van bepaalde bacteriesoorten te maken heeft met de overgroei van Clostridium difficile-infecties. Bij gezonde personen is het risico op overwoekering van deze bacterie lager, omdat er voldoende gunstige bacteriën aanwezig zijn. Een gezond darmmicrobioom zorgt er voor dat de overgroei van Clostridium en andere schadelijke darmbacteriën wordt tegengehouden.

Voedingsinterventies bij maagzuurklachten

Bij maagklachten doet u er goed aan om uw dieet en eetgewoonten onder de loep te nemen. Daarnaast is het ook belangrijk om de stress, spanningen en angsten te verminderen. Suppletie met specifieke probiotica beschermt tegen Clostridium-infecties doordat het zorgt voor een goede aanvoer van gunstige bacteriën [2]. Hierdoor worden ongunstige bacteriën geremd in hun overwoekering.

Maar er zijn meer voedingsinterventies te treffen bij maagzuurklachten waaronder:

  • Neem de tijd om te eten.
  • Kauw je eten goed (zo’n 40 tot 60 keer per hap).
  • Laat alcohol, koffie, zwarte thee, chocolademelk, suiker, scherpe kruiden en specerijen staan.
  • Wees voorzichtig met het eten van citrusvruchten zoals sinaasappels, mandarijnen en citroen.
  • Vermijd koemelk en tarwe (vooral als je bloedgroep O hebt), want dat kan het maagslijmvlies irriteren.
  • Controleer of er een glutenallergie of glutensensibiliteit is (vooral onder de bloedgroep A), want deze kunnen de aanmaak van maagzuur bevorderen.
  • Ontdek of er voedingsmiddelen of voedselcombinaties zijn die u niet goed verdraagt.
  • Wees (voornamelijk in de winter) voorzichtig met rauwe groenten en eet geen fruit bij of net na de maaltijd. Om maagklachten zoveel mogelijk te voorkomen, kun je fruit het beste een half uur voor de lunch of het avondeten nemen.
  • Ontdek of u klachten krijgt van voedingsmiddelen die rijk zijn aan biogene aminen. Let vooral op de biogene amine histamine; deze kan een rol spelen bij maagklachten, omdat het de aanmaak van maagzuur stimuleert.
  • Mijd gebakken vetten. Als kooktechniek kunt u het beste koken, stomen, blancheren, stoven of uw eten in de oven bereiden. Slow cooking op een vetarme manier, zoals in de Römertopf, of Tajine geeft een betere eiwitvertering vooral bij mensen die slecht vlees of kip kunnen verteren.
  • Drink geen ijskoude dranken, vooral niet in combinatie met het eten.
  • Bij te weinig maagzuur, kunt u voor de maaltijd verdunde appelazijn, citroensap of Molkosan nemen om de vertering te verbeteren.

Ume Su en Umeboshi

Umesu balletjes zijn kleine ronde balletjes gemaakt van umevruchten, bekend uit de Japanse keuken/macrobiotiek waar u op kunt zuigen en die de maag en vertering ondersteunen. Ze zijn te koop via het internet. In Europa wordt ume ook wel abrikoos of pruim genoemd, maar Japanners zeggen daarop: ‘het is geen pruim en ook geen abrikoos. Het is ume.’ Een bijzonder stuk fruit dus. De traditionele Ume Su pruimenazijn, is het rode sap van gepekelde umeboshi-abrikozen en shisobladeren.

Wegens zijn lichtjes zure smaak kent hij dezelfde toepassingen als azijn, met als enige verschil dat Ume Su erg zout is, en dat het dus niet nodig is zout aan uw bereiding toe te voegen. Ume Su is minder zuur dan de gebruikelijke azijn. Gevoelige magen verdragen het product dus zonder problemen. Ume Su wordt azijn (Su=azijn) genoemd terwijl het strikt genomen gaat over het zure pekelvocht van de melkzuurfermentatie. Daardoor is de zuurtegraad slechts 2.4°, wat lager is dan van echte azijn. Ume Su heeft een typische verfrissende en lekker gezouten smaak.

Kuzu of kudzu

Voeg Kuzu toe aan uw eten. Dit bindmiddel (glutenvrij) is te koop in de natuurwinkel en heeft een verzachtende werking op de maag- en darmslijmvliezen. In kudzu zitten voornamelijk flavonoïden: puerarine, puerarine-7-O-glycoside, tectorigenine, tectoridine, 6¨-O-xylosyltectoridine, glycitine, 6¨-O-xyloglycitine en quercetine. Verder bevat het wat zetmeel en proteïnen. De botanische naam voor deze klimplant is Pueraria Lobata.Een kudzuplant kan een wortelstelsel ontwikkelen dat 180 kilo weegt. Van deze plant wordt voor medicinale doeleinden uitsluitend de wortel gebruikt. De kudzu wortel werkt zuiverend en is het een antibacterieel middel. Hierdoor wordt het als een effectief fytotherapeutisch geneesmiddel beschouwd (ook in te zetten voor dieren) bij:

  1. Diarree, dysenterie,
  2. Dyspepsie,
  3. Gastritis of maagwandontsteking.

Kudzu heeft behalve de werking bij maag-darmklachten nog meer medicinale werkingen in petto. Kudzu of kuzu (spreek uit koedzoe) is een wit of grijs (er zijn 2 varianten) zetmeel, gemaakt uit de wortel van de wilde kuzu plant. Kuzu wordt vooral veel gebruikt in de Japanse keukens als verfijnd zetmeel om gerechten mee te binden. Kuzu is te gebruiken voor sauzen en soepen en desserts. Het heeft geen erg grote bindkracht.

U kunt kuzu vergelijken met arrowroot. Het geeft geen (na)smaak en heeft een zijdeachtige structuur waardoor het een gerecht romiger kan doen smaken.
Wat is nu het verschil tussen de witte en grijze variant? De grijze variant is ongewassen en ongefilterd. Het bezit daarom iets meer voedingswaarden dan de gewassen en gefilterde witte kuzu. Grijze kuzu is goedkoper dan de witte soort.

Kuzu werkt krampverzachtend in de darmen en door het hoge gehalte aan flavonoïden is het een sterke antioxidant. Vanuit de Chinese geneeskunde gezien is het middel een sterke Yin-bouwer en helpt het bij nachtelijk transpireren, opvliegers en slaapproblemen.

Kuzu-appelsap- of perensap- of bosbessendrank

Kuzu-appelsap- of perensapdrank is een lekker drankje (150-200 cc) dat u een rustig en ontspannen gevoel geeft in uw maag-darmen:

  1. los 1 theelepel Kuzu op in wat koud water
  2. giet er vervolgens wat kokend water over heen en roer het goed door
  3. voeg er suikervrije appel- of peren- of bosbessensap toe
  4. voeg als laatste een snufje zeezout en kaneel toe.

Ook zijn er speciale kruidentheesoorten te drinken bij maagklachten zoals: Goudsbloem (Calendulae Flores), Kamille (Chamomillae Flores), Cat’s Claw (Uncaria Tomentosa), Engelwortel (Angelicae Radix), Zoethoutwortel (Liquiritiae Radix), Fenegriekzaad (Foenugraeci Semen), Duizendblad (Millefolii Herba), Hopbellen (Humulus Lupulus Flores)

Mastica bij maag-darmklachten

Mastica of Mastic gum is het harshoudend extract van een Griekse boom op het eiland Chios. Mastica bezit een helend effect op zweren van de maag en het duodenum of twaalfvingerige darm. Het ondersteunt de spijsvertering in de maag, draagt vooral bij tot de vertering van eiwitten en helpt in geval van oprispingen.

Mastica kan als ondersteuning gebruikt worden voor:

  • Preventief en curatief bij maagzweren
  • Zweren van het duodenum of twaalfvingerige darm
  • Problemen met de vertering of dyspepsie
  • Zure oprispingen, maagzuur, gastro-oesofageale reflux

 

Gezondheidscheck Darm Plus

Gezondheidscheck Darm PlusVerkoopprijs (incl. BTW): € 216,25
Koop deze test hier
Uitgebreide bepalingen van de microbiologische analyse van de aerobe en anaerobe hoofdkiemen (darmflora), schimmels en gisten (Candida albicans en Candida spp.) en ook de kwantitatieve bepaling van de gistingsresiduen. Bovendien worden bepaald: α-1-antitripsine, calprotectine, galzuren, pancreas-elastase, secretoir IgA, ontstekingsparameters met EPX, bèta-Defensie en lactoferine.

De Gezondheidscheck Darm Plus test bevat naast de bepaling van de florastatus:
– de beoordeling van het spijsverteringsvermogen
– de beoordeling van de spijsverteringscapaciteit
– de bepaling van de conditie en functie van het darmslijmvlies
– de beoordeling van het darmgeassocieerde immuunsysteem
Indicaties:

– voor algemene preventie
– ter controle van het verloop bij gastro-intestinale aandoeningen
– bij stoornissen van het immuunsysteem (allergieën, gevoeligheid voor infecties etc.)
– ter controle na een antibioticakuur
– ter beoordeling van voedingsgewoonten
– ter verduidelijking van een dysbiose in de darm

Literatuur:

[1] Seto CT, Jeraldo P et al. Prolonged use of a proton pump inhibitor reduces microbial diversity: implications for Clostridium difficile susceptibility. Microbiome. 2014 Nov 25;2:42
[2] Issa I, Moucari R. Probiotics for antibiotic-associated diarrhea: Do we have a verdict? World J Gastroenterol. 2014 Dec 21;20(47):17788-17795

Medicinaal gebruik Kuzu

In zijn boek over huismiddeltjes, beschrijft Michio Kushi het traditionele gebruik van Kuzu voor het bereiken van een balans in de energie en geeft recepten voor verschillende medicinale drankjes.
Michio Kushi, Basic Home Remedie (Becket, MA: One Peaceful World Press, 1995).
Bill Shurtleff en Aikiko Aoyagi, The Book of Kudzu, (Garden City Park, NY: Avery, 1985).
Ume; http://www.terrasana.nl/nl/recepten-details/categorienummer/16/recept/147

Mastica:

[3] Phytomedicine. 2010 Mar;17(3-4):296-9. doi: 10.1016/j.phymed.2009.09.010. Epub 2009 Oct 29.
The effect of mastic gum on Helicobacter pylori: a randomized pilot study.
Dabos KJ1, Sfika E, Vlatta LJ, Giannikopoulos G.
[4] https://link.springer.com/chapter/10.1007%2F978-1-4899-7662-8_19