skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Het op gang brengen van psychologische veranderingen geeft meer stabiliteit in het (vol) houden van een gezonde voedingsstijl. De beroemde jo-jo effecten en het steeds weer vervallen in eetbuien behoren dan echt ‘tot het verleden’. Het aanleren van de 10 hieronder genoemde psychische vermogens door middel van meditatie zijn een grote stap in de goede stabiele richting.

Psychisch sterker door mediteren

Er zijn allerlei lichamelijke voordelen van mediteren bekend, maar steeds vaker wordt wetenschappelijk bewezen wat de psychologische voordelen zijn. Hierdoor krijgen reguliere psychologen en psychotherapeuten bijscholingsprogramma’s aangeboden, waarin hun de kunst van meditatie wordt aangeleerd. Alleen wordt het anders omschreven met termen zoals ‘Focussen’, Mindfulness en ‘Mind-control’.

De geestelijke voordelen vanuit een psychoanalytisch oogpunt bekeken worden hieronder beschreven. In psychoanalytische termen oefent meditatie positieve invloed uit op onder meer:

  1. Het vermogen om zaken in de hand te houden en er weloverwogen mee om te gaan (‘containing capacity’)
  2. Het zelftroostend vermogen
  3. Het onderscheidingsvermogen
  4. Het integratievermogen
  5. Verhoging van introspectie
  6. De impulsbeheersing
  7. Een verbeterde frustratie-tolerantie
  8. Een verbeterde angst-tolerantie
  9. Het herstellen van psychische breuklijnen
  10. Tegenstrijdigheden kunnen hanteren

U leest meer over dit boekje in onze webshop

1. Moeilijke situaties doorstaan (de ‘containing capacity’)

Dankzij een zogenaamd ‘containing capacity’ vermogen bent u opgewassen tegen onder andere frustraties, machteloosheid, verdriet, pijn, angst, opwinding, ongerustheid, oneerlijkheid, onrechtvaardigheid, communicatieve blunders enz. In vaktermen heet dit vermogen ‘containing capacity’. Het is een belangrijk vermogen om u geestelijk te ontwikkelen en het bepaalt in grote mate hoe geestelijk gezond u kunt blijven. Het helpt stress te verlagen en daarmee verhoogt het uw immuniteit.

2. Het zelf troostende vermogen

Met een goed zelftroostend vermogen kunt u de innerlijke beelden van fijne tijden zo sterk maken dat u geestelijk opgewassen bent tegen nare momenten of moeilijke perioden in uw leven. Wat dit geestelijke vermogen betekent wordt al zo’ n beetje door de woorden verteld. Het is het vermogen om u zelf te troosten. Om verdriet, pijn, angst, onzekerheden, boosheid etc. in uw eentje te verwerken en vooral de pijn of het ongenoegen dat u beleeft op een goede manier op te vangen.

Er zijn verschillende aanwijzingen waaraan te herkennen is dat dit vermogen onvoldoende sterk is. Zoals bij mensen die moeite hebben om alleen te zijn, moeite om zich alleen te vermaken, heel jaloers zijn of verlatingsangst hebben, daarvan is dit zelftroostend vermogen nog laag.

3 Het onderscheidingsvermogen

Alert zijn en goed verschillen zien zijn capaciteiten waarbij vooral vanuit de chakra- psychologie het tweede en derde chakra belangrijk zijn. Dit zijn helaas ook de chakra’s die vaak bij onprettige emotionele en mentale gebeurtenissen zijn betrokken. Het tweede chakra helpt om u goed te voelen en het derde chakra om logisch te denken. Schaamte, schuldig voelen, gepest en/of uitgelachen worden, misbruik, afgewezen of tekort gedaan zijn. Al dergelijke gevoelens en ervaringen beperken de vrije werking van beide chakra’s.

Om sneller over zulke gevoelens heen te komen én deze twee chakra’s sneller weer goed te laten werken zijn gerichte psychologische meditaties op deze twee chakra’s raadzaam. Het belangrijkste bij oefeningen voor dit vermogen is het leren het tweede en derde chakra zo optimaal mogelijk te gebruiken. Vooral is het goed te leren deze twee met elkaar te verbinden (de zogenaamde ‘terugslaglussen’ herstellen).

Een goede verbinding tussen deze twee chakra’s zorgt dat de informatie vrijelijk kan doorstromen en niet halverwege door een afweermechanisme wordt geblokkeerd. Afweermechanismen zorgen voor een beknelling in de energiestromen. Gerichte psychologische meditatieoefeningen op deze chakra’s heffen deze op. Inzicht en het opheffen van de toegepaste afweermechanismen zorgen ervoor dat deze verzwakking van het onderscheidingsvermogen volledig wordt opgeheven.

4. Het integratievermogen

Integreren betekent bij gesprekstherapie wat anders dan inburgeren! Stelt u zich voor dat alle gevoelens, gedachten, wensen en ervaringen kleine puzzelstukjes zijn. Dankzij uw integratievermogen kunt u ál die puzzelstukjes scherp bekijken. U behoudt het overzicht én zet die grote puzzel in elkaar. U kiest dus niet alleen de (makkelijke) hoekstukjes eruit. Of alleen alle stukjes waarop u herkent dat daar bijvoorbeeld een stukje van een schip op staat.

Nu is een jig-saw puzzel van 1000 stukjes in elkaar zetten toch wat anders dan de puzzel van ‘het menselijk leven’. Daar is het nog belangrijker om scherp te kunnen waarnemen. U niet te laten overspoelen door allerlei informatie. En dan zo’ n oplossing weten te kiezen waarbij zo veel mogelijk – liefst alle- stukjes wat aan bod komen.

Een goed ontwikkeld integratievermogen leert u dat er vaker sprake is van een en/en- mogelijkheid in tegenstelling tot een of/of- oplossing. Daarmee kunnen uw keuzes zorgvuldiger zijn waardoor u deze minder vaak hoeft bij te stellen. Het integratievermogen is belangrijk. Zonder dat blijft alles wat u ervaart en leert losse brokken informatie. Alsof een grote puzzel alleen maar uit afzonderlijke puzzelstukjes bestaat en het u niet lukt deze in elkaar te zetten.

Hoe meer u één opvatting, gevoel, ervaring, etc. toelaat en andere mogelijkheden steeds afwijst, des te groter zijn de tegenkrachten die u oproept. Voor u het weet belandt u daardoor in een krachtenspel van polariteiten. Het nadeel daarvan is dat dit altijd een verscherping van die tegenstellingen oproept. De kans dat u daardoor meer van anderen afdrijft, meer disharmonie oproept, minder oplossingen ziet wordt dan alleen maar groter. Het integratievermogen leert juist dat er veel kanten aan een situatie zitten. Er bestaat niet slechts één oplossing of één goede mening.

Op psychologisch niveau bestaat het gevaar te blijven steken in gedragingen die als basis dit ‘alles – of – niets’ denken hebben. In vaktermen heet dit ‘splitsing’ en het wordt gezien als een versimpelde, kinderlijke manier van functioneren. (Meer informatie hierover vindt u in de hoofdstukken 5 t/m 8 van het boek ‘Ik voel(n)iets voor verandering’ van Tessa Gottschal).

Op energetisch niveau beperkt u door een onvoldoende ontwikkeld integratievermogen de u ter beschikking staande vitaliteit. Daardoor loopt u een belangrijk deel van de energie die door uw chakra’s kan stromen mis. Energie die niet alleen uw geestelijke en emotionele welzijn beïnvloedt, maar ook uw lichamelijke gezondheid.

5. Vermogens tot introspectie

Een verhoging van het vermogen tot introspectie betekent dat u in staat bent uw gedrag, gevoelens, gedachten, ervaringen, herinneringen en dergelijke beter waar te nemen en beter te beoordelen. U kunt zogezegd dieper bij uzelf naar binnen kijken, te rade gaan. Hierdoor kunt u meer antwoorden vinden op bijvoorbeeld wat u motiveert, waarom dit u motiveert. Waarom u tegen iemand opziet of juist waarom u iemand boeiend vindt, etc.

Er zitten nogal wat voordelen aan een verhoogd vermogen tot introspectie. Uw zelfstandigheid wordt vergroot, u kunt beter nagaan welke adviezen écht goed voor u zijn. U wordt ook minder gemakkelijk op een dwaalspoor of in de war gebracht. U kunt sneller oplossingen creëren en het draagt bij tot meer innerlijke rust en tevredenheid. Daarnaast zorgt het dat u uw doelen en wensen makkelijker kan bereiken.

6. Impulsbeheersing

De term impulsbeheersing spreekt voor zich, hiermee bent u staat impulsen die in u opkomen te beheersen. Dit vermogen krijgt meestal pas de aandacht wanneer het tot problemen leidt. Zoals impulsaankopen dat kunnen doen of impulsieve opmerkingen of handelingen (waaronder eetbuien). Goede verkopers (en supermarkten) kennen de kracht van een zwakke impulsbeheersing. Zij proberen juist die verleiding bij u op te wekken zodat u aan een koopimpuls gehoor geeft.

Het is natuurlijk niet alleen bij aankopen dat deze impuls er is. Genotmiddelen niet kunnen weerstaan, direct iemand van repliek dienen of hem/haar steeds in de rede vallen of iemand niet laten uitpraten. Of als iemand iets zegt of doet wat u niet bevalt hem afbekken of erop slaan. Een slechte impulsbeheersing komt bij veel ziekten kijken. Bij angst- en paniekstoornissen, eetstoornissen, relationele problemen tot verslavings- of geweldsdelicten aan toe.

Jezelf kunnen beheersen, het welbekende eerst – tot – tien -tellen is een kunst die u vaak in het leven nodig heeft. Al is het maar met het lezen van gebruiksinstructies, klussen doen, de computer weer aan de praat krijgen etc.

7. Frustratie-intolerantie

Frustratie- tolerantie wil zeggen dat u tegenslagen kunt opvangen. Dat u er niet door van streek raakt of dat het uw gemoed aantast. Het is nauw verbonden met uw impulsbeheersing. Frustratie groeit bijvoorbeeld omdat iets tegenzit. Het lukt u bijvoorbeeld niet de elektronische wekker te programmeren. Voor de zoveelste keer laat u wat vallen, doet de computer niet wat u wilt, etc. Als u daar slecht tegen kunt kan een lage impulsbeheersing ervoor zorgen dat u dan bijvoorbeeld uit nijd die hele wekker op de grond smijt of een hele zak drop op eet.

8. Een verbeterde angsttolerantie

Meditatie helpt tegen angst. Dit komt doordat u bij meditatie leert op een heel diep niveau te ontspannen en mentale veerkracht ontwikkelt. De ontspanning die komt door regelmatig mediteren is nog dieper dan slaap kan bewerkstelligen. Het is in die diepste ontspanning dat het lichaam zich herstelt. Bijkomt van alles waaraan het is blootgesteld. Vandaar dat dagelijkse meditatie bijdraagt tot een betere fysieke en psychische gezondheid.

U hoeft zich niet langer meer door angsten te laten leven. En lukt het beter deze in perspectief te blijven zien. Vooral leert u daardoor hoe u angsten niét laat uitgroeien tot paniek, want dan bent u nog verder van huis.

9. Het herstellen van psychische breuklijnen

Iedereen kan ervaringen opdoen in zijn leven die diepe sporen achterlaten. Vaak gaat het dan om akelige gebeurtenissen. Er kan bijvoorbeeld sprake zijn van verregaande onverschilligheid, misbruik, geweld enz. wat intense machteloosheid, grote onveiligheid, langdurige instabiliteit e.d. opgeroepen heeft. Het is begrijpelijk dat hoe jonger iemand is des te ingrijpender dat voor hem/haar is. Soms kan zo’ n situatie zo’ n diepe invloed op de psyche uitoefenen dat u psychisch gaat ‘stilstaan’.

Dit ‘psychisch stilstaan’ wordt ook een ‘psychologische breuk of breuklijn’ genoemd. U kunt het zich voorstellen als een ernstige en ingrijpende barst, een inbreuk op iemands psyche, op iemands leven. Uw leven staat een beetje stil. Dat ‘psychisch stilstaan’ merkt u doordat u telkens -ongewenste- beelden van die situatie(s) krijgt of dat u psychologisch op een bepaald niveau blijft stilstaan. In het eerste voorbeeld kan er sprake zijn van veelvuldige nachtmerries, of dat u vaak tijdens gewone werkzaamheden overvallen worden door de nare herinneringen of door ‘flash backs’. (Het kortstondig beleven van eerdere beangstigende gebeurtenissen.)

In het tweede voorbeeld kunt u denken aan een puber die door scheiding of overlijden van een van de ouders telkens bij wisselende adressen ter verzorging werd ondergebracht. Of kinderen waar de ouders van gaan scheiden, maar ondanks de scheiding blijft de ene ouder de andere ouder zwart maken.

In deze twee laatste voorbeelden kan de puber op een geestelijk niveau blijven ‘hangen’. Voor een puber is het relatief normaal dat ze door mokken aangeven, dat ze ergens niet blij mee zijn. Bij een psychologische breuklijn kan het gebeuren dat die puber dat niet meer afleert. Ook als volwassene weet hij of zij dan alleen maar door mokken aan te geven dat iets hem of haar niet bevalt.

Vanzelfsprekend kost het ‘repareren’ van psychische breuklijnen veel tijd. Psychologische begeleiding is langer nodig en de meditaties moeten nog intensiever worden gedaan. Daarnaast vergt het meer tijd om de energie die door deze gebeurtenissen zich hebben vastgezet weer in beweging te brengen. Tegelijkertijd moeten de natuurlijke energetische grenzen herzien en aangesterkt worden.

Bij een psychologische breuklijn is er vaak sprake van intens beleefde emoties. In dat opzicht kunt u de gesprekstherapieën en de speciale meditatieoefeningen ook zien als het neutraliseren (de-sensibiliseren) van te geladen emotionele belevingen.

10. Tegenstrijdigheden kunnen hanteren

Gemakkelijk met tegenstrijdigheden om gaan geeft emotioneel rust en is daarom ook goed voor uw immuniteit. Veel mensen vinden het lastig om met tegenstrijdigheden om te gaan. We willen graag duidelijkheid. Ik noem een paar voorbeelden. ‘Hij ziet zijn ex wel heel vaak; houdt hij nu van mij of ook nog van haar?’ Prompt slaat de twijfel toe. ‘Ik wil naar buiten toe, maar ook zo graag mijn boek uit lezen.’ U moet eigenlijk bij uw ouders langsgaan, maar wilt liefst met uw eigen gezin op pad.

Een kenmerk van goede beslissingen en zorgvuldige overwegingen is nu juist dat deze ruimte laten voor zowel het een als het ander. Door te denken in ‘of – of’ creëert u snel een ongenuanceerde voorstelling van zaken. Het doet ook geen recht aan de gecompliceerdheid van zaken of van problemen. Zeker als het belangrijke zaken, zoals uw gezondheid, uw relaties, uw gevoelsleven e.d. aangaan.

Zo’ n ‘of -of’-opstelling brengt u makkelijk in uitersten of extremen terecht. ‘Of je houdt van mij, óf van die ander!’ Het is goed óf verkeerd, zwart of wit. Dit zet een situatie of een gesprek op ‘scherp’. Dat helpt niet om een tot een goede oplossing te komen. Toegeven aan een ‘of -of’ oplossing is om twee redenen onverstandig:

Psychologisch is de kans groot dat u gevoelens daarmee ontkent, wat uw lichamelijke en geestelijke gezondheid niet ten goede komt. Al is het al puur omdat u continue energie moet besteden om dat wat u wilt ontkennen constant weg te drukken.

Energetisch roepen ‘of -of’ opvattingen spanningen op in uw aura en chakra’s. Daarmee kunnen deze minder optimaal functioneren, wat weer zijn beslag heeft op uw emoties, interacties met anderen, uw totale energie-huishouding en uiteindelijk op uw lichamelijk functioneren.

Door bijvoorbeeld gevoelens van intimiteit te ontkennen, kan het zijn dat uw tweede chakra minder gaat functioneren. Stel dat u bang wordt dat uw partner u ontrouw is, als hij voor maanden weg moet naar een ander land. Als compensatie kan het gebeuren dat uw voorhoofdschakra overactief wordt. Dit kan leiden tot malende gedachten, of het niet kunnen loslaten van problemen, maar ook tot hoofdpijn, slaapproblemen, oogproblemen e.d. Zelfs in extreme situaties kunt u steeds wantrouwiger worden en dan zaken zien die er niet echt zijn. En dat is wel een heel snelle manier om een relatie te verslechteren.

Hoe beter u in staat bent tegenstrijdigheden te doorstaan des te stabieler wordt u emotioneel en mentaal. Tegenstrijdigheden zorgen er weleens voor dat iemand direct maar iets doet in plaats van eerst rustig nadenkt. ‘Of -of’ denken geeft daardoor vaak ondoordachte acties, ruzie, onterechte beschuldigingen, domme uitspraken, onnodige aankopen of verkeerde beslissingen. Het uitwisselen van meningen kan problemen geven en uitmonden in relatieproblemen of problemen op het werk. ‘Of -of’ denken maakt het leven eerder moeilijker dan plezierig. Tessa Gottschalwww.gottschalmeditaties.nl

Literatuur en links:

Gun jezelf rust, mediteren met Tessa Gottschal (meditatie-cd):

Klik hier voor meer info over specifiek werkende meditaties op de psyche( diverse psychologische thema cd’s) en over de cd Rust en evenwicht