skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

“De vele mythes die er leven over de invloed van suiker op de gezondheid zijn meestal onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd.” Volgens een groep van experts is dat de conclusie van hun studie, gepubliceerd in het tijdschrift Obesity Reviews van 1 maart 2009.
Deze groep van experts heeft hierin de wetenschappelijk stand van zaken op een rijtje gezet over de rol van suiker bij het ontstaan van overgewicht, insulineresistentie en diabetes type 2, cariës en de nutriëntendichtheid van de voeding.

‘Evidence based’ onderzoek en uw eigen gezonde verstand

Een groot deel van het beschikbare onderzoek over de rol van suiker voor de gezondheid komt uit observationeel epidemiologisch onderzoek. Hierdoor kunnen en mogen er volgens de experts nog nauwelijks conclusies getrokken worden. “Er is slechts weinig gerandomiseerd en gecontroleerd onderzoek beschikbaar. En juist die vorm van onderzoek is de gouden standaard voor het maken van evidence based aanbevelingen.”

“Een van de weinige echte conclusies” volgens deze experts “ is dat wat gewichtsbeheersing betreft het vooral de totale energie-inneming, de energiedichtheid van voedingsmiddelen en het totale voedingspatroon van belang zijn. Het maakt daarbij niet uit of koolhydraten in de vorm van suikers of als complexe koolhydraten gebruikt worden.”

Commentaar NDN

Kijkt U alleen naar de calorische waarde, dan maakt het qua gewichtsbeheersing niet uit of U koolhydraten in de vorm van suikers of als complexe koolhydraten gebruikt. Wat gebeurt er echter precies in het lichaam met deze twee verschillende soorten koolhydraten? Maakt het lichaam verschil tussen twee koolhydraten?

Welke vorm heeft het meest gewenste effect?Veel mensen weten dat het gezonder is om bijvoorbeeld volkoren brood, groenten, peulvruchten en fruit te gebruiken als koolhydraatbron, dan dezelfde hoeveelheid calorieën in de vorm van koek, chips of snoep. Waarom is dat zo?

Loze calorieën

Suiker is zodanig geraffineerd dat het niets bijdraagt aan het lichaam. Het levert geen eiwitten, essentiële vetzuren, vitamines noch mineralen. Eigenlijk zijn suikers ‘loze’ calorieën; calorieën zonder voedzame stoffen.
Bij de omzetting van suiker en andere geraffineerde koolhydraten (bijv. koek, chips, snoep) worden micronutriënten zoals vitamines en mineralen aan het lichaam onttrokken. Als de reserves van deze bouwstoffen worden verbruikt, kunnen er tekorten aan verschillende micronutriënten ontstaan in het lichaam. Hierdoor heeft het lichaam meer behoefte aan voedzame producten. Deze zijn nu juist te vinden in de complexe koolhydraten, ofwel koolhydraten die beschikken over een een lage GL, een lage Glycemische lading.

Valse honger

Suiker en andere geraffineerde koolhydraten zorgen voor een onnatuurlijk snelle stijging van de bloedsuiker- en insulinespiegel. Dit leidt op korte termijn na een snelle stijging weer tot een snelle daling. Door deze hoge schommelingen in de bloedsuiker- en insulinespiegel ontstaat er een groot verlangen naar suikerrijk voedsel.
Dit valse hongergevoel zorgt ervoor dat er uiteindelijk meer wordt gegeten dan dat er wordt verbruikt. Dat kan op zijn beurt weer leiden tot overgewicht. Op langere termijn kan een constant schommelende bloedsuikerspiegel leiden tot hyperinsulinisme. Dit kan uiteindelijk – in combinatie met andere factoren – leiden tot diabetes type 2.

Flavonoïden bij afslanken

Complexe koolhydraten kunnen micronutriënten zoals B-vitamines leveren. Deze micronutriënten zijn nodig voor de omzetting van koolhydraten in energie. Fruit bevat naast natuurlijke suikers ook vitamine C. Deze vitamine is nodig voor een optimale stofwisseling en kan helpen bij het afslanken. Fruit bevat ook vezels, die zorgen voor verzadiging en een goede darmwerking. Bovendien is recentelijk aangetoond dat flavonoïden uit groenten en fruit direct bijdragen aan het afslankproces.
Flavonoïden, ook wel polyfenolen genoemd, zijn chemische verbindingen die in planten voorkomen. Het zit in uien, peulvruchten en vooral de schillen van fruit zijn er rijk aan.

Een zoethoudertje?

Meer dan de helft van de volwassenen in Amerika gebruikt dagelijks kunstmatige zoetstoffen. Ze denken dat die gezonder zijn dan suiker en minder calorieën bevatten. Deze producten helpen mensen echter niet om af te vallen en wellicht worden ze er zelfs dikker door, zo blijkt uit onderzoek.
Zoetstoffen met een lage caloriewaarde kunnen de hang naar zoete voeding namelijk vergroten, waardoor mensen weer aankomen. Ook is ontdekt dat de kunstmatige suikervervangers een dissociatie in de hersenen veroorzaken tussen energie en zoetheid.

Weten wanneer te stoppen

Daarnaast tasten deze zoetstoffen het vermogen van de hersenen aan om precies vast te stellen hoeveel calorieën men eet; en dus te stoppen als er genoeg is gegeten.
Bij een onderzoek werd ontdekt dat suiker gebieden in de hersenen stimuleert die verwachtingen en een voldaan gevoel reguleren en dat daarmee de trek in meer zoetigheid kan worden uitgezet. Door functionele beeldvorming van de hersenen ontdekten ze dat kunstmatige zoetstoffen niet diezelfde neurale routes activeren.

Ellen Pijper

Boekentips van Patrick Holford

Literatuur en links:

Literatuur:

1. F.A. Lindberg. Het Mediterrane Dieet, de natuurlijke weg naar een leven lang fit. Eerste druk, Utrecht: Uitgeverij het Spectrum; 2005, blz. 36-41.

2. Neuroimage, 2008; 39: 1559-1569.

Links:

1. Obesity Reviews – An Official Journal of the International Association for the Study of Obesity. Obesity Reviews

2. Ergogenics – Afvallen kan sneller met Vitamine C, 2005. ergogenics.

3. Hughes L.A. et al. Higher dietary flavone, flavonol, and catechin intakes are associated with less of an increase in BMI over time in women: a longitudinal analysis from the Netherlands Cohort Study. Am J Clin Nutr. 2008 Nov;88(5):1341-52.
www.pubmed.gov