skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1500 artikelen over gezondheid!

Gezondheidseffecten van gember

Gember (Zingiber officinale) is de gedroogde wortelknol van de gemberplant. Deze behoort tot de gemberfamilie (Zingiberaceae), waartoe ook curcuma longa behoort, en bestaat uit meer dan 1000 soorten gember, elk met zijn eigen geur en smaak, afhankelijk van klimaat en bodemsoort. Gember wordt gebruikt voor heilzame en culinaire doeleinden maar wordt ook toegevoegd aan cosmetische producten.

De benaming komt oorspronkelijk uit het Sanskriet en betekent: gevormd als een hoorn, een verwijzing naar de wortels die als een gewei gevormd zijn. Gember werd al door Confucius genoemd. Het kruid wordt in de Chinese geneeskunde gebruikt om de maag te verwarmen, kou te verdrijven, het zweten te bevorderen en slijm bij verkoudheid af te voeren. Tegen het einde van de 19de eeuw hadden Engelse herbergiers gemalen gember op voorraad om die op het bier van dorstige klanten te strooien en zo ontstond de ginger ale.

Bereiding

Bij aankoop horen gemberknollen stevig, gaaf en schimmelvrij te zijn. Uitlopers aan de wortel kun je gebruiken om gerechten een lichte gemberachtige smaak te geven. Je kunt de gemberwortel dun schillen en in plakjes snijden of raspen op een scherpe rasp. De wortel kan ook worden vermalen tot poeder. Je kunt het gebruiken in bijv. stoofgerechten maar er ook jam of een verwarmende thee mee maken.

Kenmerkend voor de gember is de citroenachtige, soms peperachtige smaak met een zoete ondertoon. 6-Gingerol is de belangrijkste actieve stof in verse gember. Gedroogde gember is scherper van smaak dan verse gember, omdat door het drogen 6-gingerol verandert in het scherper smakende shogaol. Verse gember kun je het beste in een open plastic zak in de groentelade van de koelkast bewaren.

Gezondheidseffecten van gember

Gember kan o.a. worden toegepast bij misselijkheid. Dat betreft ook ochtendmisselijkheid bij zwangerschap, chemotherapie en zeeziekte. De werkzaamheid berust waarschijnlijk op het blokkeren van bepaalde receptoren voor het hormoon 5HT3, beter bekend als serotonine, die te maken hebben met de samentrekking van de gladde spieren binnenin de maag en darmen. Als serotonine aanhaakt bij deze receptoren veroorzaakt dat misselijkheid en braken. Daarnaast heeft het ook een bewezen werking bij reisziekte en milde maag – en darmklachten (opgezette buik, winderigheid) (1,2,3).

Mogelijk heeft gember ook heilzame effecten bij:

  • het verbeteren van cognitieve functies (4)
  • menstruatiepijn (5,6)
  • preventie van colorectale kanker (7,8,9)
  • slechte adem (10)
  • ontstekingen  (6,11,12,13)

Gember wordt gebruikt om inflammatoire aandoeningen zoals reumatoïde artritis (RA) te verminderen. Sommige onderzoekers beweren dat bepaalde bestanddelen van gember cyclooxygenase (COX) en lipoxygenase routes en leukotriënen kunnen remmen. Ook kan Gember tumornecrosefactor (TNF) -alfa remmen. De synthese van prostaglandine-E2 (PGE2) en thromboxaan B2 (TXB2), die ontsteking veroorzaken worden ook door gember geremd (25, 26, 27).

Zowel de ernst als de duur van migraine hoofdpijn kan verminderen door het gebruik van gember. Ook bij het plotseling opkomen van een hoofdpijn/migraine blijkt gember effectief te zijn ook in vergelijking tot het gebruik van een placebo (28, 29, 30).
De afgelopen jaren zijn er diverse onderzoeken verschenen waaruit blijkt dat gember (Zingiber officinale) bijdraagt aan een betere insulinegevoeligheid (31-35).
Gemberpoeder werkt 10 keer sterker dan verse gember en heeft meer biologisch actieve componenten en nutriënten dan verse gember. Uitwendig wordt het verse sap van gember gebruikt voor de behandeling van brandwonden (15).
Gember zorgt tevens voor een verbetering van de opname van voeding en voedingssupplementen en beschermt het maagslijmvlies .

Bijwerkingen van gember

Gember kan worden gebruikt door volwassenen en kinderen vanaf 6 jaar. Wanneer men aan galstenen lijdt, is het raadzaam een arts te raadplegen alvorens men gemberwortelstokextracten gaat innemen. (15) Gebruik van gember wortelstokextracten is gecontraïndiceerd tijdens de zwangerschap en lactatieperiode (16).
Het slikken van gember kan bijwerkingen geven zoals boeren, winderigheid, brandend maagzuur en maagklachten (1,14).
Hogere doseringen gember zouden, door een verminderde bloedstolling, het risico op bloedingen kunnen vergroten, maar dit risico is niet goed vastgesteld (6).

Recepten:

 

 

 

 

 

Appelplaatkoek met gember en kaneelroom

Ingrediënten voor 6 stukken:

  • 1 grote, zoete appel (ongeveer 250 gram, bijvoorbeeld Elstar)
  • 1 biologische citroen
  • 150 gram glutenvrij volkorenmeel (b.v. een mix van boekweit, rijst en mais)
  • 2 eetlepels aardappelzetmeel
  • 2 theelepels wijnsteenbakpoeder
  • snuf zeezout
  • 50 gram roomboter of ontgeurde kokosolie
  • 2 eetlepels appeldiksap
  • circa ½ deciliter water of rijstmelk
  • 1 theelepel kaneelpoeder
  • 6 eetlepels rijstroom
  • 2 dessertlepels fijn gesneden gemberbolletjes

Verwarm de oven voor op 175 graden. Was de appels en verwijder het klokhuis. Snijd de appels in dunne schijven. Rasp de schil van de citroen en pers de citroen daarna uit. Besprenkel de appelschijven met wat citroensap.
Meng in een kom het meel met bakpoeder, zout en 1 theelepel citroenrasp en de 2 dessertlepels fijn gesneden gemberbolletjes. Voeg de boter/olie, appelsap en water/rijstmelk toe en mix tot een glad beslag.
Bekleed een bakblik met bakpapier en strijk het beslag over de bakplaat uit tot een grote rechthoek. Duw de appelschijven dakpansgewijs in het deeg. Bestrooi het geheel met een ½ theelepel kaneelpoeder. Schuif de plaatkoek midden in de oven en bak het in 20 minuten lichtbruin.
Maak vlak voor het serveren de kaneelroom.
Roer een ½ theelepel kaneelpoeder door de room heen.
Snijd de plaatkoek in 6 stukken. Verdeel de stukken plaatkoek over de dessertbordjes. Schep een lepel kaneelroom op elk stuk koek en serveer direct.

Pastinaak met sinaasappel en gember

Ingrediënten voor 2 personen:

  • 400-500 gram pastinaak
  • ½ biologische sinaasappel
  • stukje gemberwortel van 2 centimeter
  • 2 theelepels kokosolie
  • 4 takjes platte peterselie
  • zwarte peper en zeezout

Maak de pastinaak schoon en snijd elke wortel over de lengte in 4 stukken.
Stoom de pastinaak in 5 minuten in een pan met stoommandje beetgaar.
Rasp ondertussen de schil van de sinaasappel. Pers de sinaasappelhelft uit.
Rasp de gemberwortel.
Verhit de kokosolie zachtjes in een pan. Voeg de gestoomde pastinaak, 1 theelepel sinaasappelrasp en 2 eetlepels sinaasappelsap toe. Smoor pastinaak met het deksel op de pan 5 minuten. Haal het deksel van de pan en kook eventueel het smoorvocht zachtjes in. Knijp 2 theelepels gemberrasp boven de groenten uit en breng verder op smaak met peper en zout. Knip de peterselie erboven fijn en schep alles goed door elkaar.

Lekker bij een witlof-tomaat-komkommer-salade.

 

Elektro Magnetische Velden

 

 

 

Marijke Verstege en Marijke de Waal Malefijt

 

 

Wij zijn ook te vinden op www.ensie.nl  

 

 

Lees nog meer artikelen over bijzondere voedingsmiddelen in ons archief op de site onder het kopje ‘(w)etenswaardigheden’.

Bronnen

1.https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-summary/ginger-summary-public_en.pdf EN 2.https://www.researchgate.net/publication/23470113_Phase_II_trial_of_encapsulated_ginger_as_a_treatment_for_chemotherapy-induced_nausea_and_vomiting 3.https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0944711318302885
4. https://www.hindawi.com/journals/ecam/2012/383062/
5.https://bmccomplementalternmed.biomedcentral.com/articles/10.1186/1472-6882-12-92 6.https://nutritionj.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12937-015-0038-8
7.https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24760534
8.https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23222413 9.https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21990307
10. https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jafc.8b02772 11.https://foodandnutritionresearch.net/index.php/fnr/article/view/1063
12.https://www.sciencedirect.com/journal/complementary-therapies-in-medicine/vol/45/suppl/C 13.https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378111919301313
14.https://www.nu.nl/gezondheid/2640479/gember-helpt-darmkanker.html
15.https://www.sohf.nl/nutrient/gember
16.https://www.naturafoundation.nl/kenniscentrum/monografie/?monografieid=71
17.https://www.natuurdietisten.nl/artisjok-en-gember-hulp-maagklachten/
18.https://www.verseoogst.nl/producten/gember
19.http://www.volkoomen.nl/v,w,x,y,z/zingiBER.htm
20.http://medischdossier.org/archief/jaargang_20/nummer_6/nieuwsbericht_1362/gember-als-natuurlijke-kanker-bestrijder.html
21.http://www.medischdossier.org/blog/332/gember-voor-een-goede-vetstofwisseling.html
22.https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123948014000259
23.https://nl.wikipedia.org/wiki/Gember
24.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S089990071630082X
25. Arthritis. 2014; 2014: 159089. Zingiber officinale: A Potential Plant against Rheumatoid Arthritis Abdullah Al-Nahain, 1 Rownak Jahan, 2 and Mohammed Rahmatullah 1
26. PharmaNutrition. 2016 Jul; 4(3): 123–131. Anti-Inflammatory Effects of the Essential Oils of Ginger (Zingiber officinale Roscoe) in Experimental Rheumatoid Arthritis. Janet L. Funk,a Jennifer B. Frye,a Janice N. Oyarzo,a Jianling Chen,a Huaping Zhang,b and Barbara N. Timmermann b
27. J Med Food. 2005 Summer;8(2):125-32. Ginger–an herbal medicinal product with broad anti-inflammatory actions. Grzanna R1, Lindmark L, Frondoza CG.
28. Maghbooli M, Golipour F, Moghimi Esfandabadi A, Yousefi M. Comparison between the efficacy of ginger and sumatriptan in the ablative treatment of the common migraine. Phytother Res 2014;28(3):412-5.
29. Cady RK, Schreiber CP, Beach ME, et al. Gelstat Migraine (sublingually administered feverfew and ginger compound) for acute treatment of migraine when administered during the mild pain phase. Med Sci Monit. 2005;11:I65-69.
30. Cady RK, Goldstein J, Nett R, et al. A double-blind placebo-controlled pilot study of sublingual feverfew and ginger (LipiGesic M) in the treatment of migraine. Headache 2011;51:1078-86.
31. Arablou T1, Aryaeian N, Valizadeh M,Sharifi F, Hosseini A, Djalali M, The effect of ginger consumption on glycemic status, lipid profile and some inflammatory markers in patients with type 2 diabetes mellitus, Int J Food Sci Nutr. 2014 Feb 4.
32. Katz A1, Nambi SS, Mather K, Baron AD,Follmann DA, Sullivan G, Quon MJ, Quantitative insulin sensitivity check index: asimple, accurate method for assessing insulin sensitivity in humans, J Clin Endocrinol Metab. 2000 Jul;85(7):2402-10.
33. Mahluji S1, Attari VE, Mobasseri M, Payahoo L, Ostadrahimi A, Golzari SE, Effects of ginger (Zingiber officinale) on plasma glucose level, HbA1c and insulin sensitivity in type 2 diabetic patients, Int J Food Sci Nutr. 2013 Sep;64(6):682-6.
34. Mozaffari-Khosravi H1, Talaei B2, Jalali BA3, Najarzadeh A2, Mozayan MR4, The effect of ginger powder supplementation on insulin resistance and glycemic indices in patients with type 2 diabetes: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial, Complement Ther Med. 2014 Feb;22(1):9-16.
35. http://www.ntvg.nl/publicatie/de-waarde-van-de-orale-glucosetolerantietest-voor-de-diagnostiek-van-diabetes-mellitus-ge/volledig

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen