skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Flexibele darmflora wordt beïnvloed door dieet

De onderzoekers (1) gaven aan twee groepen een dieet. Groep A kreeg een plantaardig dieet met granen, groenten, fruit en peulvruchten. Groep B kreeg een dieet met dierlijke eiwitten: vlees, eieren en kaas. De vet- en eiwitopname van dit laatste dieet ligt tweemaal zo hoog.

Gedurende vijf dagen gebruikten zes mannen en vier vrouwen hun dieet. Al na vijf dagen waren er verschuivingen in de darmflora zichtbaar. Bij het dierlijke dieet was de invloed groter dan bij het plantaardige dieet: namelijk na één dag al. De implicaties voor de gezondheid moeten nog nader onderzocht worden.

Prevotella-stammen

Door het plantaardige dieet neemt de aanwezigheid van prevotella-stammen toe. Dit zijn bacteriën die gelinkt zijn aan vezelinname. Vooral bij een proefpersoon was dit opvallend. Voor de studie was de proefpersoon lange tijd vegetariër, maar na enkele dagen op dierlijke voeding te leven, daalde de prevotella-cluster aanzienlijk.

Het dierlijke dieet verhoogt de expressie van enzymen die vitaminen synthetiseren en die PAH’s (polycyclic aromatic hydrocarbons, stoffen uit gebakken rood vlees) afbreken. Kenmerkend was de toename van bacteriën (Bilophuila wadsworthia, Alistipes putredinis en bacteroïdes sp.) die galzuurresistent zijn. De hoge vetinname verhoogt de productie van gal, en de darmflora past zich daarin duidelijk aan. De bacteriële afbraak van gal verhoogt de concentratie aan deoxygalzuren in de darmen. Deoxygalzuren zijn mogelijk kankerverwekkend voor de lever.

B. wadsworthia staat in dierstudies bekend als producent van H2S (hoge waterstofsulfide) in de darmen. Deze zwavelvorm (H2S) is normaal een afweerreactie op schimmels zoals Candida, verkeerde bacteriën (darmflora verstoring), virussen en toxines zoals zware metalen. Opmerkelijk was een toename van bètalactamase, het enzym dat resistentie bezorgt tegen penicilline-achtige antibiotica.

Belangrijkste conclusie; de darmflora is zeer flexibel. Vroeger was het dieet nog meer onderhevig aan seizoensgebonden schommelingen. De darmflora moest daardoor in staat zijn zich aan te passen aan een snel veranderend dieet. Nog interessanter zijn de uitkomsten van darmflorastudies die gedaan zijn bij stammen (Hadza, Malawi) in West Tanzania.

Hun microbiota zien er totaal anders uit in vergelijking met darmflorastudies van Italianen en Amerikanen. Bijvoorbeeld de bifidumsoorten waarvan wetenschappers dachten dat die erg belangrijk zijn voor de darmen waren nauwelijks aanwezig. Bacteriesoorten (waaronder Treponema) die gelinkt zijn aan Crohn en IBS waren bij hen aanwezig zonder ziekteverschijnselen.

Glyconutriënten zijn nodig voor een goede darmflora

Granen, groenten, fruit en peulvruchten bevatten veel zogenaamde glyconutriënten (zie tabel onderaan artikel). De Britse Health Survey (2) heeft het belang van groenten en fruit voor de gezondheid opnieuw onderstreept. Uit gegevens van 65.000 studiedeelnemers blijkt dat zeven porties groenten en fruit per dag het risico op sterfte met 33 % verlaagt (op een periode van 7,7 jaar).

Bescherming tegen cardiovasculaire aandoeningen was meer uitgesproken dan bescherming tegen kanker. De uitkomst van het onderzoek werd nog gunstiger, nadat statistici de overlijdens binnen het eerste jaar uit de studie hielden. Hoe meer porties groenten en fruit, hoe lager het risico op sterfte, kanker en hartziekten. Voor rokers en sporters gold dezelfde trend.

Groenten bieden de meeste bescherming, in het bijzonder rauwe groenten. Deze gegevens wijzen dus in de richting van de 5 + 2 regel: vijf porties groenten en twee porties fruit. Andere studies geven meer gewicht aan fruit, omdat het ook van het type fruit afhangt, wat er in een populatie gegeten wordt.

Quercitine dringt de vorming van darmpoliepen terug

Wanneer de slijmlaag (mucosa) van de darmwand gesteelde, paddelstoelvormige uitstulpingen vertoont, spreekt men van darmpoliepen. In de meeste gevallen gaat het om een goedaardige zwelling, maar bij sommige mensen is het een voorbode van darmkanker.

In 2011 onderzocht een Colombiaans onderzoeksteam (3) het effect van quercitine op de vorming van darmpoliepen in muizen. Men zag dat het dagelijks toedienen van 0.6-0.9 mg quercitine gedurende 16 weken, het aantal poliepen met 67% terugdrong. En dit voornamelijk bij poliepen met een grootte van 1 à 2 mm of meer.

Quercitine zit o.a. in appels, uien, veen-en bosbessen. Grote porties groenten en fruit dragen dus ook nog bij aan een gezonde darmmucosa. Daarnaast kunnen microbiotica zich ook makkelijk vasthechten aan gezonde darmslijmvliezen.

Geen antibiotica zonder vezels (of B3)

Wetenschappers hebben een belangrijke receptor (4) in de darmen bestudeerd die ontsteking en tumorvorming onderdrukt. De receptor wordt geactiveerd door boterzuur (uit vezels) en niacine (vitamine B3). Om bijwerkingen bij antibioticagebruik te beperken, zou het aanvullen van vezels (glyconutriënten) en B3 nuttig kunnen zijn.

De receptor (Gpr109a) die de wetenschappers onder de loep namen zit ook in vetcellen. De Gpr109a in vetcellen verklaart mogelijk waarom hoge doses niacine gunstige effecten hebben op een aantal cardiovasculaire risicofactoren. In de darmen worden ze geactiveerd door butyraat (boterzuur). Boterzuur is een korteketenvetzuur die darmbacteriën produceren na vertering van fermenteerbare vezels. Boterzuur (die ook voor komt in roomboter) wordt ook als energiebron gebruikt door darmcellen.

Boterzuur (butyraat) regelt via de Gpr109a-receptor de activiteit van immuuncellen, waardoor ontsteking onderdrukt worden en wondheling van de darmwand gestimuleerd wordt. Ook niacine activeert de receptor en kan mogelijk nuttig zijn in de behandeling van colitis, de ziekte van Crohn en zelfs darmkanker.

Vitamine D effectief bij ziekte van Crohn

Voor een gezond darmslijmvlies kan ook vitamine D ingezet worden. Vitamine D suppletie blijkt effectief ter voorkoming en als behandeling van de ziekte van Crohn. Dit blijkt uit een studie (5) uitgevoerd door onderzoekers van de McGill University en de Université de Montréal.

Een tekort aan vitamine D kan leiden tot de ziekte van Crohn. Mensen van het noordelijk halfrond hebben een verhoogde kans op deze ziekte doordat ze minder zonlicht krijgen. Eerdere studies wezen uit dat vitamine D een belangrijke rol speelt in het immuunsysteem, vooral in het immuunsysteem van de darmen.

Bij de ziekte van Crohn werkt dit immuunsysteem niet optimaal. Hierdoor ontstaan ontstekingsreacties die uiteindelijk leiden tot deze auto-immuunaandoening. Vitamine D is van invloed op twee belangrijke genen; het beta-defensin-2-gen en het NOD2-gen. Het beta-defensin-2-gen codeert voor een antimicrobieel eiwit en het NOD2 gen attendeert cellen op indringende micro-organismen.

Bij de ziekte van Crohn blijken beide genen een rol te spelen. Bij een defect van deze genen is het onmogelijk om schadelijke bacteriën in het darmstelsel uit te schakelen. Vitamine D is een effectieve en goedkope manier om het ontstaan van de ziekte van Crohn tegen te gaan. Daarnaast kan het als therapie ingezet worden. Niet alleen ter voorkoming van deze aandoening, maar ook ter preventie van andere ontsteking gerelateerde ziekten van de darmen.

Commentaar NDN

De reden dat de stammen (Hadza, Malawi) in West Tanzania een andere darmflorasamenstelling hebben en weinig gastro-intestinale ziekten vertonen, zal waarschijnlijk niet alleen aan hun voeding liggen (exotische wortels en bessen), maar ook aan meer blootstelling aan de zon.

Mensen die wonen en werken in de tropen, maken naar schatting 10.000 IE (250 µg) per dag aan; 100 maal meer dan de in Nederland aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor volwassenen. Maar op onze breedtegraden is gedurende winter en voorjaar de zonkracht te laag om voor vitamine D productie in de huid te zorgen. In de zomer is vroeg op de dag en laat in de middag de zonkracht vaak nog te laag voor vitamine D productie (6).

Daarnaast laat de foto vermoeden dat ze er een stuk relaxter bijzitten bij het diner in tegenstelling tot veel Westerlingen. Dit gegeven zal vast ook meespelen in het hele darmmilieu plaatje.

Marijke de Waal Malefijt

Tip; U kunt u darmmicrobioom laten testen bij Medivere.

Literatuur en links:

1. David LA, Maurice CF et al. Diet rapidly and reproducibly alters the human gut microbiome. Nature. 2014 Jan 23;505(7484):559-63

2. Oyebode O, Gordon-Dseagu V et al. Fruit and vegetable consumption and all-cause, cancer and CVD mortality: analysis of Health Survey for England data. J Epidemiol Community Health. 31 maart 2014

3. Nutr Cancer. 2011; 63(3): 421–426.

4. Nasehi M, Sehhatie F et al. Comparison of the effectiveness of combination of fennel extract/vitamin E with ibuprofen on the pain intensity in students with primary dysmenorrhea. Iran J Nurs Midwifery Res. 2013 Sep;18(5):355-9

5. Wang TT, Dabbas B, [..], White JH. Direct and indirect induction by 1,25-dihydroxyvitamin D3 of the NOD2/CARD15-defensin beta2 innate immune pathway defective in Crohn disease. J Biol Chem 2010; 285(4):2227-31

6. Muskiet F.A.J., van der Veer E. Vitamine D: waar liggen de grenzen van deficiëntie, adequate status en toxiciteit? Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk. 2007;32:150-8. GRATIS: http://www.nvkc.nl/publicaties/documents/2007-3-p150-158.pdf

Zelftesten

Darm Microbioom ontlastingtest

Darm Microbioom ontlastingtestVerkoopprijs (incl. BTW): € 135,95
Koop deze test hier
Microbiologische bepaling van de samenstelling van de menselijke darmflora ter beoordeling van de invloed van de darmbacteriën op het ontstaansrisico van microbioom-geassocieerde aandoeningen.

Het intestinaal microbioom, het geheel van alle in de darm gekoloniseerde micro-organismen, is voor de gezondheidstoestand van de mens van essentieel belang.

Voedings- en laboratorium zelftesten

Laboratoriumtesten urine bloed ontlasting en speekseltesten Wij werken samen met de grote Duitse fabrikant van laboratoriumtesten Medivere. Medivere levert laboratorium diagnostische diensten waarbij de conventionele geneeskunde als ook aanvullende (complementaire) medische diagnostica en therapieën optimaal worden gecombineerd.

Op onze pagina over voedings- en laboratoriumtesten kunt u alle hierbovengenoemde Medivere testen bekijken en zelf bestellen.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen