skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Verantwoorde natuurvoeding én voedingssupplementen zijn de hulpmiddelen bij uitstek om stille ontsteking te beteugelen. Bestanddelen van voedsel en de bereidingswijze van voedsel geven ontstekingen.

Volgens het Reumafonds is ‘nog weinig bekend’ over het effect van voeding op reuma. Niets is minder waar, schrijft dr. Gert Schuitemaker in zijn boek (2012) ‘Gewrichten en voeding’. Gewrichtsklachten zijn niet uitsluitend een ‘lokaal’ probleem. De conditie van het gehele lichaam telt. En daarvoor leggen voeding én voedingssupplementen mede de basis.

De ‘stille ontsteking’

In dit nieuwe millennium vond een doorbraak plaats in de wetenschap met de ontdekking van de ‘stille ontsteking’. We kunnen ons gezond voelen, terwijl de stille ontsteking als een soort veenbrand langzaam onze lichamen teistert en de ontwikkeling van chronische ziekten bevordert. Oók gewrichtsziekten. Stille ontsteking, veroudering en ontregeling van de stofwisseling gaan hand in hand.
Ochtendstijfheid hoeft nog geen reuma te zijn, maar kan een signaal zijn van sluimerende ontstekingen in het lichaam. Andere ‘waarschuwingslampjes’ zijn een verhoogde bloedsuikerspiegel, een laag gehalte van het gunstige HDL-cholesterol en vooral een paar kilo extra vetafzetting rond het middel. Al deze factoren hebben te maken met hetzelfde: ongezonde voeding en voedingstekorten.

Mediterrane voeding met specifieke suppletie

Gewrichten en voedingVerantwoorde voeding én voedingssupplementen zijn daarom de hulpmiddelen bij uitstek om de stille ontsteking te beteugelen. Met mediterrane voeding, omega 3-visolie, vitamine D, glucosamine, astaxanthine en nog vele andere voedingsstoffen pakt u de oorzaak van gewrichtsklachten aan. Met als ‘extraatje’ die van de meeste andere chronische ziekten, aldus Schuitemaker.

CRP als indicator voor ontstekingsreactie

Verschillende (voedings)factoren zijn geïdentificeerd als risicofactoren voor het optreden van laaggradige ontstekingsreacties. Eén van de belangrijkste indicatoren voor een chronische ontstekingsreactie is de hoeveelheid C-reactive protein (CRP) in het bloed. CRP is een zogenaamd acute-fase eiwit, dat bij tal van chronische en acute ontstekingsreacties wordt gevormd in de lever, o.a. gestimuleerd door interleukine-6.
Het genenpakket past niet bij de huidige leefomstandigheden, krijgt te weinig voedingsstoffen en dat geeft een afwijkende programmering van het afweersysteem. Psychische onbalans en de weerstand om te veranderen ontaard van een ‘stille’ laaggradige ontstekingen, kleine bosbrandjes, in een alles verwoestende bosbrand. Patrick Holford heeft er een prachtige beschrijving voor en noemt het ‘internal metabolic gobal warming’ in zijn boek Say no to diabetes uit 2011(lees hierover elders op deze site).

Verschillende interleukines

Er bestaan diverse soorten interleukines (groepen cytokinen). Ontstekingsbevorderende (pro-inflammatoire) cytokines (CRP, IL-1, IL-6, IL-8, MCP-1, TNF-α) remmen bijvoorbeeld de insulinesecretie en de insulinegevoeligheid. Cytokines worden beïnvloed door de hoeveelheid en de samenstelling van het voedsel, massa en verdeling van het vetweefsel, beweging en psychosociale factoren, zoals slaapgebrek en depressie.
Als de cytokines toenemen, ontstaat een chronische laaggradige ontsteking. Dat heeft een negatieve invloed op het functioneren van bloedvaten (endotheelfunctie), immuunsysteem, spierweefsel, vetweefsel, zenuwweefsel, botweefsel, kraakbeen, hersenen, darmen, hart, lever en eilandjes van Langerhans (pancreas). Dit staat aan de basis van veel ziekten.

Commentaar NDN

Bestanddelen van voedsel zoals glucose, zetmeel, verzadigde vetzuren en de bereidingswijze van voedsel geven ontstekingen. Bepaalde voedingsstoffen zoals vitamine D en plantenvezels daarentegen, remmen de ontsteking.
Er zijn dus voedingsmiddelen, die bosbrandjes aansteken en voedingsmiddelen die ze blussen. Dit is belangrijk bij het op maat maken van het dieet. Daarom werken algemene diëten niet, maar individuele diëten wel. Het ontwerpen van zulke diëten is een tijdrovende klus en vraagt een hoop geduld van beide partijen.
Wij zetten hieronder nog een paar belangrijke (voeding)tips voor u op een rijtje: 1. Laat uw vetzuursamenstelling controleren om te zien of er sprake is van een goede balans tussen omega 3 en 6 vetzuren.
2. Probeer voedselintoleranties (verschillende typen, zoals IgG) die ontstekingen geven te achterhalen.
3. Bindweefselaandoeningen zijn zeer complex. Er zijn vele verschillende oorzaken die tot bindweefselaandoeningen kunnen leiden. Een onstekingscascade die op gang komt, kan door voeding en (natuurlijke)ontstekingsremmers bijgestuurd worden.
4. Bloedsuikerontregeling geeft meer laag gradige ontstekingen. Regulatie door voeding en suppletie is dan belangrijk.
5. De boswellia Serata is een ayurvedisch kruid dat goed in te zetten is bij laag gradige ontstekingen.
6. Een goede middel tegen ontstekingen en pijn is PEA (Normast als merknaam).
7. Lage vitamine D-spiegels geeft een hogere hoeveelheden CRP in het bloed. Door toediening van vitamine D daalt de concentratie CRP.
8. Meer vezelstoffen (glyconutrienten) inname leidt tot een daling van de CRP.
9. Een tekort aan vetzuren of een disbalans daarvan kan aanleiding geven tot overactiviteit en verlengde levensduur van de neutrofielen en NK-cellen waardoor de controle over dit systeem verloren gaat. Het ontstekingsproces suddert voort. De kans neemt toe dat fagocyten hun tolerantie voor lichaamseigen antigenen verliezen en auto-immuniteit kan ontstaan.
Het eten van ruim adenosinerijke producten zoals knoflook, meloen, kikkererwten (inosine), tuinbonen en bloemkool helpt bij het stopzetten van de neutrofielenactiviteit Omega-3-vetzuren, vitamine A en D (lever, vette vis, eidooier), salicylzuurrijke producten bevorderen de productie van de stopsignalen lipoxinen, resolvinen en protectinen.
10. Carotenoïden en lycopeen verlagen het CRP. Voedingsbronnen zijn; wortel, pompoen, rode paprika, spinazie, boerenkool, etc.
11. Anti ontstekende voeding ( COX 2, Lipoxygenase en INOS verlagende voedingsstoffen); gember, curcumine.
12. Te lage inname van magnesium gaat gepaard met een hogere concentratie CRP in het bloed. Bladgroenten zijn een belangrijke bron van magnesium en vezelstoffen.
13. Zorg goed voor een goed darmmilieu. Lees meer hierover in het boek ‘Ik heb er mijn buik van vol’ (uitgeverij Schors 2011).
14. De geslachtshormonen (vooral oestrogenen in het bijzonder de 16 alpha-OH oestrogeen vorm) blijken een rol te spelen als mediatoren en handhavers van inflammatoire en auto-immuun aandoeningen.

Lever ondersteunen

Kruisbloemige groenten of het glucosinolaatmetaboliet indol-3-carbinol kan voordeel bieden bij de verlaging van de schadelijke vorm 16 alpha-OH. De 2-OH vorm oestrogeen is de ‘goede’ vorm en dus kan met voedingsinterventies invloed (o.a. in de lever) uitgeoefend worden op het oestrogeenmetabolisme.

De lokale effecten van geslachtshormonen blijken in de eerste plaats te bestaan uit cytokine productie (ontsteking) en uit modulering van celproliferatie. Het ondersteunen van de hydroxylatie en methylatie (lever) van oestrogenen met de juiste voeding (en voedingssupplementen) kan helpen om de transformatie in 2 –OH oestrogenen eerder dan in 16 alpha OH oestrogenen te begunstigen.

Het metabolisme van oestrogenen is afhankelijk van specifieke enzymen (CYP 450-enzymen). Deze enzymen (CYP 1A1, 1A2, 3A4, 1B1) vormen de primaire wegen voor omzetting van oestrogenen in 2-OH, alpha-16 OH, 4-OH derivaten. Lees meer over voedingsinterventies voor de lever in het boek ‘Energieherstelplan’(Uitgeverij Schors 4e druk). Marijke de Waal MalefijtLees meer over voeding voor de gewrichten en over ontstekingsremmende voeding in onze nieuwsartikelen.