Een persoonlijke oproep van Marijke de Waal Malefijt

Natuurdiëtisten.nl

Gratis Nieuwsbrief

Waardevolle en actuele informatie en tips over voeding en uw gezondheid!

Uw emailadres wordt alleen gebruikt voor toezenden van de nieuwsbrief.

Nieuwsbrief archief

> Naar alle nieuwsberichten

Spierverlies tijdens chemotherapie

16 maart 2016 | ndn | PatiŽnten met uitgezaaide darmkanker verliezen tijdens de chemotherapie gemiddeld 6% van hun spiermassa in slechts 3 maanden. Opvallend was dat de patiŽnten die meer dan 9% spiermassa inleverden tijdens chemotherapie een lagere overlevingskans hadden.

Dit blijkt uit onderzoek van de afdelingen Diëtetiek & Voedingswetenschappen en Medische Oncologie van het VUmc Cancer Center Amsterdam. Het onderzoek is gepubliceerd in het Journal of Clinical Oncology (22 febr.2016).
Optimalisatie voedingLeidt optimalisatie van de voeding tijdens chemotherapie tot spierbehoud? Dit wordt momenteel onderzocht in 5 ziekenhuizen: VUmc in Amsterdam, het Spaarne Gasthuis in Hoofddorp, Reinier de Graaf Gasthuis in Delft, Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede en het Amphia ziekenhuis in Breda. Het idee is dat daarmee mogelijk ook de kwaliteit van leven en de werkzaamheid  van de behandeling verbeteren.

Omdat er in de orthomoleculaire geneeskunde al jaren gebruik wordt gemaakt van extra aminozurensuppletie zetten wij een aantal voordelen daarvan voor u onder elkaar.
Verhoogde eiwitafbraakTijdens een trauma, of dit nu een ongeluk is of een operatie, verbranding, sepsis of acidose, verhoogt de eiwitafbraak in het lichaam. Aminozuren die vrijkomen, worden gebruikt voor eiwitsynthese, glucoseproductie en afgifte van stikstof om ammonia te vormen in de nieren. De nier gebruikt dan zeer veel glutamine om de balans te herstellen.

Tijdens een katabole toestand betstaat een negatieve stikstofbalans en verlies van eiwitten. De lever is het belangrijkste orgaan dat het aminozuurmetabolisme regelt. Bij een slechte leverfunctie ontstaan grote problemen.

Omdat 60% van de vrije aminozuren uit glutamine bestaat, speelt glutamine een belangrijke rol als stikstofdonor. Trauma’s gaan dus gepaard met een toename aan glutaminebehoefte. Tijdens chemotherapie  en bestraling ontstaat vermindering van de glutaminase-activiteit in de darmslijmvliescellen.
Daling glutaminegehalteDoor al deze factoren treedt een daling op van het glutaminegehalte (bloedserum) en ontvangt de darm minder glutamine. Hierdoor ontstaat schade aan het darmslijmvlies, atrofie van de mucosa, een lekkende darm (minder goed functioneren van “tight junctions”) en bacteriële translocatie.

Het is daarom belangrijk dat tijdens medische ingrepen en trauma’s, eiwitten en  glutamine worden aangevuld en de stikstofbalans wordt verbeterd. Niet alleen voor de darmen, maar ook voor de lever en de spieren.

De cellen van de darmwand van de dunne darm, bevat receptoren aan de binnen- en de buitenzijde van de darm, dat betekent dat glutamine zowel via voeding als via de bloedcirculatie wordt opgenomen. Niet alleen door trauma, maar ook door vasten en gebrekkige voeding, ontstaat na enkele dagen een verdunning (atrofie) van het slijmvlies en bacteriële overgroei.

Door gebrekkige voeding daalt het immunoglobuline A (sIgA) gehalte van de slijmlaag, en ontstaan een daling van de weerstand  en een toename van darminfecties. Chronische infectie stimuleert immuuncellen (macrofagen).  Dit veroorzaakt een ongewenste toename van boodschappers die bijdragen aan chronische ontstekingsreacties.
Bacteriële overgroeiDe helft van de kankerpatiënten gaat minder eten, omdat zij aan anorexia lijden, of doordat het eten niet meer lekker smaakt, vaak zijn zij snel vol of krijgen ze pijn tijdens het eten.

Maagzuurremmers die voorgeschreven worden om de maag te beschermen, veroorzaken een te hoge zuurtegraad in de darm en bevorderen bacteriële overgroei. Ook corticosteroïden en antibiotica veroorzaken een afwijkende darmflora. De darm wordt daardoor een bron voor infecties.

Levermetastases veroorzaken anorexia die erger wordt tijdens de dag, daarom is het ontbijt nog het beste te verdragen. Anorexia kan worden veroorzaakt door TNF-alfa, ook interleukinen en interferon gamma kan gewichtsverlies veroorzaken.

Gastro-intestinale tumoren gaan vaak gepaard met uitscheiding van zeer vettige ontlasting en  gewichtsverlies. Het eiwitverbruik kan met 50 tot 70% toenemen. Vooral eiwitten van spieren worden afgebroken, de darm verliest 10% aan massa. Andere eiwitten in het lichaam worden gespaard.

Zolang de patiënt kan eten is gebruik van glutaminesuppletie aan te raden.
Glutamine als beschermer van chemische schade Glutaminegebruik verhoogt de glutathionvorming van het gezonde weefsel, vooral ook in de darm. Het lichaam wordt op deze wijze tegen chemische schade beschermd, terwijl het glutathiongehalte in de tumor niet toeneemt.

Onderzoek bij volwassenen en kinderen toont aan dat mondzweren en maagschade die veroorzaakt worden door chemotherapie, al verminderen door dagelijks glutamine te gebruiken, hiermee moet worden doorgegaan tot 2 weken na het beëindigen van de chemotherapie.

Profylactisch glutaminegebruik versnelt de genezing van de darm na bestraling, hierdoor blijft de darmbarrière beter beschermd en ontstaat er minder bacteriële translocatie.

De combinatie wei-eiwitten (mits men er geen reactie op heeft) en glutamine is gunstig. Wei-eiwitten leveren belangrijke aminozuren voor opbouw en herstel van het lichaam, van nature bevat wei veel glutamine. Wanneer men een dieet van vlees, vis, soja en wei-eiwitten vergelijkt, blijkt wei de minste kanker te veroorzaken.
Immuuncellen zijn grootverbruikers van glutamineImmuuncellen (met name lymfocyten en monocyten/macrofagen) gebruiken grote hoeveelheden glutamine, zelfs in perioden wanneer er geen groot beroep wordt gedaan op het immuunsysteem. Op het moment van een immuunrespons, als immuuncellen zich sterk moeten vermenigvuldigen en er allerlei antistoffen moeten worden aangemaakt, neemt het verbruik van glutamine echter dramatisch toe.

Bij kortdurende immuunstress is de eigen productie, deels uit vertakte keten aminozuren (BCAA’s) in spierweefsel, meestal nog wel toereikend om in de behoefte te voorzien. Wanneer de stresssituatie voortduurt, schiet de endogene productie tekort, met spierafbraak en immuunzwakte tot gevolg.

Glutamine is met name essentieel voor het Common Mucosal Immune System (CMIS), de immuunfunctie in de slijmlagen van het lichaam, zoals in de luchtwegen en het maag-darmkanaal. In de slijmlaag van deze weefsels wordt met behulp van glutamine het secretoir IgA (s-IgA) geproduceerd.

Dit type antilichaam is specifiek voor de immuunafweer in de slijmvlies(mucosale) lagen van het lichaam. Een tekort aan glutamine kan leiden tot een verminderde afweer tegen pathogenen (ziekmakende micro-organismen)  in darm en luchtwegen.
GlutathionaanmaakGlutamine kan ook worden gebruikt voor de aanmaak van glutathion (een belangrijke ontgifter en antioxidant). Glutathion is een tripeptide dat bestaat uit glycine, glutamine en cysteïne. Normaal is het aminozuur cysteïne de beperkende factor bij de glutathionsynthese.

In het geval van een glutaminedeficiëntie (bijvoorbeeld bij  ernstige ziekten) kan glutamine de beperkende factor worden. Suppletie van zowel cysteïne (goede suppletiebron is N-Acetyl-Cysteïne=NAC) als L-glutamine kan dan de glutathionsynthese sterk stimuleren om een tekort aan deze belangrijke stof te voorkomen.

Glutathion is dé stof die bij de fase I detoxificatie van de lever actief is. Namelijk het in water oplosbaar maken van toxische stoffen zoals vet oplosbare toxines. Hierdoor kunnen ze via de urine worden uitgescheiden.

Hierdoor kan worden voorkomen dat toxische stoffen zich ophopen en wordt voorkomen dat de lever gaat verzwakken. De lever is producent van de grootste hoeveelheid van glutathion. Mariadistel, een bekend leverkruid, is ook in staat om de productie van het glutathion in de lever te stimuleren.
Commentaar NDNEr zijn veel onderzoeken geweest waarbij glutathion is ingezet bij de behandeling met chemotherapie bij kanker. Glutathion (goede suppletie bron  is S-Acetyl-L-Glutathion) is zeer waardevol gebleken bij het sneller herstellen en het voorkomen van toxiciteit bij chemotherapie.

Bij een glutaminetekort kunnen de darmepitheelcellen atrofiëren, wat niet alleen leidt tot een verminderde absorptie van nutriënten, maar ook tot een mogelijk verhoogde permeabiliteit van het darmepitheel voor pathogene micro-organismen vanuit het darmlumen.
Contra-indicatie Gezien het effect van glutaminesuppletie op de insulinesecretie is voorzichtigheid geboden bij personen die diabetesmedicatie gebruiken. Natuurdiëtisten ervaren dat sommige mensen overgevoelig zijn voor monosodium glutamaat (MSG, E621), het natriumzout van glutaminezuur dat als smaakversterker in veel kant-en-klare soepen, sauzen en maaltijden wordt gebruikt.

Wetenschappelijk onderzoek heeft over deze veronderstelde gevoeligheid geen helderheid verschaft. Onder de naam Ve-tsin wordt MSG gebruikt in sommige restaurants. Mensen die overgevoelig zijn voor deze smaakversterker krijgen dan het zogenaamde ‘Chinees restaurantsyndroom’.

Reacties zoals hoofdpijn, misselijkheid, hartkloppingen, duizeligheid, koud zweet, buikpijn, roodheid en andere symptomen kunnen voorkomen. De mogelijkheid bestaat dat zij ook op suppletie met L-glutamine kunnen reageren.
AanvraagOp de intensive care-afdeling heeft met glutamine verrijkte parenterale voeding inmiddels haar grote nut bewezen. Onderzoek geeft aan dat suppletie met L-glutamine bij menig ernstig ziekteproces beschouwd kan worden als een levensreddende interventie.

L-glutaminegebruik is binnen de oncologie ook bekend (op dieetvoorschrift vergoed onder de naam Glutaperos), maar wordt helaas nog te weinig ingezet. Patiënten kunnen wel advies hierover vragen bij de oncologiediëtist en oncoloog.

Patiënten die naast het ziekenhuis, tevens natuurlijke voedingsbegeleiding hebben door een natuurdiëtist, kunnen ook  daar terecht voor een glutamine-dieetvoorschrift.

Bij mensen met een maligniteit is, als gevolg van een onvoldoende aanmaak van glutathion door een glutaminetekort, de opvangcapaciteit van vrije radicalen al verkleind, maar de behandeling met cytostatica en bestraling, verhoogt de productie van vrije radicalen nog extra, voor de opvang waarvan er eigenlijk meer glutathion nodig is. Dit maakt L-glutamine tot een conditioneel essentieel aminozuur. Marijke de Waal Malefijt

Vond u deze informatie nuttig? Lees dan alstublieft de persoonlijke oproep van Marijke de Waal Malefijt, oprichtster van Natuur DiŽtisten Nederland