Een persoonlijke oproep van Marijke de Waal Malefijt

Natuurdiëtisten.nl

Gratis Nieuwsbrief

Waardevolle en actuele informatie en tips over voeding en uw gezondheid!

Uw emailadres wordt alleen gebruikt voor toezenden van de nieuwsbrief.

Nieuwsbrief archief

> Naar alle nieuwsberichten

Breed pallet aan vetzuren; Omega 3-6-7- 9 vetzuren

09 maart 2016 | ndn | In tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd heeft men verzadigd vet nodig als onderdeel van een gebalanceerd voedingspatroon. Er is geen wetenschappelijke ondersteuning voor de aanbeveling om weinig verzadigde vetten te eten. Het lichaam heeft een breed pallet aan vetzuurtypen (omega 3-6-7 en 9 vetzuren) nodig.

Britse onderzoekers stellen in een review en meta-analyse [1] vast dat de vetinname-richtlijnen uit 1977 en 1983 niet gebaseerd waren op goed wetenschappelijk onderzoek. Ze vonden zes klinische studies die vóór 1983 gepubliceerd waren en waarin de relatie tussen vetinname en hartsterfte gemeten werd. Er was in de studies geen indicatie dat hartsterfte vermeden kon worden door de vetinname te verminderen.

Een veelbesproken meta-analyse [2] vond eveneens geen wetenschappelijke ondersteuning voor de aanbeveling om weinig verzadigde vetten te eten. De afwezigheid van gunstige effecten van lage vetinname in gerandomiseerde studies betekent niet dat er geen oorzakelijk verband zou bestaan tussen vetinname en hartziekten.

Dieetstudies hebben grote tekortkomingen. Daarnaast is veranderen van het voedingspatroon van mensen erg moeilijk. Ondertussen is bekend dat vet niet de grote boosdoener is zoals de richtlijnen ons voorhielden. De relatie tussen voeding en ziekten is een complex samenspel en geen simpel goochelen met verhoudingen in macronutriënten [3].
Schadelijke kanten van sojaolieVerzadigde vetten werden streng veroordeeld in de jaren vijftig en zestig. Sindsdien is de inname van suiker sterk toegenomen, waaronder fructose uit high-fructose corn syrup. Fructose wordt vandaag vaak geciteerd als dé oorzaak van de explosieve toename in overgewicht en diabetes. 

Een tweede gevolg van de antipathie voor verzadigde vetten is dat de voedingsindustrie massaal sojaolie is gaan gebruiken, dat een hoog gehalte aan onverzadigde vetzuren (linolzuur) bevat. Sojaolie geniet de voorkeur bij de productie van verwerkt voedsel en bij de bereiding van gerechten. Sojaolie veroorzaakt sneller diabetes, insulineresistentie en leververvetting [4].
Kokosolie en effect op lipidenwaarden Kokosnootolie bevat het middellange keten verzadigde vet laurinezuur. Inname van laurinezuur uit  extra virgine kokosnootolie verhoogt het goede HDL cholesterol en verlaagt het lichaamsgewicht (BMI). Daarnaast  vermindert het de tailleomtrek bij ouderen met slagaderverkalking, aldus een onderzoek van de Universiteit van Rio de Janeiro, Brazilië.

Een relatie tussen hoge inname van dit verzadigde vet en een vergroot risico op hart- en vaatziekte is –in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht- niet gevonden [5, 6]. Onderzoek gepubliceerd in The Lancet toont aan dat de associatie met diabetes type 2 afhankelijk is van het type verzadigd vet en levert nog meer voer voor discussie met betrekking tot de cardiometabole effecten van verzadigd vet [7].

Onderzoekers bestudeerden de relatie tussen bloedplasmaconcentraties van verschillende typen verzadigd vet en nieuwe gevallen van type 2 diabetes. In een totale studiepopulatie van 340.243 mensen afkomstig uit 8 Europese landen ontwikkelden 12.403 mensen diabetes type 2. Negen verschillende circulerende verzadigde vetzuren werden aan het begin van de studie gemeten.

Verzadigde vetzuren met een even aantal koolstofatomen (14:0, 16:0 en 18:0) bleken positief geassocieerd met diabetes type 2, terwijl verzadigde vetzuren met een oneven aantal koolstofatomen (15:0 en 17:0) en verzadigde vetzuren met langere ketens koolstofatomen (20:0, 22:0, 23:0 en 24:0) niet geassocieerd waren met diabetes type 2.

Verzadigde vetzuren worden ook door het lichaam zelf aangemaakt, met name die met even ketens (C:14, C:16, C:18) [ 8] . Uit bevindingen afkomstig van in vitro-  en proefdierstudies blijkt dat met name weefselconcentraties van verzadigde vetzuren met even ketens (C:16 in het bijzonder) schadelijk voor het metabolisme zijn, deze vetzuren worden voornamelijk door de lever zelf gemaakt als reactie op een hoge inname van zetmeel, suiker en alcohol [9].

Kortom, we moeten af van voedingsrichtlijnen die alle typen verzadigd vet over één kam scheren, dat is namelijk niet alleen vanuit wetenschappelijk perspectief, maar ook vanuit een praktisch perspectief volledig onhoudbaar. Betekent dit dat we nu massaal aan de kokosolie moeten? Nee, want het lichaam wil een breed pallet aan vetten.

Het lichaam heeft diverse vetzuurtypen(omega 3-6-7 en 9 vetzuren) nodig om verschillende weefsels te voeden. Een aantal belangrijke zullen we hieronder bespreken.
1. Alfa-linoleenzuur (ALA)Alfa-linoleenzuur is een omega-3 meervoudig onverzadigd vetzuur. Het is een essentieel vetzuur dat het lichaam niet zelf kan aanmaken of niet in voldoende mate. Hiervoor is men dus aangewezen op de voeding. Uit alfa-linoleenzuur kan het lichaam de volgende vetzuren aanmaken: stearidonzuur (SA),  eicosatetraëenzuur (ETA),  eicosapentaëenzuur (EPA),  docosapentaëenzuur (DPA) en docosahexaëenzuur (DHA).

Hoge concentraties van dit vetzuur (alfa linoleenzuur) worden aangetroffen in: lijnzaadolie 60%, lijnzaad 60%, perilla-olie 60%, sacha-inchi olie 60%, chiazaad 48%, hennepzaadolie 33%, canola-olie 19%, zwartebessenolie 15%, walnootolie 13%, soja-olie 12%, raapzaadolie 7-10% en walnoten.
2. Eicosapentaëenzuur  (EPA)Eicosapentaëenzuur is een omega-3 meervoudig onverzadigd vetzuur. Dit zeer lange keten vetzuur wordt in het lichaam via een aantal fasen(stappen) gevormd. Het begint met alfa-linoleenzuur (ALA).
Voedingsbronnen zijn voornamelijk: visolie, vette vis (haring, makreel, sardines, zalm), zeewier en enkele dierlijke weefsels.
3. Docosapentaëenzuur  (DPA)Docosapentaëenzuur is de benaming van twee verschillende vetzuren. Het ene is een omega-6 meervoudig onverzadigd vetzuur en het andere is een omega-3 meervoudig onverzadigd vetzuur, genaamd clupano-donzuur, dat zich in de omega-3 vetzuurstofwisseling bevindt tussen eicosapentaëenzuur (EPA) en docosa-hexaëenzuur (DHA). Voedingsbronnen zijn voornamelijk: vette vis (haring, makreel, sardines, zalm) en zeewier.
4. Docosahexaëenzuur (DHA)Docosahexaëenzuur is één van de drie omega-3 meervoudig onverzadigde vetzuren. Het kan door het lichaam zelf worden gemaakt uit eicosapentaëenzuur (EPA) en is betrokken bij de volgende processen:
- hersenontwikkeling en IQ bij de foetus en bij jonge kinderen, de gezondheid van de moeder tijdens de zwangerschap,
- gezond functioneren van de hersenen bij volwassenen en het voorkomen van vroege dementie en Alzheimer,
- optimaal functioneren van neurotransmitters, behoud van de stemming en het voorkomen van depressies,
- cardiovasculaire aandoeningen en het voorkomen van ontstekingsreacties, insulinemanagement,
- energieverbruik en metabolisme,
- een slanke en gezonde lichaamssamenstelling en ondersteuning van de functie en de opname van de meeste andere nutriënten in het lichaam.

Suppletie van docosahexaëenzuur (DHA) zou het risico op cardiovasculaire aandoeningen kunnen verkleinen door verlaging van het triglycerideniveau in het bloed. Tekorten aan docosahexaëenzuur (DHA) kunnen leiden tot een verlaging van het serotonineniveau in de hersenen en worden geassocieerd met ADHD, de ziekte van Alzheimer en depressie. Voedingsbronnen zijn voornamelijk vette vis (haring, makreel, sardines, zalm),  zeewier en microalgen.
5. Gamma-linoleenzuur (GLA); omega 6Gamma-linoleenzuur is een omega-6 meervoudig onverzadigd vetzuur. Het wordt in het lichaam aangemaakt door linolzuur (LA) en is nodig voor de aanmaak van prostaglandinen die de energiecentrales van de mitochondrieën (cellen) aanzetten om lichaamsvet te verbranden.
Voedingsbronnen zijn: borage-olie 23%, zwartebessenolie 17% en teunisbloemolie 10%.

Borage-olie is rijk aan gammalinoleenzuur (GLA). Dit omega 6-vetzuur komt nauwelijks in voeding voor; het wordt in het lichaam gevormd uit (cis)linolzuur (aanwezig in plantaardige oliën). Vaak vindt deze omzetting in beperkte mate plaats, waardoor minder (gunstige) eicosanoïden (lokale hormoonachtige stoffen) worden gevormd.

Factoren die hierbij een rol kunnen spelen zijn een te hoge inname van transvetzuren, verzadigde vetten, suiker, alcohol en koolhydraten en een tekort aan essentiële voedingsstoffen, die bij deze omzetting betrokken zijn (magnesium, vitamine B6, niacine, zink, selenium, vitamine C, vitamine E). Daarbij maakt niet iedereen het enzym delta-6-desaturase, dat linolzuur omzet in GLA, in dezelfde mate aan.

Bij ouderen bijvoorbeeld is het enzym in mindere mate aanwezig. GLA ondersteunt de gezondheid van huid, bloedvaten, gewrichten en botten, bevordert een normale en regelmatige vrouwelijke cyclus, is goed voor zenuwweefsel, bevordert een normale celdeling en is gunstig voor de geestelijke balans. GLA is ook goed voor het in stand houden van een normale bloeddruk en een gezonde cholesterolspiegel en GLA ondersteunt het natuurlijk afweersysteem.

Teunisbloemolie en borage-olie zijn twee goede bronnen van gammalinoleenzuur. Enkele indicaties voor GLA zijn: cyclische mastalgie, PMS (premenstrueel syndroom), diabetische neuropathie, reumatoïde artritis, atopisch eczeem, droge ogen, verbeteren huidbarrièrefunctie en droge huid bij ouderen, psoriasis, astma, hooikoorts, periodontitis, ziekte van Sjögren, maag-darmontsteking, migraine, atherosclerose.

Suppletie met GLA in de geadviseerde doseringen is veilig. Soms treden maagdarmklachten op; dit kan in veel gevallen voorkomen worden door het supplement bij de maaltijd in te nemen. Voor de omzetting van GLA in PGE1 is voldoende zink, vitamine C en vitamine B6 nodig.
Pas op met medicatie-interacties GLA (tot 2,8 gram per dag) verhoogt de effectiviteit van tamoxifen en paclitaxol en mogelijk ook van andere anti-kanker medicijnen zoals doxorubicine, vincristine, vinblastine en vinorelbine. GLA verlaagt mogelijk de effectiviteit van cisplatine en carboplatine. GLA kan de effectiviteit van het antibioticum ceftazidime verhogen.

GLA beschermt de nieren mogelijk tegen beschadiging door cyclosporine en kan de werking van cyclosporine versterken. GLA bevordert de calciumopname en -activiteit. GLA-suppletie kan de behoefte aan NSAID’s en corticosteroïden verlagen. GLA remt de plaatjesaggregatie en heeft mogelijk een additief effect bij gebruik van bloedverdunnende medicijnen.
6. Omega 7Omega 7 is een onverzadigd, plantaardig vetzuur dat onder andere in noten (macadamia) en duindoornbessen zit. Dit vetzuur is nog redelijk onbekend. De duindoornbes is een van de weinige vruchten die van nature omega 7 bevat. Daarnaast bevat de duindoornbes de omega 3-6-9 vetzuren en natuurlijke antioxidanten zoals vit E en carotenoïden. Duindoornolie helpt bij droge huid en droge slijmvliezen.

Omega-7-vetzuren blijken effectief te zijn bij aandoeningen van het maagdarmslijmvlies, eczeem, astma en bij Sjögrenpatiënten met droge ogen en een droge mond. Daarnaast bleek omega-7 effectief bij postmenopausale urogenitale klachten zoals pijn, jeuk en een droge vagina [10, 11].
7. Oliezuur(COA); omega 9Omega 9 zit vooral in plantaardige voedingsmiddelen zoals oliën en noten. Omega 9 heeft positieve invloed op het cholesterolgehalte in het bloed. Voldoende cholesterol in het lichaam is noodzakelijk voor een goede gezondheid. Het heeft namelijk een belangrijke functie bij de opbouw van lichaamscellen en het maken van hormonen.

Cholesterol is te onderscheiden in twee soorten. Het HDL cholesterol en het LDL cholesterol. Het HDL wordt ook wel het goede en LDL het slechte cholesterol genoemd. Als het LDL te hoog is, kan dit schadelijk zijn voor hart- en bloedvaten. HDL heeft juist een beschermende werking op hart- en bloedvaten. Het is dus belangrijk om het HDL hoog te houden en LDL laag. Omega 9 verhoogt het HDL cholesterol. HDL zorgt dat het slechte LDL verlaagd wordt. Hiermee wordt de kans op hart- en vaatziekten ook verkleind.

Voedingsbronnen zijn: alle dierlijke en plantaardige vetten en oliën, olijfolie 71%, saffloerolie 80%, olijfolie 71%, hazelnootolie 69-81%, amandelolie 61%, avocado-olie 51-68%, maïsolie 57%, pindaolie 46%, sesamolie 41%, palmolie 39%, cacao-olie 38%, zaden- en notenolie % divers en raapzaadolie 16%.
Omega 3; ook voor ouderenOmega-3-vetzuren horen op het menu van iedereen die gezond oud wil worden. Maar ook wanneer men al wat ouder is kunnen ze nog gezondheidsvoordelen opleveren. Onderzoek aan de Universiteit van Newcastle (Australië) laat zien dat ouderen met betere omega-3-waarden ook betere triglyceride- en cholesterolwaarden hebben [12].

De inname van omega 3-vetzuren is heel belangrijk voor de juiste vetzuurbalans, vooral omdat onze voeding naar verhouding veel linolzuur en arachidonzuur bevat. Omega 3-vetzuren hebben een veelzijdige werking; ze zijn in alle lichaamscellen aanwezig en hebben invloed op het functioneren van de cel en het weefsel waar ze deel van uitmaken. Globaal zijn er 5 werkingsmechanismen te onderscheiden die sterk met elkaar zijn verweven:- Omega 3-vetzuren (voornamelijk DHA) worden ingebouwd in fosfolipiden en sfingolipiden in het celmembraan waardoor de structuur (vloeibaarheid, dikte,  vervormbaarheid) en functie van het   celmembraan verandert.
- Omega 3-vetzuren (vooral EPA) spelen een rol in de eicosanoïdenstofwisseling (synthese van prostaglandines, tromboxanen, leukotriënen) en ondersteunen op die manier een goede balans in de   werking van het immuunsysteem.
- Omga 3-vetzuren (EPA, DHA) kunnen worden omgezet in SPM (specialized pro-resolving mediators). Deze SPM’s hebben een ontstekingsremmende activiteit en zijn belangrijk voor het onder   controle brengen en beëindigen van ontstekingen en pijn.
- Omega 3-vetzuren reguleren moleculen of enzymen die zorgen voor het doorgeven van signalen binnen de cel.
- Omega 3-vetzuren beïnvloeden de genexpressie in de cel(kern) en hebben onder meer effect op de glucose- en vetstofwisseling.
Tekenen van een mogelijk omega 3- tekortTekenen van omega 3- tekort zijn: vermoeidheid, veel dorst (en vaak urineren), droge huid, slecht geheugen, stemmingswisselingen, probleemgedrag, depressie, pijnklachten, ontstekingen,  problemen met zien, verhoogde infectiegevoeligheid, trombose-neiging, hoge triglyceridenspiegel.
Indicaties voor extra omega 3:- Hart- en vaatziekten, preventie en behandeling (kransvatziekte, angina pectoris, hartinfarct,hartritmestoornissen, hartfalen, beroerte, hypertensie, hypertriglyceridemie, atherosclerose, 
  toegenomen trombose-neiging, perifere vasculaire ziekte)
- Metabool syndroom, diabetes type 2
- Psychische stress,  psychiatrische aandoeningen (ADHD, anorexia nervosa, borderline persoonlijkheidsstoornis,  agressie, angststoornis, depressie, preventie postpartum depressie,   bipolaire stoornis, suïcidaliteit, schizofrenie, psychose, autisme)
- Preventie leeftijd gerelateerde maculadegeneratie (AMD), achteruitgang gezichtsvermogen
- Preventie leeftijdsgerelateerde cognitieve achteruitgang en dementie
- Preventie alcoholgerelateerde dementie
- Multiple sclerose
- Hersentrauma
- Perifere neuropathie
- Artritis (reumatoïde artritis, osteoartritis)
- Osteoporose
- Periodontitis(ook preventie)
- Ontstekingen, chronische ontstekingsziekten, ontstekingspijn, inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, colitis ulcerosa)
- Auto-immuunziekten (waaronder SLE)
- Kanker, preventie en therapie (verbeteren prognose, tegengaan cachexie)
- Taaislijmziekte (cystische fibrose)
- Acne vulgaris
- Niet-alcoholische leververvetting
- Astma, COPD
- Zwangerschap, geven van borstvoeding
- Premenstrueel syndroom, dysmenorroe
Omega 3 en interactiesOmega-3 vetzuren verhogen de effectiviteit van probiotica door de aanhechting van probiotische bacteriën aan de slijmvliezen te verbeteren. Omega-3 vetzuren kunnen de bloeddruk verlagen. Mensen die antihypertensiva gebruiken of een lage bloeddruk hebben, dienen hiermee rekening te houden.

Mensen die bloedverdunners gebruiken, dienen de totale inname van langeketen omega-3 vetzuren te beperken tot maximaal 5 gram per dag (omega-3 vetzuren gaan bloedplaatjesaggregatie en trombose tegen). De effectiviteit van antidepressiva kan toenemen bij suppletie met omega 3-vetzuren. Omega-3 vetzuren kunnen de effectiviteit van anticonvulsiva verhogen.
Commentaar NDNWij krijgen op de NDN-redactie vaak de vraag binnen of vis of omega-3 suppletie nog wel gezond is  vanwege de toxische belasting. Inderdaad blijken de hersenen meer kwik te bevatten, maar de voordelen van omega 3 wegen op tegen de nadelen, aldus een recent onderzoek in JAMA [13]. Belangrijk is wel dat u zich goed verdiept in kwalitatieve vormen van visoliecapsules.

Bij het vergelijken van voedingssupplementen met visolie is het belangrijk te kijken naar de hoeveelheid EPA en DHA per capsule en niet naar de hoeveelheid visolie, omdat dit naast gezonde vetten ook andere bestanddelen bevat zoals verzadigde vetten en transvetten.

Visoliesupplementen worden over het algemeen aangeboden in drie vormen:
- De eerste is de vorm waarin visvetzuren van nature in vis voorkomen: natuurlijke triglyceriden
- De tweede vorm is ethylesters
- De derde vorm zijn herveresterde triglyceriden
Eerste vorm; triglyceridenEen triglyceride bestaat uit een glycerolketen waaraan drie ketens van vetzuren gebonden zijn (zie afbeelding). In het geval van visolie bestaat één van deze vetzuurketens uit het meervoudig onverzadigde EPA of DHA. De overige vetzuurketens bestaan uit verzadigde of enkelvoudig onverzadigde vetten. Hierdoor zal de hoeveelheid (concentratie) EPA/DHA in een product met natuurlijke triglyceriden niet boven de 30% komen. De meeste van deze producten bevatten 1000 mg visolie waarvan 180 mg EPA en 120 mg DHA.
De tweede vorm is ethylesters De eerste stap bij de productie hiervan bestaat uit het afsplitsen van de vetzuurketens van het glycerol door de vetzuren te binden aan een ethanolketen, waarbij ethylesters worden gevormd. Vervolgens wordt de concentratie EPA- en DHA- ethylesters verder verhoogd door middel van extractie. Deze vorm is gebruikt in veel van de grote klinische onderzoeken.
De derde vorm zijn herveresterde triglyceridenHierbij worden ethylesters verder bewerkt waardoor opnieuw triglyceriden ontstaan (de zogenaamde rTG’s, re-esterified triglycerides of herveresterde triglyceriden).

Belangrijk is te beseffen dat het hierbij om een bewerkte vorm van triglyceriden gaat en dat dit niet hetzelfde is als de natuurlijke triglyceriden, zoals deze in vis voorkomen. Met rTG’s worden eveneens zeer hoog geconcentreerde en gedoseerde EPA-en DHA-producten verkregen, zonder een onwenselijk hoge hoeveelheid verzadigde vetten, en waarbij dus volstaan kan worden met een beperkt aantal capsules per dag.

Een voordeel hiervan ten opzichte van ethylesters is dat deze verbindingen meer de natuurlijke structuur van visolie benaderen. De structuurformule van deze vetten is gelijk aan die van natuurlijke triglyceriden, behalve dat er nu meerdere EPA- en/of DHA-zijketens aan de glycerolketen gebonden zijn, in plaats van slechts één.

Een nadeel van deze vorm van triglyceriden is dat ze duurder zijn voor de consument vanwege de extra bewerkingsstap. In een recent onderzoek waarin de opname van EPA en DHA in de vorm van triglyceriden op de langere termijn werd vergeleken met ethylesters, bleek de triglyceridenvorm nóg beter opgenomen te worden
Gepatenteerde CO2-extractie en EMAS-certificeringVisolie van de hoogste kwaliteit is verkregen via gepatenteerde CO2-extractie en heeft de EMAS-certificering. Bij CO2-extractie hoeft visolie niet veelvuldig met hoge temperaturen behandeld te worden zoals bij andere productiemethoden (zoals moleculaire distillatie). Hierdoor blijven de kwetsbare vetzuren intact en wordt het milieu minder belast.

Doordat het een zuurstofvrij proces is, maken bacteriën geen schijn van kans en lopen de vetzuren geen kans om ranzig te worden door oxidatie. Bovendien maakt CO2-extractie het mogelijk om zeer hoge concentraties aan EPA of DHA te realiseren, al naar gelang de behoefte.

Met CO2-extractie wordt het product gezuiverd van contaminerende stoffen die tegenwoordig vaak in vis worden aangetroffen zoals PCB’s, pesticiden, dioxines en zware metalen. Elke batch wordt door onafhankelijke laboratoria getest.
 
De gebruikte CO2 wordt bijna 100% gerecycled en draagt niet bij aan het broeikaseffect.
EMAS-certificering geeft aan dat voldaan is aan de strenge Europese norm voor milieuzorg. Uitsluitend kleine, onbedreigde vissen worden gebruikt (ansjovis, sardine en makreel). Kleine vissen blijken keer op keer het minst vervuild te zijn, vooral als de vis afkomstig is uit schone wateren rond Antarctica.

Visolie dient gezuiverd te zijn van schadelijke verontreinigingen (zware metalen, dioxines, PCB’s) en voldoende antioxidanten (gemengde tocoferolen) te bevatten om oxidatie tegen te gaan.
Gevoelige huid in de winter: neem lijnzaadolieEen andere vorm van omega 3 is lijnzaadolie. Vooral in de winter hebben veel mensen last van een gevoelige huid, droge huid. Meestal grijpt men naar een lotion of een huidcrème, maar de huid kunt u verbeteren via de voeding met o.a. lijnzaadolie [14-29].

Een gevoelige huid laat zich moeilijk omschrijven. Symptomen zoals uitgedroogde huid, huidschilfers, roodheid, veranderingen in textuur, jeuk en branderigheid zijn typisch aangehaalde klachten.

De huid heeft voedingsstoffen nodig, met name bepaalde vetzuren. Lijnzaadolie (ook wel vlaszaadolie genoemd) is rijk aan die huidverzorgende vetzuren, in het bijzonder ALA (alfalinoleenzuur). Deze vetten zijn nodig voor de barrièrefunctie van de huid.
De juiste verhoudingZowel omega-3, omega-6 als omega-9 vetzuren zijn nodig om gezond te blijven. Echter, alle omega vetzuren werken uitsluitend optimaal als ze in de juiste verhouding in het lichaam aanwezig zijn. Wetenschappers zijn het nog niet helemaal met elkaar eens wat de ideale verhouding is.

Simpel samengevat zijn de volgende biologische oliesoorten goed om afwisselend te gebruiken, visolie, krillolie, lijnzaadolie, sacha-inchi olie, perilla-olie, hennepzaadolie, walnootolie, borage-olie, zwarte bessenolie, teunisbloemolie, olijfolie, hazelnootolie, avocado-olie, pompoenolie.

Om een indruk te krijgen of u voldoende essentiële vetten binnenkrijgt, is het meten van de diverse soorten vetten in het bloed aan te raden (aanvraag kan via arts en natuurdiëtist). Bij verschillende laboratoria kunt u een vetzuurbepaling laten doen door middel van een venapunctie. Het niveau van de diverse soorten vetzuren (vetzurenprofiel) wordt bepaald in het membraan van rode bloedcellen.

De bepalingen geven de (gemiddelde) status over een langere periode. De bloedbepalingen zijn dus geen momentopname zoals de bepaling in serum, die informatie geeft over de status op alleen het moment van bloedafname. Vetzuurprofielen meten is toch iets meer weten dan alleen maar vetten eten volgens richtlijnen op papier, samengesteld door gezondheidsraden die er wel eens naast zitten.
Zoals zo vaak in het leven gaat het altijd weer om de juiste balans. Marijke de de Waal Malefijt

Voedings- en laboratorium zelftesten

Laboratoriumtesten urine bloed ontlasting en speekseltesten Wij werken samen met de grote Duitse fabrikant van laboratoriumtesten Medivere. Medivere levert laboratorium diagnostische diensten waarbij de conventionele geneeskunde als ook aanvullende (complementaire) medische diagnostica en therapieën optimaal worden gecombineerd.

Op onze pagina over voedings- en laboratoriumtesten kunt u alle hierbovengenoemde Medivere testen bekijken en zelf bestellen.

Vond u deze informatie nuttig? Lees dan alstublieft de persoonlijke oproep van Marijke de Waal Malefijt, oprichtster van Natuur DiŽtisten Nederland