Een persoonlijke oproep van Marijke de Waal Malefijt

Natuurdiëtisten.nl

Gratis Nieuwsbrief

Waardevolle en actuele informatie en tips over voeding en uw gezondheid!

Uw emailadres wordt alleen gebruikt voor toezenden van de nieuwsbrief.

Nieuwsbrief archief

> Naar alle nieuwsberichten

Slaapstoornis op lange termijn desastreus

04 januari 2015 | ndn | Slaapgebrek dreigt een groot maatschappelijk probleem te worden, vooral onder jongeren. Bijna de helft van de jonge vrouwen onder de 21 heeft een slaapstoornis. Dat constateert slaaponderzoeker Gerard Kerkhof op grond van nieuw onderzoek.

Mensen hebben een slaapstoornis al ze langer dan drie maanden last hebben van slecht slapen in combinatie met slaperigheid, vermoeidheid, humeurigheid en slecht presteren overdag. Volgens psycho-fysioloog Kerkhof, verbonden aan het slaapstoornissencentrum van het Medisch Centrum Haaglanden, dreigt het slaapprobleem een epidemie te worden. (1)

In alle leeftijdscategorieën slapen Nederlanders gemiddeld minstens een uur minder dan aanbevolen. Vooral jonge mannen en jonge vrouwen komen slaap tekort. Vrouwen van 18 tot 20 jaar slapen 7,7 uur, en mannen 7,1 uur, terwijl voor hen gemiddeld 9 uur slaap gewenst is.

Mannen tussen 40 en 50 jaar slapen het minst (gemiddeld 6,5 uur), maar zij hebben ook minder slaap nodig – voor hen is 7,5 à 8,5 uur optimaal. Jonge vrouwen lijden het meest onder slaapgebrek. Van vrouwen tot 21 jaar heeft bijna de helft een slaapstoornis. Bij jonge mannen is dat ‘slechts’ 36 procent, hoewel zij minder slapen.
Blauw licht Een belangrijke oorzaak voor het slechte slapen van vooral jongeren is dat ze nog veel te laat actief zijn. Veel jongeren zijn tot in de nacht bezig met hun smart Phone, tablet en andere verspreiders van 'blauw licht'.

Kerkhof: "De meeste jongeren zijn uitgesproken avondmensen en biologisch altijd al geneigd om later naar bed te gaan dan anderen. Dit wordt de laatste jaren nog versterkt doordat ze actief blijven met hun elektronische apparaten.

Slaapgebrek is te vergelijken met slecht eten en te weinig bewegen. Ook daarbij vallen de effecten op korte termijn mee, maar zijn ze op lange termijn desastreus." Kerkhof vindt het daarom belangrijk dat de overheid hiervoor, net als bij eten en bewegen is gebeurd, meer aandacht geeft.

“Op lange termijn kan slaapgebrek tot ernstige gezondheidsschade leiden. Door wetenschappelijk onderzoek is de laatste jaren vast komen te staan dat het de kans op onder meer kanker, hartproblemen en suikerziekte vergroot. Mensen die korter slapen leven gemiddeld ook korter. En slecht slapen kan leiden tot depressiviteit", aldus Kerkhof.
SlaapmiddelenVeel mensen nemen slaapmiddelen om ten einde raad toch een paar uren te kunnen slapen. Bijwerkingen van reguliere slaapmiddelen zijn onder andere rusteloosheid, verwardheid, nachtmerries, nervositeit, hallucinaties, angst en een verminderd beoordelingsvermogen. Ook kunnen de slaapproblemen na het stoppen met de medicijnen in versterkte vorm terugkeren (reboundeffect), is het middel sterk verslavend en kan het leiden tot depressie en zelfmoordgedachtes.

Wetenschappers beginnen steeds vaker verbanden te leggen tussen een verstoorde slaap en stemming, en allerlei psychische stoornissen zoals depressie, schizofrenie en bipolaire stoornis (manisch-depressiviteit). Amerikaanse onderzoekers in Ottawa onderzochten het verband tussen slaap en psychiatrische stoornissen. Hun conclusie: dezelfde chemische processen in het zenuwstelsel die de slaap-waakcyclus aansturen, spelen ook een rol bij talloze psychiatrische stoornissen. Diverse psychiatrische stoornissen kunnen gepaard gaan met duidelijke slaapklachten.’(2)
Eerst een slaapprobleem of eerst een psychische stoornis?Wetenschappers zijn bij slaapstudies speciaal geïnteresseerd in de rapid eye movement-slaap (remslaap) en slow wave-slaap (diepe slaap). Deze twee kunnen belangrijk zijn voor het geheugen, het verstandelijk functioneren en de emoties. In het bijzonder in samenhang met herinneringen.

Er doemt dan een medische kip-of-eivraag op: is er eerst een slaapprobleem of eerst een psychische stoornis? Men dacht lang dat het de psychische aandoeningen waren die de afwijkende slaappatronen veroorzaakten. Onderzoek van Matthew Walker van de Universiteit van Californië in Berkeley en onderzoekers van de Universiteit van Harvard laten het omgekeerde zien: de slapeloosheid was er eerder. (3)

Walker ontdekte ook dat de amygdala niet op de normale manier communiceert met andere hersengebieden, zoals de mediale prefrontale hersenschors, het voorste deel van de hersenen dat helpt emoties te verwerken. In plaats daarvan verlegden de zenuwcellen in de amygdala hun ‘seintjes’ naar de locus caeruleus Dit is een gebied in de hersenstam dat noradrenaline (norepinefrine) produceert, de voorloperstof van het vecht-en-vluchthormoon adrenaline (epinefrine). (3)

“De mediale prefrontale hersenschors is ‘de politieagent’ van de emotionele hersenen. Dit gebied heeft een controlerende functie en zorgt voor meer rationeler denken. Bij slaapgebrek echter worden de remmende verbindingen verbroken en kan de amygdala zich kennelijk aan die controle onttrekken. (4) In zo’n toestand kan men van het ene op het andere moment enorme emotionele pieken en dalen beleven ”, aldus Walker.

Slechte nachtrust geeft een staat van hyperalertheid en het lichaam gaat meer stresshormonen produceren zoals cortisol (5) en ontstekingsbevorderende stoffen zoals interleukine-6. Na verloop van tijd geeft de voortdurende toestand van uiterste alertheid dat men vatbaarder wordt voor diabetes, hart- en vaatziekten, artritis (gewrichtsontstekingen), osteoporose (botontkalking) en mogelijk zelfs kanker. (6)
SlaapverstoordersSlaapverstoorders zijn o.a.: verschuiving van het hormoon evenwicht, medicatie, koffie, alcohol, roken, slechte voedingsgewoonten en nutriënten tekorten (denk aan magnesium, zink, vitamine B).
Elke verschuiving in het evenwicht tussen de geslachtshormonen (testosteron, oestrogeen en progesteron) kan bij vrouwen de nachtrust verstoren.(7)
OpvliegersZo zijn opvliegers nauw met slapeloosheid verbonden, blijkt uit onderzoek. Een onderzoeker ondervroeg ruim 3200 volwassen vrouwen in Californië. Bijna 60 procent was nog niet in de overgang, 22 procent was dat wel en de rest had de menopauze al achter de rug. In die laatste twee groepen had tachtig procent van de vrouwen die ook opvliegers hadden, minstens een halfjaar last gehad van chronische slapeloosheid. (8)
MedicatieDe volgende medicijnen kunnen slapeloosheid veroorzaken: corticosteroïden,  Monoamineoxidase remmers (MAO-remmers tegen depressie), selectieve serotonine heropnameremmers (SSRI’s  tegen depressie), calciumkanaalblokkers (bijvoorbeeld bij pijn op de borst en hoge bloeddruk), bèta-2-agonisten (luchtwegverwijders, bijvoorbeeld bij astma), middelen voor chemotherapie (bij kanker), Theofylline (bij longaandoeningen zoals astma), decongestiva (tegen zwelling, bijvoorbeeld neusdruppels), slaapmiddelen (geven slapeloosheid door het reboundeffect). (38-42)
Koffie (cafeïne)Het kost het lichaam drie tot zeven uur om de helft van de cafeïne uit een kop koffie af te breken. Bij meerdere koppen koffie per dag, heeft het lichaam daar zelfs nog meer tijd voor nodig. (9) Nicotine is een andere oorzaak van slapeloze nachten. Wanneer men probeert te stoppen met roken, kunnen ook nicotinevervangers en de ontwenningsverschijnselen slapeloosheid geven. (10)
Alcohol en rokenVaak denkt men dat alcohol de slaap bevordert omdat het slaperigheid geeft, maar alcohol heeft ook een stimulerend effect omdat het de afgifte van dopamine verhoogt. (11) Net als bij roken, kan stoppen met drinken ook slapeloosheid veroorzaken.
Magnesium tekortSlapeloosheid kan ook veroorzaakt worden door lage nutriënten waarden in volbloed. De magnesiumwaardes beïnvloeden de slaap-waakcyclus, en omgekeerd. Magnesium speelt een belangrijke rol bij de slaap. (12) Hoe slechter men slaapt, hoe lager het magnesiumgehalte in de cellen is. (13) Verder blijkt uit onderzoek dat mensen die ’s nachts vaak wakker worden omdat ze met hun armen of benen bewegen, bijvoorbeeld door het rusteloze benensyndroom (restless legs syndrome), baat kunnen hebben bij het slikken van extra magnesium. (14)

Uit onderzoek blijkt dat een magnesiumtekort zorgt voor veranderingen in de elektrische activiteit van de hersenen. Hierdoor wordt de slaap onrustig en onderbroken. Ook andere slaapstoornissen, zoals nachtelijke paniekaanvallen, praten en ongecontroleerde bewegingen in de slaap, kunnen verband houden met een magnesiumtekort.

Indien slaapstoornissen verband houden met een magnesiumtekort, dan is de slaap vaak erg onrustig en wordt men vaak wakker gedurende de nacht. Onderzoek waarbij ’s nachts metingen werden gedaan toonde ernstige verstoringen van de slaap aan. Vaak konden lage magnesiumwaarden in het bloed duidelijk worden vastgesteld. Een dieet met veel magnesium en weinig aluminium blijkt een zeer goede en ononderbroken nachtrust te geven. (15, 16)
Zink en B vitaminenOuderen slapen beter als ze naast magnesium ook zink en melatonine slikken, blijkt uit onderzoek. (17) Vrouwen met een hoog zinkgehalte slapen langer dan vrouwen die dat niet hebben. (18)

Slechte slapers met een verstoord slaap-waakritme slapen vaak beter als ze vitamine B12 slikken.(19) Vlak voor bedtijd vitamine B3 (niacinamide) slikken, eventueel samen met magnesium en vitamine B6, kan ook de nachtrust verbeteren.
Kruiden en andere alternatieve benaderingenHop wordt meestal samen met valeriaan toegepast bij slapeloosheid. Een combinatie gebruik van deze twee kruiden bleek een betere totale slaaptijd, slaapkwaliteit en diepe slaap te geven dan een placebo. Bovendien vielen patiënten met een combinatie van hop en valeriaan sneller in slaap dan met alleen valeriaan. Andere kruiden die vaak samen met valeriaan worden gebruikt, zijn: kamille (Chamomilla recutita), passiebloem (Passiflora incarnata) en citroenmelisse (Melissa officinalis).

Het Indiase kruid Ashwagandha (Withania somnifera) kan emotionele stress en angst verminderen en daardoor de slaap verbeteren. Vermoedelijk werkt het in op het gamma-aminoboterzuur (GABA), een neurotransmitter (chemische boodschapper) in de hersenen die gevoelig is voor kalmerende middelen en betrokken is bij slaap. (20-25)

Andere alternatieve benaderingen voor een goede nachtrust zijn; lavendel aromatherapie, acupunctuur, homeopathie, biofeedback, muziek voor het brein, melatonine, het aminozuur L-tryptofaan, 5-Hydroxytryptofaan (5-HTP) een stofwisselingsproduct van L- tryptofaan en het aminozuur GABA.(26-37)
Minder slapeloze nachten met mindfulnessMindfulness-based stress reductie (MBSR) verdringt slapeloze nachten net zo goed als het sedativum eszopiclone, aldus een Amerikaanse studie met 111 patiënten. Uit kwalitatieve analyse bleek dat patiënten uit dit onderzoek het niet hadden over langere slaap. Wel dat ze sneller in slaap vielen en dat ze sneller terug in slaap vielen na een nachtelijk ontwaken. 's Morgens voelden ze zich beter uitgeslapen.

MBSR is gericht op vermindering van stress, en inderdaad beaamden patiënten dat ze minder stress ervoeren wegens hun aandoening. Ze konden slapeloosheid beter het hoofd bieden en ze konden korte periodes van slapeloosheid beter aanvaarden (43-44). Marijke de Waal Malefijt
Meer over dit onderwerp is te lezen op onze site:Slapeloosheid
Natuurvoeding bij slapeloosheid
Vrouwelijke hormoonbalans met voeding en meditatie
Exorfinen en slaploosheid
Elektro-Hyper-Sensitiviteit (EHS) en slapeloosheid
Menopauze en slapeloosheid

Voedings- en laboratorium zelftesten

Laboratoriumtesten urine bloed ontlasting en speekseltesten Wij werken samen met de grote Duitse fabrikant van laboratoriumtesten Medivere. Medivere levert laboratorium diagnostische diensten waarbij de conventionele geneeskunde als ook aanvullende (complementaire) medische diagnostica en therapieën optimaal worden gecombineerd.

Op onze pagina over voedings- en laboratoriumtesten kunt u alle hierbovengenoemde Medivere testen bekijken en zelf bestellen.

Vond u deze informatie nuttig? Lees dan alstublieft de persoonlijke oproep van Marijke de Waal Malefijt, oprichtster van Natuur DiŽtisten Nederland