Een persoonlijke oproep van Marijke de Waal Malefijt

Natuurdiëtisten.nl

Gratis Nieuwsbrief

Waardevolle en actuele informatie en tips over voeding en uw gezondheid!

Uw emailadres wordt alleen gebruikt voor toezenden van de nieuwsbrief.

Nieuwsbrief archief

> Naar alle nieuwsberichten

LDL cholesterol: andere lipidenhypothese

31 augustus 2017 | ndn | Hoewel een dieet slechts ťťn factor is die uw cholesterolgehalte beÔnvloedt, toont onderzoek aan dat een verandering in uw voedingspatroon het gehalte aan slecht cholesterol ó LDL cholesterol (of LDL-C)óin uw lichaam kan verlagen. In combinatie met regelmatige lichamelijke inspanning, kan uw voedingskeuze u dichter bij uw LDL-C-streefwaarde brengen. Betoogd wordt dat de ďlipiden hypothese van cardiovasculaire ziektesĒ zijn langste tijd heeft gehad en dient te worden vervangen door ďchronische systemische lage graad inflammatieĒ.

Er zijn twee soorten lipoproteïnes: Hoge-Dichtheids-Lipoproteïnes en Lage-Dichtheids- Lipoproteïnes, ofwel HDL en LDL. Een bloedonderzoek geeft aan hoe hoog het cholesterolgehalte is in millimol per liter bloed (mmol/l). Het cholesterolgehalte in het bloed kan nogal schommelen. Daarom is het raadzaam het cholesterolgehalte meerdere keren te onderzoeken. Bij een verhoogd cholesterolgehalte moet er namelijk sprake zijn van een constante verhoging. De verhouding tussen LDL en HDL noemen we de cholesterolratio. Een ‘scheve’ verhouding met te veel LDL vormt een belangrijk risico voor ziekten.

De lever zorgt gewoonlijk voor een evenwicht tussen de hoeveelheid cholesterol die de lever maakt en het gehalte cholesterol in het bloed. De hoeveelheid cholesterol die de lever maakt, wordt beïnvloed door de leefstijl. Roken, weinig lichaamsbeweging en een eetpatroon met te veel verzadigd vet kunnen het evenwicht verstoren.
CholesterolCholesterol wordt door het lichaam gebruikt voor de opbouw en het in stand houden van celmembranen. Maar ook voor het omzetten van zonlicht naar vitamine D en productie van gal. Daarnaast speelt cholesterol een belangrijke rol bij het metabolisme van vetoplosbare vitamines als A, D, E en K.

Cholesterol is de bouwstof van alle steroïde hormonen zoals cortisol, oestrogenen, progesteron, aldosteron, pregnenolon, testosteron en DHEA. Door een te laag cholesterolgehalte kunnen ze minder goed worden aangemaakt. Bij een tekort aan cortisol kan het lichaam niet adequaat reageren op langdurige stressoren. Cortisol is ook het hormoon met een verhogende werking op de bloedsuiker en op de bloeddruk.

Cortisol heeft cholesterol nodig Cortisol is ook nodig voorde aanmaak van schildklierhormonen. Verder spelen progesteron, DHEA, cortisol, pregnenolon en oestrogenen een belangrijke rol in de hersenen waar ze hun invloed uitoefenen op neurotransmitters als serotonine, dopamine en (nor)adrenaline. De hersenen bestaan voor 25% uit cholesterol.
LDL bestaat uit vele subfractiesEr zijn veel soorten cholesterol, maar de meest schadelijke is de geoxideerde LDL-variant [1]. OxLDL lijkt de echte boosdoener te zijn [2]. LDL bestaat uit vele subfracties en welke soorten 'goed' of 'slecht' zijn, geeft nog veel stof tot discussie. De huidige streefwaarden met betrekking tot de LDL- waarden zijn:
< 2,5 mmol/l Wenselijk
2,5 – 4,0 mmol/l Licht verhoogd
4,0 - 4,9 mmol/l Verhoogd
> 4,9 mmol/l Sterk verhoogd

Er beginnen ook meer geluiden door te klinken dat het ontstaan van cardiovasculair risico mede of meer veroorzaakt wordt door laaggradige ontstekingen in het lichaam. Deze ontstekingen zijn feitelijk een aanpassing van het lichaam, echter als deze situatie langer aanhoudt kan het risico op een cardiovasculair event verhoogd zijn.

Steeds duidelijker wordt dat “leefstijl-geïnduceerde lage graad ontsteking” centraal staat in de LDL -pathofysiologie[3,6,7]. Verhoogde triglyceriden en een verlaagd HDL-cholesterol gaan gepaard met “small dense” LDL; tezamen genaamd “de dodelijke lipiden triade”.
Leefstijl-geïnduceerde lage graad ontstekingBij een ontsteking ontstaat een toestand waarbij het metabolisme, o.a. de cholesterolhuishouding, wordt aangepast. Deze voor korte duur bedoelde aanpassing is nodig om van daaruit te kunnen corrigeren en terug te keren naar “homeostase”. Het vermogen om na een verstoring terug te keren naar homeostase wordt “veerkracht” (“resilience”) genoemd.

Echter, indien de oorzaak van de inflammatoire reactie niet wordt weggehaald, dan wel de inflammatoire reactie niet wordt gestopt, ontstaat er een “metaflammatie”, en daaruit uiteindelijk pathologie. Visolievet-zuren behoren tot de omvangrijke klasse van nutriënten, en daarmee leefstijlfactoren, die het vermogen hebben om een inflammatoire reactie te stoppen [8]. Ze voorkomen daarmee een “chronische systemische lage graad ontsteking”.

Bij ontsteking dient cholesterol te worden gedirigeerd naar de plaatsen van beschadiging voor lokaal herstel. “Small dense” LDL heeft een lage affiniteit voor de LDL-receptor en wordt daarom niet goed door de lever geklaard. Infectieuze agentia en het daardoor geactiveerde immuunsysteem veroorzaken omvangrijke schade. Deze schade dient onmiddellijk te worden hersteld. Op de plaatsen van beschadiging is de endotheliale barrière doorbroken.

Hier diffundeert “small dense” LDL, door zijn kleine afmeting, gemakkelijker in de subendotheliale ruimte en brengt daarmee het cholesterol op de plaatsen waar het nodig is voor o.a. het herstel van membranen. In de subendotheliale ruimte bindt “small dense” LDL aan de lokale proteoglycanen en wordt daarmee “gevangen” op de plaats waar het moet zijn.

Door zijn gemakkelijke oxideerbaarheid (grote oppervlakte/inhoud ratio) werkt het mogelijk eveneens mee aan de lokale afweer tegen de infectieuze agentia. Bij de chronische lage graad inflammatie is de trigger echter ‘vals’. Deze wordt niet gevormd door een infectie per se,
maar door een “steriele ontsteking” die georkestreerd wordt door een ongezonde leefstijl. Onder zulke omstandigheden kan de absolute concentratie van het LDL-cholesterol misleidend zijn, omdat het de aanwezigheid van “small dense” LDL maskeert.

De belangrijkste factoren die een rol spelen bij een ongezonde leefstijl zijn:
- onvoldoende beweging,
- overvoeding en wanvoeding,
- abnormale bacteriële flora (darmen),
- chronische stress,
- chronisch slaapgebrek,
- milieuverontreiniging (waaronder roken en fijnstof).

Deze factoren vertonen interactie en elk van hen kan een inflammatoire reactie veroorzaken. Indien niet gestopt, wordt de inflammatoire reactie chronisch, met als uiteindelijk gevolg het ontstaan van ziektes.
OntstekingenSubklinische ontstekingen worden herkend als een van de belangrijkste oorzaken voor de ontwikkeling van artherosclerose en ischemische hartziekte. Er komen steeds meer aanwijzingen uit diverse onderzoeken dat omega 3-vetzuren, voornamelijk EPA en DHA, de ontstekingsbevorderende status verlagen. DHA is effectiever dan EPA in het verlagen van specifieke ontstekingsmarkers en heeft een sterker effect op de bloedlipiden. Dit was echter significant bij mannen maar niet bij vrouwen [9].

DHA en EPA komen samen voor in vis(olie) en we hebben dus bij een normale voeding altijd te doen met een gecombineerd effect. Het is intussen duidelijk dat onze voeding bestaat uit een scala van deels pro-inflammatoire en anti-inflammatoire componenten en dat het uiteindelijk gaat om de balans.

De balans moet dus gezocht worden in het vermijden van triggers die inflammatie veroorzaken (waaronder ongezonde leefstijl) en de juiste voeding die inflammatie blust. Deze ontstekingen ontstaan meestal door teveel ontstekingsbevorderende omega 6 vetzuren, bewerkte voeding, overmatige alcoholconsumptie, te veel suiker en te weinig lichaamsbeweging.
We kunnen de volgende natuurlijke middelen inzetten om het cholesterol te reguleren [10]:
- Het mediterrane dieet
- Vrijwel alle typen groenten met oplosbare vezels
- Kurkuma
- Groene thee
- Avocado
- Verse noten (vooral walnoten, amandelen, pistache, macadamia)
- Volle Haver, rode rijst
- Onbewerkte olijfolie, rijk aan polyfenolen
- Phytosterolen uit bijvoorbeeld; erwten, bloemkool, broccoli
- Het mijden van fructose
- Kiwi
- Peulvruchten; waaronder kikkererwten
- Paddenstoel; Cordyseps sinensis
Natuurlijke inflammatie regulatorenEen meta-analyse van 14 klinische studies [11] heeft bevestigd dat het geregeld drinken van groene thee resulteert in een significant lagere totaal- en LDL-cholesterolspiegel. Groene thee polyfenolen remmen atherosclerose, verlagen de totaal- en LDL-cholesterolspiegel (daling totaalcholesterolspiegel circa 0,015 mmol/l per kop groene thee per dag), verbeteren de insulinegevoeligheid, beschermen LDL-cholesterol tegen oxidatie, verhogen de plasma-antioxidantcapaciteit, verlagen chronische ontsteking (waaronder C-reactief proteïne in serum).

In de Japanse Ohsaki studie (een prospectieve cohortstudie met 40530 volwassenen) is aangetoond dat de consumptie van groene thee is geassocieerd met een kleinere kans op sterfte als gevolg van hart- en vaatziekten en andere ziekten [12, 13].

Curcumine is de actieve component van kerriekruid of curcuma. Curcumine blijkt atherosclerose te remmen. Studies hebben aangetoond dat curcumine de endotheelfunctie verbetert, plaatjesaggregatie remt, de LDL-cholesterolspiegel verlaagt, de HDL-cholesterolspiegel verhoogt en dat LDL beschermt tegen oxidatie en vaatontsteking remt. De ontstekingsmarker C-reactief proteïne (CRP) is een sterke voorspeller en onafhankelijke risicofactor voor hart- en vaatziekten. Een meta-analyse van humane studies concludeert dat suppletie met curcumine (met verbeterde absorptie) gedurende minimaal 4 weken is geassocieerd met significante verlaging van de CRP-spiegel [14, 15].

Astaxanthine is een veel krachtiger antioxidant en vrije radicalenvanger dan andere vetoplosbare antioxidanten zoals verwante carotenoïden (bètacaroteen, luteïne). Astaxanthine is een relatief onbekende carotenoïde die wordt gemaakt door plankton, algen en sommige planten, schimmels en bacteriën om zich te weren tegen de schadelijke effecten van zonlicht en zuurstof; de hoogste concentratie astaxanthine wordt aangetroffen in de groene microalg Haematococcus pluvialis. Onderzoeksresultaten toonden aan dat de inname van astaxanthine een gunstig effect heeft op triglyceriden en HDL-cholesterol [16].

Co-enzym Q10 voorkomt oxidatie van LDL-cholesterol (low density lipoprotein), een belangrijke stap in het proces van aderverkalking, en vermindert bovendien de bloedviscositeit. Doordat co-enzym Q10 zorgt voor recycling van vitamine E komt deze opnieuw beschikbaar als antioxidant.

Co-enzym Q10 helpt bij het verlagen van het cholesterol- en Lp(a)-gehalte (lipoproteïne-A) en gaat LDL-oxidatie tegen. Het gunstige HDL-cholesterol (high density lipoprotein) neemt daarentegen toe. Goede natuurlijke bronnen zijn: vis, noten en sommige koudgeperste oliesoorten [17].

Vitamine E is zeer belangrijk voor de conditie van het cardiovasculair systeem, waar het de bloedvetten modificeert en stabiliseert. Het gaat de vorming van bloedstolsels (trombose) tegen omdat het een bloedverdunnende werking heeft (het is een anti-stollingsfactor) en het de bloedcirculatie verbetert. Het gaat oxidatie van LDL-cholesterol tegen, versterkt de capillairwanden en remt de vorming van atherosclerotische plaques[18].

Vond u deze informatie nuttig? Lees dan alstublieft de persoonlijke oproep van Marijke de Waal Malefijt, oprichtster van Natuur DiŽtisten Nederland