Een persoonlijke oproep van Marijke de Waal Malefijt

Natuurdiëtisten.nl

Gratis Nieuwsbrief

Waardevolle en actuele informatie en tips over voeding en uw gezondheid!

Uw emailadres wordt alleen gebruikt voor toezenden van de nieuwsbrief.

Nieuwsbrief archief

Speltbrood: oerbrood uit Groningen

Het oergraan spelt is een van de oudste graansoorten die de mensheid kent. Groningen herontdekte het oergezonde graan spelt en startte in 1996 een regionaal speltproject in Pieterburen. Spelt is een graansoort dat op arme grond kan groeien en allergisch is voor kunstmest. In het Noord Hollandse project zaait een boer het graan, een molenaar maalt het, een bakker bakt er brood van, een distilleerder maakt er jenever van en een brouwer brengt biertjes op de markt.

Ongeveer 2.500 jaar voor Christus werd het graan al verbouwd en in diverse geschriften beschreven als heel gezond. Ook nu hebben mensen met eczeem, darmklachten of tarweallergie vaak baat bij speltbrood. Dokter Wighard Strehlow, een Duitse natuurwetenschapper, schrijft dat spelt meer proteïnes, vetten, ruwe vezels, vitamines, sporenelementen en mineralen bevat dan tarwe. Daarnaast bevat spelt speciale koolhydraten die het immuunsysteem van het lichaam stimuleren.

Een nieuwe wetenschap Glyconomics die o.a de effecten van vezels uit planten op de immuniteit onderzoekt bevestigt dat bepaalde koolhydraten (vezels) een gezonde darmflora geven (bifidobacteriën). Van graan tot meel: het scheiden van kaf en koren Om uit speltgraan meel te maken is een bewerkelijke procedure. Een van de redenen waarom spelt -omdat het daardoor duurder was dan tarwe- in de tweede helft van de achttiende eeuw van het toneel verdween. De korrels zitten twee aan twee aan de aar en zijn goed ingepakt in een aantal lagen kaf.
Deze speciale vorm van kaf, maakt de spelt bijzonder. Het beschermt het graan tegen slechte invloeden van buiten. Als het wordt gezaaid, gaat het met hulsjes de grond in en kan dan ongestoord groeien en tot wasdom komen. Door de natuurlijke bescherming van het kaf hebben ziektes weinig vat op dit graan.

Molenaar Wassens uit Pieterburen maalt het graan in een keer, terwijl in de meelfabrieken meer dan tien gangen nodig zijn. Door de minder bewerkingen heeft het speltgraan meer smaak. Bakker Peters uit Leens bakt er broden van, koeken, appeltaarten en pannenkoeken. Zijn specialiteit Groningse speltkoek gemaakt van speltbloem, roggebloem, noten en rozijnen is beroemd in Groningen. Hij krijgt ook steeds meer klanten met tarweallergie die de pure smaak van zijn speltproducten waarderen.

Even buiten het dorp Pieterburen, vlak achter de Waddendijk, ligt het akkerbedrijf van boer Tjaart van Hoorn. Hij verbouwt spelt, maar ook aardappelen, koolzaad en maïs. Daarmee is de cirkel rond in dit prachtige speltproject.
Streekproducten: de kortste route naar gezondheid.
Commentaar NDN Wij ondersteunen graag deze initiatieven en roepen u op vaker te kiezen voor streekproducten. Streekproducten zijn niet altijd biologisch, maar meestal wel op ambachtelijke wijze gemaakt en dat is te proeven! Streekproducten bieden regionale boeren bovendien een economische basis. Daarnaast is het minder milieubelastend door minder vervoer over de weg en door de lucht. U kunt ook makkelijker rechtstreeks overleggen wanneer u uw voedingspatroon wilt of moet aanpassen bij ziekte. In overleg met de ambachtelijke bereider kunnen mogelijk andere recepturen gebruikt worden als u vaste klant blijft. Zo kun je samen genieten van gezond en lekkere voeding. De een die het met liefde verbouwt en bewerkt, de ander die het met liefde en aandacht op eet. Recept voor speltbrood Voor diegene die met dit meel zelf aan de slag willen: hieronder een recept van speltbrood uit de Culinair Vitaal reeks van Tanja Visser, deel 6 Brood & deeg.
Benodigdheden 500 gram speltmeel
2 theelepels broodzout (te koop bij de warme bakker)
1 zakje droge gist
1 theelepel koudgeperste olie
ongeveer 3 deciliter lauwwarm water Werkwijze Vet een broodblik in met olie. Meng het meel met gist en zout door elkaar in een kom. Voeg olie en water toe en kneed het geheel tot een deeg. Kneed 5-10 minuten goed door, zodat een soepel deeg ontstaat. Leg het deeg in het bakblik en dek het af met een vochtige doek. Laat het op een warme, tochtvrije plek 45 minuten rijzen. Verwarm ondertussen de over voor op 200 graden. Zet de vorm zo in de oven, dat het midden van de vorm in het midden van de oven staat.
Bak het brood in 45-55 minuten gaar. Smeer voor een mooie korst de bovenkant van het afgebakken brood met een kwast met wat water in. Kleine tips
  • Wilt u een gistvrij brood? Vervang de gist door wijnsteenbakpoeder. Sla dan wel het rijzen over en zet het brood meteen in de oven om af te bakken.
  • Waarom zou u broodzout gebruiken? Brood is een belangrijke bron van jodium. Gebruik voor het bakken van brood speciaal broodzout, te koop bij de warme bakker. Broodzout is rijker aan jodium dan Jozozout of zeezout.
  • Wel of geen gluten? Let op: speltbrood is niét glutenvrij. Spelt bevat gewoon gluten, maar wordt door sommige mensen met een tarwe-overgevoeligheid wel goed verdragen.
Broodbakmachines bij Bol.com
Vond u deze informatie nuttig? Lees dan alstublieft de persoonlijke oproep van Marijke de Waal Malefijt, oprichtster van Natuur DiŽtisten Nederland